home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









38. Kui

de Tegenstelling



<
上九:睽孤,见豕负涂,载鬼一车,先张之弧,后说之弧,匪寇婚媾,往遇雨则吉。

Bovenaan een negen betekent:

Door tegenstelling vereenzaamd ziet men zijn kameraad
Als een met vuil bedekt zwijn,
Als een wagen vol duivels.
Eerst spant men zijn boog naar hem,
Dan legt men de boog weg.
Geen rover is hij, als de tijd daar is wil hij een aanzoek doen.
Bij het heengaan valt er regen, komt er heil!



Hier is de vereenzaming het gevolg van misverstanden die berusten op innerlijke toestanden, niet op de uiterlijke omstandigheden. Men miskent zijn beste vrienden, houdt hen voor onrein als een vuil varken en voor gevaarlijk als een wagen vol duivels. Men stelt zich te weer. Maar tenslotte ziet men zijn dwaling in; men legt de boog weg en bemerkt dat de andere met de beste bedoelingen voor een nauwe aaneensluiting komt. Zo verdwijnt de spanning. De vereniging heft het contrast op, gelijk de vallende regen de zwoelheid voor het onweer opheft. Alles gaat goed, want het contrast slaat - juist nu het zijn hoogtepunt heeft bereikt - om in het tegendeel.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:悔亡,厥宗噬肤,往何咎。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Het berouw verdwijnt.
De kameraad bijt zich door het omhulsel heen.
Naar hem toegaan, hoe zou dat een fout zijn?



Men ontmoet een welgezind man, die men in de algemene vervreemding eerst miskent. Maar hij bijt zich door de scheidende omhulsels heen. Heeft zulk een kameraad aldus zijn ware karakter aan ons geopenbaard, dan is het onze plicht hem tegemoet te komen en met hem samen te werken.
九四:睽孤,遇元夫,交孚,厉无咎。

Negen op de vierde plaats betekent:

Door tegenstelling vereenzaamd
Ontmoet men een gelijkgezinde,
Met wie men in goed vertrouwen kan omgaan.
Ondanks het gevaar geen blaam.



Als men verkeert onder mensen van wie men door innerlijke tegenstelling is gescheiden, wordt men eenzaam. In zulk een situatie zal het ontmoeten van iemand die naar diepste wezen en bestemming bij ons hoort en aan wie wij ons volle vertrouwen kunnen schenken, alle gevaren der vereenzaming doen overwinnen. Wij bereiken ons doel en maken geen fouten.
六三:见舆曳,其牛掣,其人天且劓,无初有终。

Zes op de derde plaats betekent:

Men ziet de wagen achteruitgetrokken,
De runderen vastgehouden,
Een man met afgesneden haar en neus.
Geen goed begin, wel een goed einde.



Soms ziet het ernaar uit alsof alles tegen iemand samenspant. Hij ziet zich in zijn vooruitgang geremd en tegengewerkt, beledigd en onteerd (afsnijden van haar en neus was een zware, onterende straf). Toch moet men zich daardoor niet laten ontmoedigen, maar ondanks alle wederwaardigheden trouw blijven aan degene bij wie men weet te horen. Zo zal in weerwil van het slechte begin het einde ten slotte nog goed worden.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:遇主于巷,无咎。

Negen op de tweede plaats betekent:

Men ontmoet zijn heer in een nauwe steeg.
Geen blaam.



Tengevolge van voorbijgaande misverstanden is het niet mogelijk dat mensen die naar hun aard bij elkaar horen elkander op de juiste manier tegemoet treden. Dan is ook een toevallige ontmoeting onder informele omstandigheden toelaatbaar, vooropgesteld dat de innerlijke saamhorigheid aanwezig is.
初九:悔亡,丧马勿逐,自复;见恶人无咎。

In het begin een negen betekent:

Het berouw verdwijnt.
Als je je paard verliest, loop het dan niet na;
Het komt vanzelf terug.
Als je slechte mensen ziet, wacht je dan zelf voor fouten.



