home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









30. Li

het Zich-Hechtende, het Vuur



<
上九:王用出征,有嘉折首,获匪其丑,无咎。

Bovenaan een negen betekent:

De koning gebruikt hem bij het uitrukken en tuchtigen.
Het beste is dan, de aanvoerders te doden
En de meelopers gevangen te nemen. Geen blaam.



Het doel van de tuchtiging is: tucht te scheppen, niet in het wilde weg te straffen. Het kwaad moet bij de wortels worden aangepakt en genezen. In het openbare leven gaat het er om dat men de belhamels onschadelijk maakt, maar de meelopers spaart. Bij de zelfontwikkeling gaat het er om dat men zijn slechte gewoonten radicaal aflegt, maar onschuldige gewoonten duldt. Al te strenge ascese immers heeft geen enkel nut, evenmin als al te strenge straf.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:出涕沱若,戚嗟若,吉。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Wenend in stromen, zuchtend en klagend. Heil!



Hier is het hoogtepunt van het leven. Zonder waarschuwing zou men zich in deze positie verteren als een vlam. Als men in plaats daarvan vrees en hoop laat varen, wenend en zuchtend de ijdelheid van alles inziet, en er vóór alles op bedacht is de helderheid van zijn geest te bewaren, dan komt uit dit verdriet geluk voort. Het gaat hier om een werkelijke ommekeer, niet zoals bij negen op de derde plaats om een voorbijgaande stemming.
九四:突如其来如,焚如,死如,弃如。

Negen op de vierde plaats betekent:

Plotseling is zijn komen;
Het brandt op, dooft uit, wordt weggeworpen.



De klaarheid van het verstand staat tot het leven als het vuur tot het hout. Het vuur hecht zich aan het hout, maar het verteert het hout ook. De verstandelijke klaarheid wortelt in het leven, maar kan het leven ook verteren. Het hangt er van af hoe het wordt gebruikt. Hier is het beeld van een strovuur of van een meteoor getekend. Iemand met een nerveus, onrustig karakter kan misschien snel carrière maken, maar brengt geen blijvende werking tot stand. Onder deze omstandigheden is het verkeerd zijn energie te snel te verbruiken en zich als een meteoor op te teren.
九三:日昃之离,不鼓缶而歌,则大耋之嗟,凶。

Negen op de derde plaats betekent:

Bij het schijnsel van de ondergaande zon
Slaan de mensen al zingend op de pan,
Of zij zuchten luid over de naderende ouderdom. Onheil.



Hier is het einde van de dag gekomen. Het schijnsel van de ondergaande zon herinnert aan onze staat van afhankelijkheid en aan de vergankelijkheid van het leven. In deze uiterlijke onvrijheid worden de mensen meestal ook innerlijk onvrij. De vergankelijkheid is voor hen een aanleiding tot des te uitgelatener vrolijkheid, om het leven te genieten zolang het er nog is, òf ze geven zich over aan hun verdriet en bederven hun kostbare tijd met weeklagen over de naderende ouderdom. Beide levenshoudingen zijn verkeerd. De edele laat het onverschillig of hij vroeg of laat sterft. Hij cultiveert zijn persoonlijkheid, beidt zijn tijd en consolideert daardoor zijn lot.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六二:黄离,元吉。

Zes op de tweede plaats betekent:

Gele glans. Verheven heil.



De middag van de dag is aangebroken. De zon straalt in gele glans. Geel is de kleur van het midden en van de maat. Gele glans is daarom het symbool van volmaakte cultuur en kunst, die hun hoogste harmonie bereiken in de maat.
初九:履错然,敬之无咎。

In het begin een negen betekent:

De voetsporen lopen schots en scheef.
Als men ernstig bezig is: geen blaam.



Het is vroeg in de morgen. Nadat in de slaap de ziel afgesloten is geweest van de buitenwereld, vangt nu het contact met de buitenwereld weer aan. Schots en scheef lopen de sporen der indrukken. Er heerst een haastige bedrijvigheid. Dan is het van belang dat men zijn innerlijke rust bewaart, dat men zich niet mee laat sleuren door het gewoel van het leven. Wie ernstig en bedaard is, verkrijgt de nodige klaarheid om de verschillende indrukken die op hem inwerken te verwerken. Juist in het begin is zulk een rustige ernst bijzonder belangrijk; want het begin bevat de kiemen voor al het verdere.
het Teken van hexagram het Zich-Hechtende, het Vuur ris:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

Ook dit teken is een dubbelteken. Het enkelvoudige trigram Li betekent 'aan iets gehecht zijn', 'afhankelijk zijn', 'op iets berusten', 'klaarheid'. Een donkere lijn hecht zich aan een lichte lijn boven en beneden: het beeld van een lege ruimte tussen twee sterke lijnen, waardoor deze licht worden. Het is de middelste dochter. Het Scheppende heeft de centrale lijn van het Ontvangende in zich opgenomen, en zo ontstaat Li. Als beeld is dit het vuur. Het vuur heeft geen bepaalde vorm, maar hecht zich aan de brandende voorwerpen en is daardoor licht. Zoals het water van de hemel naar beneden komt, zo gaat het vuur van de aarde omhoog. Terwijl Kan de ziel symboliseert, die in het lichaam is opgesloten, betekent Li de natuur in haar verheerlijking.

De volgorde:
In een uitdieping is er altijd wel iets, dat zich daarin vasthecht. Daarom is het volgende teken: het Zich-Hechtende. Het Zich-Hechtende beduidt: op iets berusten.

Vermengde tekens:
Het Zich-Hechtende is naar boven gericht.

Bijgevoegde oordelen:
Fu Xi maakte geknoopte koorden en gebruikte deze voor netten en fuiken voor de jacht en de visvangst, Dat ontleende hij waarschijnlijk aan het teken: het Zich-Hechtende.
 
Het hexagram, dat van binnen open en van buiten gesloten is, is het beeld van een net, waarin de dieren vast blijven zitten.
Het is het tegenovergestelde van het vorige hexagram, niet alleen wat de structuur betreft, maar ook in zijn gehele betekenis.
het Oordeel bij hexagram het Zich-Hechtende, het Vuur ris:

离:利贞,亨。畜牝牛,吉。

Het Zich-Hechtende. Bevorderlijk is standvastigheid.
Die brengt succes.
Zorg voor de koe brengt heil.



Het donkere hecht zich aan het lichte en vervolmaakt zo de helderheid ervan. Doordat het lichtende licht uitstraalt heeft het van binnen iets nodig dat standvastig is, opdat het niet geheel opbrandt, maar voortdurend licht kan geven. Al het lichtende in de wereld is afhankelijk van iets waaraan het zich gehecht heeft om te kunnen blijven schijnen.
Zo zijn zon en maan nauw verbonden met de hemel; koren, gras en bomen met de aarde. De dubbele klaarheid van de man, die geroepen is een taak te vervullen, is onafscheidelijk verbonden met het goede en rechtvaardige, en vermag daardoor de wereld te vormen. Een mens die onvrij en afhankelijk in de wereld staat maar deze afhankelijkheid erkent en zich in dienst stelt van de harmonische en goede krachten van de kosmos, zal slagen. De koe is het symbool van de opperste volgzaamheid. Als de mens deze volgzaamheid en vrijwillige afhankelijkheid in zichzelf aankweekt, maakt hij zich klaarheid zonder scherpte eigen en vindt hij zijn plaats in de wereld.
Opmerking: Het is een merkwaardige, uiterst frappante coïncidentie dat hier evenals in de Parsische religie het vuur en de cultus van de koe met elkaar verbonden zijn.