Ook in tijden van tegenstrijdigheid kan men zo handelen dat men vrij van feilen blijft, zodat het berouw verdwijnt. Bij beginnend contrast mag men de eenheid niet willen forceren; daardoor zou men slechts het tegendeel bereiken, evenals een paard zich steeds verder verwijdert als men het naloopt. Is het ons eigen paard, dan kunnen we het rustig laten lopen, het komt vanzelf terug. Zo komt ook een mens die bij ons hoort maar zich tengevolge van een misverstand tijdelijk van ons verwijdert, vanzelf terug als men hem maar laat begaan. Aan de andere kant moeten wij voorzichtig zijn wanneer slechte mensen die niet bij ons behoren zich aan ons opdringen - ook tengevolge van een misverstand. Dan komt het erop aan geen fouten te maken: we moeten zulke mensen vooral niet met geweld willen verwijderen, want daardoor zou eerst recht vijandschap ontstaan; wij moeten hen eenvoudig dulden. Zij trekken zich vanzelf wel terug.
het Teken van hexagram de Tegenstelling ois:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Qian , het Scheppende, de hemel

Het teken bestaat uit het oerteken Li, de vlam, die naar boven laait, en het oerteken Dui, het meer, dat omlaag sijpelt. Deze bewegingen lopen in tegengestelde richtingen. Verder is Li de tweede en Dui de jongste dochter. Hoewel zij in hetzelfde huis wonen behoren ze toch verschillende mannen toe; daardoor is hun wil niet op een gemeenschappelijk doel gericht, integendeel.

De volgorde:
Als de weg van het gezin ten einde is, komen er misverstanden. Daarom is het volgende teken: de Tegenstelling. Tegenstelling wijst op misverstanden.

Vermengde tekens:
Tegenstelling beduidt vervreemding.

Bijgevoegde oordelen:
De mannen uit de voortijd spanden een stuk hout tot een boog en verhardden een stuk hout in het vuur tot pijl. Pijl en boog kan men gebruiken om de wereld in angst te houden. Dat ontleenden zij waarschijnlijk aan het hexagram: de Tegenstelling.
 
Het bovenste trigram Li beduidt wapens, het onderste Dui houdt verband met metaal, met het Westen, waar het licht gedoo(f)d wordt; vandaar de associatie met pijl en boog, om de wereld in angst en vrees te houden.
De verhouding tussen de verschillende lijnen is van het hoogste belang bij dit hexagram. Bij alle afzonderlijke lijnen bestaat een contrast-situatie, maar overal is er een tendens om de misverstanden op te helderen. Zo wordt bij de eerste lijn niet gezocht naar het paard dat uit zichzelf wel terug komt, en ontmoet men bij de vierde een gelijkgezinde. Bij de tweede plaats staat: ‘Men ontmoet zijn heer’ en dienovereenkomstig bij de vijfde: ‘De kameraad bijt zich door het omhulsel heen.’ Zo staat ook bij de derde plaats: ‘Geen goed begin, maar een goed einde’ in verband met: ‘Bij het heengaan volgt regen’ van de bovenste plaats. Het hexagram is de omkering van het vorige.
het Oordeel bij hexagram de Tegenstelling ois:

睽:小事吉。

De Tegenstelling. In kleine dingen heil!



Als de mensen in tegenstelling en vervreemding leven is het niet mogelijk een groot gemeenschappelijk werk uit te voeren. De opvattingen lopen te ver uiteen. Men mag vooral niet bruusk optreden, waardoor het contrast alleen nog maar verscherpt zou worden, maar moet zich beperken tot geleidelijke werkingen in het klein. Hier is nog heil te verwachten, aangezien de situatie niet alle toenadering uitsluit.
Hoewel het contrast zich in het algemeen als hinderpaal doet voelen, heeft het als positieve en negatieve pool binnen de grenzen van een omvattend geheel ook zijn goede en belangrijke functies. De tegenstellingen tussen hemel en aarde, geest en natuur, man en vrouw bewerken door hun vereniging de schepping en de voortplanting van het leven. In de zichtbare wereld der dingen maakt het contrast een verdeling in soorten mogelijk, waardoor er orde in de wereld komt.

Commentaar op de Beslissing:

睽,火动而上,泽动而下;二女同居,其志不同行;说而丽乎明,柔进而上行,得中而应乎刚;是以小事吉。天地睽,而其事同也;男女睽,而其志通也;万物睽,而其事类也;睽之时用大矣哉!

De Tegenstelling: het vuur beweegt zich omhoog. Het meer beweegt zich omlaag.
Twee dochters wonen bij elkaar, maar hun gezindheid is niet op het gemeenschappelijke gericht.
Blijmoedigheid en berusten-op-klaarheid. Het weke schrijdt voort en gaat omhoog, bereikt het midden en vindt harmonie bij het vaste. Daarom is er in kleine dingen heil te verwachten.
Hemel en aarde vormen een contrast, maar hun werking is gemeenschappelijk. Man en vrouw vormen een tegenstelling, maar hun streven is op vereniging gericht. Alle wezens zijn in contrast met elkander, daardoor kan al hun doen en laten ordelijk ineengevoegd worden. Groot voorwaar is de werking van de tijd van de Tegenstelling.