Commentaar op de Beslissing:

离,丽也;日月丽乎天,百谷草木丽乎土,重明以丽乎正,乃化成天下。柔丽乎中正,故亨;是以畜牝牛吉也。

Zich hechten betekent: op iets berusten. Zon en maan hechten zich aan de hemel. Het koren, planten en bomen hechten zich aan de aardbodem.
Dubbele klaarheid, die zich aan het goede en rechtvaardige hecht, vervormt de wereld en voltooit haar.
Het weke is in het midden en aan het goede gehecht, daarom heeft het succes. Daarom wordt gezegd: ‘Zorg voor de koe brengt heil.’
 


Hier wordt het samenwerken der beide wereldprincipes aangetoond. Het lichte principe wordt slechts daardoor zichtbaar, dat het zich aan lichamen hecht. Zon en Maan krijgen hun licht door zich aan de hemel te hechten, vanwaar de krachten van het lichte principe uitgaan. De plantenwereld heeft haar leven te danken aan de omstandigheid dat zij zich aan de bodem hecht (het Chinese teken is hier tu 土, niet di 地) waarin de krachten van het leven zich uiten. Aan de andere kant zijn er ook lichamen nodig, opdat de krachten van het licht en van het leven daarin tot uitdrukking komen.
Zo is het ook in het mensenleven. De psychische natuur moet zich aan de krachten van het geestelijk leven hechten, om groter glans te krijgen en haar invloed op aarde bemerkbaar te maken.
Het weke is de centrale lijn van het Ontvangende, vandaar het beeld van de sterke, maar tamme koe.
het Beeld van hexagram het Zich-Hechtende, het Vuur ris:

明两作离,大人以继明照于四方。

Het lichte verheft zich tweemaal: het beeld van het Vuur.
Zo verlicht de grote man door voortzetting van dit licht
De vier windstreken.



Elk der beide trigrammen stelt de zon in een dagloop voor. Er wordt dus een zich steeds herhalende bezigheid van de zon voorgesteld. Daarmee wordt de werking van het licht in de tijd aangeduid. De grote man zet het werk van de natuur in de mensenwereld voort. Door de klaarheid van zijn wezen bewerkt hij dat het licht zich steeds verder uitbreidt en steeds meer het innerlijk wezen der mensen doordringt.




het kernhexagram:
大过
28. Da Guo
het Overwicht van het Grote

v
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

Ook dit teken is een dubbelteken. Het enkelvoudige trigram Li betekent 'aan iets gehecht zijn', 'afhankelijk zijn', 'op iets berusten', 'klaarheid'. Een donkere lijn hecht zich aan een lichte lijn boven en beneden: het beeld van een lege ruimte tussen twee sterke lijnen, waardoor deze licht worden. Het is de middelste dochter. Het Scheppende heeft de centrale lijn van het Ontvangende in zich opgenomen, en zo ontstaat Li. Als beeld is dit het vuur. Het vuur heeft geen bepaalde vorm, maar hecht zich aan de brandende voorwerpen en is daardoor licht. Zoals het water van de hemel naar beneden komt, zo gaat het vuur van de aarde omhoog. Terwijl Kan de ziel symboliseert, die in het lichaam is opgesloten, betekent Li de natuur in haar verheerlijking.

De volgorde:
In een uitdieping is er altijd wel iets, dat zich daarin vasthecht. Daarom is het volgende teken: het Zich-Hechtende. Het Zich-Hechtende beduidt: op iets berusten.

Vermengde tekens:
Het Zich-Hechtende is naar boven gericht.

Bijgevoegde oordelen:
Fu Xi maakte geknoopte koorden en gebruikte deze voor netten en fuiken voor de jacht en de visvangst, Dat ontleende hij waarschijnlijk aan het teken: het Zich-Hechtende.
 
Het hexagram, dat van binnen open en van buiten gesloten is, is het beeld van een net, waarin de dieren vast blijven zitten.
Het is het tegenovergestelde van het vorige hexagram, niet alleen wat de structuur betreft, maar ook in zijn gehele betekenis.


het Oordeel:

离:利贞,亨。畜牝牛,吉。

Het Zich-Hechtende. Bevorderlijk is standvastigheid.
Die brengt succes.
Zorg voor de koe brengt heil.