Eerst wordt de naam van het hexagram afgeleid uit de verhoudingen, die uit de beweging der beide trigrammen ontstaan. Het vuur vlamt omhoog, het water sijpelt naar beneden: als zij in rust zijn, kunnen hun bewegingen zich met elkaar verenigen; als zij zich bewegen, geraken ze echter steeds verder uit elkaar. De beide dochters zijn aanvankelijk bijeen in hetzelfde ouderlijke huis. Hun wegen scheiden zich als zij groter worden en door hun huwelijk in andere families terechtkomen. Zo leidt de beweging tot steeds grotere verwijdering. Maar daar het om een natuurlijke beweging gaat, komt het vanzelf tot een ommekeer, wanneer de uiterste grens is bereikt. Het trigram Dui heeft blijmoedigheid als eigenschap, het trigram Li berust op klaarheid. Blijmoedigheid neigt de mensen tot elkaar, klaarheid vindt de juiste weg daartoe. Verder is de verhouding tussen de beide heren van het hexagram gunstig, zodat er althans in het kleine de mogelijkheid van succes bestaat. Confucius gaat echter nog verder. Hij wijst erop, dat het contrast juist een eerste, natuurlijke vereiste is voor de vereniging. Als gevolg van de tegenstelling ontstaat de behoefte deze te overbruggen: zo is het bij hemel en aarde, zo is het bij man en vrouw; evenzo zijn het juist de individuele verschillen tussen de dingen, die ons in staat stellen deze duidelijk van elkaar te onderscheiden en zodoende te ordenen. Dat is het effect van de – te overwinnen! – fase van de oppositie.
het Beeld van hexagram de Tegenstelling ois:

上火下泽,睽;君子以同而异。

Boven het vuur, beneden het meer:
Het beeld van de Tegenstelling.
Zo behoudt de edele bij alle gemeenschap zijn individualiteit.



Gelijk de beide elementen vuur en water, ook als ze samen zijn, zich niet vermengen maar ieder hun eigen natuur behouden, zo zal ook de ontwikkelde mens door de omgang en gemeenschappelijke belangen met anders geaarden zich nooit tot hun peil verlagen; bij alle gemeenzaamheid zal hij toch altijd zijn eigen karakter weten te bewaren.




het kernhexagram:
既济
63. Ji Ji
Na de Voleinding

O
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Qian , het Scheppende, de hemel

Het teken bestaat uit het oerteken Li, de vlam, die naar boven laait, en het oerteken Dui, het meer, dat omlaag sijpelt. Deze bewegingen lopen in tegengestelde richtingen. Verder is Li de tweede en Dui de jongste dochter. Hoewel zij in hetzelfde huis wonen behoren ze toch verschillende mannen toe; daardoor is hun wil niet op een gemeenschappelijk doel gericht, integendeel.

De volgorde:
Als de weg van het gezin ten einde is, komen er misverstanden. Daarom is het volgende teken: de Tegenstelling. Tegenstelling wijst op misverstanden.

Vermengde tekens:
Tegenstelling beduidt vervreemding.

Bijgevoegde oordelen:
De mannen uit de voortijd spanden een stuk hout tot een boog en verhardden een stuk hout in het vuur tot pijl. Pijl en boog kan men gebruiken om de wereld in angst te houden. Dat ontleenden zij waarschijnlijk aan het hexagram: de Tegenstelling.
 
Het bovenste trigram Li beduidt wapens, het onderste Dui houdt verband met metaal, met het Westen, waar het licht gedoo(f)d wordt; vandaar de associatie met pijl en boog, om de wereld in angst en vrees te houden.
De verhouding tussen de verschillende lijnen is van het hoogste belang bij dit hexagram. Bij alle afzonderlijke lijnen bestaat een contrast-situatie, maar overal is er een tendens om de misverstanden op te helderen. Zo wordt bij de eerste lijn niet gezocht naar het paard dat uit zichzelf wel terug komt, en ontmoet men bij de vierde een gelijkgezinde. Bij de tweede plaats staat: ‘Men ontmoet zijn heer’ en dienovereenkomstig bij de vijfde: ‘De kameraad bijt zich door het omhulsel heen.’ Zo staat ook bij de derde plaats: ‘Geen goed begin, maar een goed einde’ in verband met: ‘Bij het heengaan volgt regen’ van de bovenste plaats. Het hexagram is de omkering van het vorige.


het Oordeel:

睽:小事吉。

De Tegenstelling. In kleine dingen heil!



Als de mensen in tegenstelling en vervreemding leven is het niet mogelijk een groot gemeenschappelijk werk uit te voeren. De opvattingen lopen te ver uiteen. Men mag vooral niet bruusk optreden, waardoor het contrast alleen nog maar verscherpt zou worden, maar moet zich beperken tot geleidelijke werkingen in het klein. Hier is nog heil te verwachten, aangezien de situatie niet alle toenadering uitsluit.
Hoewel het contrast zich in het algemeen als hinderpaal doet voelen, heeft het als positieve en negatieve pool binnen de grenzen van een omvattend geheel ook zijn goede en belangrijke functies. De tegenstellingen tussen hemel en aarde, geest en natuur, man en vrouw bewerken door hun vereniging de schepping en de voortplanting van het leven. In de zichtbare wereld der dingen maakt het contrast een verdeling in soorten mogelijk, waardoor er orde in de wereld komt.

Commentaar op de Beslissing:

睽,火动而上,泽动而下;二女同居,其志不同行;说而丽乎明,柔进而上行,得中而应乎刚;是以小事吉。天地睽,而其事同也;男女睽,而其志通也;万物睽,而其事类也;睽之时用大矣哉!

De Tegenstelling: het vuur beweegt zich omhoog. Het meer beweegt zich omlaag.
Twee dochters wonen bij elkaar, maar hun gezindheid is niet op het gemeenschappelijke gericht.
Blijmoedigheid en berusten-op-klaarheid. Het weke schrijdt voort en gaat omhoog, bereikt het midden en vindt harmonie bij het vaste. Daarom is er in kleine dingen heil te verwachten.
Hemel en aarde vormen een contrast, maar hun werking is gemeenschappelijk. Man en vrouw vormen een tegenstelling, maar hun streven is op vereniging gericht. Alle wezens zijn in contrast met elkander, daardoor kan al hun doen en laten ordelijk ineengevoegd worden. Groot voorwaar is de werking van de tijd van de Tegenstelling.


Eerst wordt de naam van het hexagram afgeleid uit de verhoudingen, die uit de beweging der beide trigrammen ontstaan. Het vuur vlamt omhoog, het water sijpelt naar beneden: als zij in rust zijn, kunnen hun bewegingen zich met elkaar verenigen; als zij zich bewegen, geraken ze echter steeds verder uit elkaar. De beide dochters zijn aanvankelijk bijeen in hetzelfde ouderlijke huis. Hun wegen scheiden zich als zij groter worden en door hun huwelijk in andere families terechtkomen. Zo leidt de beweging tot steeds grotere verwijdering. Maar daar het om een natuurlijke beweging gaat, komt het vanzelf tot een ommekeer, wanneer de uiterste grens is bereikt. Het trigram Dui heeft blijmoedigheid als eigenschap, het trigram Li berust op klaarheid. Blijmoedigheid neigt de mensen tot elkaar, klaarheid vindt de juiste weg daartoe. Verder is de verhouding tussen de beide heren van het hexagram gunstig, zodat er althans in het kleine de mogelijkheid van succes bestaat. Confucius gaat echter nog verder. Hij wijst erop, dat het contrast juist een eerste, natuurlijke vereiste is voor de vereniging. Als gevolg van de tegenstelling ontstaat de behoefte deze te overbruggen: zo is het bij hemel en aarde, zo is het bij man en vrouw; evenzo zijn het juist de individuele verschillen tussen de dingen, die ons in staat stellen deze duidelijk van elkaar te onderscheiden en zodoende te ordenen. Dat is het effect van de – te overwinnen! – fase van de oppositie.


het Beeld:

上火下泽,睽;君子以同而异。

Boven het vuur, beneden het meer:
Het beeld van de Tegenstelling.
Zo behoudt de edele bij alle gemeenschap zijn individualiteit.



Gelijk de beide elementen vuur en water, ook als ze samen zijn, zich niet vermengen maar ieder hun eigen natuur behouden, zo zal ook de ontwikkelde mens door de omgang en gemeenschappelijke belangen met anders geaarden zich nooit tot hun peil verlagen; bij alle gemeenzaamheid zal hij toch altijd zijn eigen karakter weten te bewaren.


de Lijnen:


上九:睽孤,见豕负涂,载鬼一车,先张之弧,后说之弧,匪寇婚媾,往遇雨则吉。

Bovenaan een negen betekent:

Door tegenstelling vereenzaamd ziet men zijn kameraad
Als een met vuil bedekt zwijn,
Als een wagen vol duivels.
Eerst spant men zijn boog naar hem,
Dan legt men de boog weg.
Geen rover is hij, als de tijd daar is wil hij een aanzoek doen.
Bij het heengaan valt er regen, komt er heil!