Het donkere hecht zich aan het lichte en vervolmaakt zo de helderheid ervan. Doordat het lichtende licht uitstraalt heeft het van binnen iets nodig dat standvastig is, opdat het niet geheel opbrandt, maar voortdurend licht kan geven. Al het lichtende in de wereld is afhankelijk van iets waaraan het zich gehecht heeft om te kunnen blijven schijnen.
Zo zijn zon en maan nauw verbonden met de hemel; koren, gras en bomen met de aarde. De dubbele klaarheid van de man, die geroepen is een taak te vervullen, is onafscheidelijk verbonden met het goede en rechtvaardige, en vermag daardoor de wereld te vormen. Een mens die onvrij en afhankelijk in de wereld staat maar deze afhankelijkheid erkent en zich in dienst stelt van de harmonische en goede krachten van de kosmos, zal slagen. De koe is het symbool van de opperste volgzaamheid. Als de mens deze volgzaamheid en vrijwillige afhankelijkheid in zichzelf aankweekt, maakt hij zich klaarheid zonder scherpte eigen en vindt hij zijn plaats in de wereld.
Opmerking: Het is een merkwaardige, uiterst frappante coïncidentie dat hier evenals in de Parsische religie het vuur en de cultus van de koe met elkaar verbonden zijn.

Commentaar op de Beslissing:

离,丽也;日月丽乎天,百谷草木丽乎土,重明以丽乎正,乃化成天下。柔丽乎中正,故亨;是以畜牝牛吉也。

Zich hechten betekent: op iets berusten. Zon en maan hechten zich aan de hemel. Het koren, planten en bomen hechten zich aan de aardbodem.
Dubbele klaarheid, die zich aan het goede en rechtvaardige hecht, vervormt de wereld en voltooit haar.
Het weke is in het midden en aan het goede gehecht, daarom heeft het succes. Daarom wordt gezegd: ‘Zorg voor de koe brengt heil.’
 


Hier wordt het samenwerken der beide wereldprincipes aangetoond. Het lichte principe wordt slechts daardoor zichtbaar, dat het zich aan lichamen hecht. Zon en Maan krijgen hun licht door zich aan de hemel te hechten, vanwaar de krachten van het lichte principe uitgaan. De plantenwereld heeft haar leven te danken aan de omstandigheid dat zij zich aan de bodem hecht (het Chinese teken is hier tu 土, niet di 地) waarin de krachten van het leven zich uiten. Aan de andere kant zijn er ook lichamen nodig, opdat de krachten van het licht en van het leven daarin tot uitdrukking komen.
Zo is het ook in het mensenleven. De psychische natuur moet zich aan de krachten van het geestelijk leven hechten, om groter glans te krijgen en haar invloed op aarde bemerkbaar te maken.
Het weke is de centrale lijn van het Ontvangende, vandaar het beeld van de sterke, maar tamme koe.


het Beeld:

明两作离,大人以继明照于四方。

Het lichte verheft zich tweemaal: het beeld van het Vuur.
Zo verlicht de grote man door voortzetting van dit licht
De vier windstreken.



Elk der beide trigrammen stelt de zon in een dagloop voor. Er wordt dus een zich steeds herhalende bezigheid van de zon voorgesteld. Daarmee wordt de werking van het licht in de tijd aangeduid. De grote man zet het werk van de natuur in de mensenwereld voort. Door de klaarheid van zijn wezen bewerkt hij dat het licht zich steeds verder uitbreidt en steeds meer het innerlijk wezen der mensen doordringt.


de Lijnen:


上九:王用出征,有嘉折首,获匪其丑,无咎。

Bovenaan een negen betekent:

De koning gebruikt hem bij het uitrukken en tuchtigen.
Het beste is dan, de aanvoerders te doden
En de meelopers gevangen te nemen. Geen blaam.



Het doel van de tuchtiging is: tucht te scheppen, niet in het wilde weg te straffen. Het kwaad moet bij de wortels worden aangepakt en genezen. In het openbare leven gaat het er om dat men de belhamels onschadelijk maakt, maar de meelopers spaart. Bij de zelfontwikkeling gaat het er om dat men zijn slechte gewoonten radicaal aflegt, maar onschuldige gewoonten duldt. Al te strenge ascese immers heeft geen enkel nut, evenmin als al te strenge straf.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:出涕沱若,戚嗟若,吉。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Wenend in stromen, zuchtend en klagend. Heil!



Hier is het hoogtepunt van het leven. Zonder waarschuwing zou men zich in deze positie verteren als een vlam. Als men in plaats daarvan vrees en hoop laat varen, wenend en zuchtend de ijdelheid van alles inziet, en er vóór alles op bedacht is de helderheid van zijn geest te bewaren, dan komt uit dit verdriet geluk voort. Het gaat hier om een werkelijke ommekeer, niet zoals bij negen op de derde plaats om een voorbijgaande stemming.


九四:突如其来如,焚如,死如,弃如。

Negen op de vierde plaats betekent:

Plotseling is zijn komen;
Het brandt op, dooft uit, wordt weggeworpen.



De klaarheid van het verstand staat tot het leven als het vuur tot het hout. Het vuur hecht zich aan het hout, maar het verteert het hout ook. De verstandelijke klaarheid wortelt in het leven, maar kan het leven ook verteren. Het hangt er van af hoe het wordt gebruikt. Hier is het beeld van een strovuur of van een meteoor getekend. Iemand met een nerveus, onrustig karakter kan misschien snel carrière maken, maar brengt geen blijvende werking tot stand. Onder deze omstandigheden is het verkeerd zijn energie te snel te verbruiken en zich als een meteoor op te teren.


九三:日昃之离,不鼓缶而歌,则大耋之嗟,凶。

Negen op de derde plaats betekent:

Bij het schijnsel van de ondergaande zon
Slaan de mensen al zingend op de pan,
Of zij zuchten luid over de naderende ouderdom. Onheil.



Hier is het einde van de dag gekomen. Het schijnsel van de ondergaande zon herinnert aan onze staat van afhankelijkheid en aan de vergankelijkheid van het leven. In deze uiterlijke onvrijheid worden de mensen meestal ook innerlijk onvrij. De vergankelijkheid is voor hen een aanleiding tot des te uitgelatener vrolijkheid, om het leven te genieten zolang het er nog is, òf ze geven zich over aan hun verdriet en bederven hun kostbare tijd met weeklagen over de naderende ouderdom. Beide levenshoudingen zijn verkeerd. De edele laat het onverschillig of hij vroeg of laat sterft. Hij cultiveert zijn persoonlijkheid, beidt zijn tijd en consolideert daardoor zijn lot.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六二:黄离,元吉。

Zes op de tweede plaats betekent:

Gele glans. Verheven heil.



De middag van de dag is aangebroken. De zon straalt in gele glans. Geel is de kleur van het midden en van de maat. Gele glans is daarom het symbool van volmaakte cultuur en kunst, die hun hoogste harmonie bereiken in de maat.


初九:履错然,敬之无咎。

In het begin een negen betekent:

De voetsporen lopen schots en scheef.
Als men ernstig bezig is: geen blaam.



Het is vroeg in de morgen. Nadat in de slaap de ziel afgesloten is geweest van de buitenwereld, vangt nu het contact met de buitenwereld weer aan. Schots en scheef lopen de sporen der indrukken. Er heerst een haastige bedrijvigheid. Dan is het van belang dat men zijn innerlijke rust bewaart, dat men zich niet mee laat sleuren door het gewoel van het leven. Wie ernstig en bedaard is, verkrijgt de nodige klaarheid om de verschillende indrukken die op hem inwerken te verwerken. Juist in het begin is zulk een rustige ernst bijzonder belangrijk; want het begin bevat de kiemen voor al het verdere.