Hier is de vereenzaming het gevolg van misverstanden die berusten op innerlijke toestanden, niet op de uiterlijke omstandigheden. Men miskent zijn beste vrienden, houdt hen voor onrein als een vuil varken en voor gevaarlijk als een wagen vol duivels. Men stelt zich te weer. Maar tenslotte ziet men zijn dwaling in; men legt de boog weg en bemerkt dat de andere met de beste bedoelingen voor een nauwe aaneensluiting komt. Zo verdwijnt de spanning. De vereniging heft het contrast op, gelijk de vallende regen de zwoelheid voor het onweer opheft. Alles gaat goed, want het contrast slaat - juist nu het zijn hoogtepunt heeft bereikt - om in het tegendeel.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:悔亡,厥宗噬肤,往何咎。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Het berouw verdwijnt.
De kameraad bijt zich door het omhulsel heen.
Naar hem toegaan, hoe zou dat een fout zijn?



Men ontmoet een welgezind man, die men in de algemene vervreemding eerst miskent. Maar hij bijt zich door de scheidende omhulsels heen. Heeft zulk een kameraad aldus zijn ware karakter aan ons geopenbaard, dan is het onze plicht hem tegemoet te komen en met hem samen te werken.


九四:睽孤,遇元夫,交孚,厉无咎。

Negen op de vierde plaats betekent:

Door tegenstelling vereenzaamd
Ontmoet men een gelijkgezinde,
Met wie men in goed vertrouwen kan omgaan.
Ondanks het gevaar geen blaam.



Als men verkeert onder mensen van wie men door innerlijke tegenstelling is gescheiden, wordt men eenzaam. In zulk een situatie zal het ontmoeten van iemand die naar diepste wezen en bestemming bij ons hoort en aan wie wij ons volle vertrouwen kunnen schenken, alle gevaren der vereenzaming doen overwinnen. Wij bereiken ons doel en maken geen fouten.


六三:见舆曳,其牛掣,其人天且劓,无初有终。

Zes op de derde plaats betekent:

Men ziet de wagen achteruitgetrokken,
De runderen vastgehouden,
Een man met afgesneden haar en neus.
Geen goed begin, wel een goed einde.



Soms ziet het ernaar uit alsof alles tegen iemand samenspant. Hij ziet zich in zijn vooruitgang geremd en tegengewerkt, beledigd en onteerd (afsnijden van haar en neus was een zware, onterende straf). Toch moet men zich daardoor niet laten ontmoedigen, maar ondanks alle wederwaardigheden trouw blijven aan degene bij wie men weet te horen. Zo zal in weerwil van het slechte begin het einde ten slotte nog goed worden.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:遇主于巷,无咎。

Negen op de tweede plaats betekent:

Men ontmoet zijn heer in een nauwe steeg.
Geen blaam.



Tengevolge van voorbijgaande misverstanden is het niet mogelijk dat mensen die naar hun aard bij elkaar horen elkander op de juiste manier tegemoet treden. Dan is ook een toevallige ontmoeting onder informele omstandigheden toelaatbaar, vooropgesteld dat de innerlijke saamhorigheid aanwezig is.


初九:悔亡,丧马勿逐,自复;见恶人无咎。

In het begin een negen betekent:

Het berouw verdwijnt.
Als je je paard verliest, loop het dan niet na;
Het komt vanzelf terug.
Als je slechte mensen ziet, wacht je dan zelf voor fouten.



Ook in tijden van tegenstrijdigheid kan men zo handelen dat men vrij van feilen blijft, zodat het berouw verdwijnt. Bij beginnend contrast mag men de eenheid niet willen forceren; daardoor zou men slechts het tegendeel bereiken, evenals een paard zich steeds verder verwijdert als men het naloopt. Is het ons eigen paard, dan kunnen we het rustig laten lopen, het komt vanzelf terug. Zo komt ook een mens die bij ons hoort maar zich tengevolge van een misverstand tijdelijk van ons verwijdert, vanzelf terug als men hem maar laat begaan. Aan de andere kant moeten wij voorzichtig zijn wanneer slechte mensen die niet bij ons behoren zich aan ons opdringen - ook tengevolge van een misverstand. Dan komt het erop aan geen fouten te maken: we moeten zulke mensen vooral niet met geweld willen verwijderen, want daardoor zou eerst recht vijandschap ontstaan; wij moeten hen eenvoudig dulden. Zij trekken zich vanzelf wel terug.