home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









57. Xun

het Zachtmoedige (het Indringende, de Wind)



<
上九:巽在床下,丧其资斧,贞凶。

Bovenaan een negen betekent:

Indringen onder het bed.
Hij verliest zijn bezit en zijn bijl.
Standvastigheid brengt onheil.




Het indringen geschiedt hier grondig genoeg. Men speurt tot in de geheimste schuilhoeken naar schadelijke invloeden. Maar men heeft geen kracht meer om ze definitief te bestrijden. In zulk een geval kan elke poging om in de persoonlijke regionen van de duisternis binnen te dringen niet anders dan onheil brengen.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:贞吉悔亡,无不利。无初有终,先庚三日,后庚三日,吉。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Standvastigheid brengt heil. Berouw verdwijnt.
Niets dat niet bevorderend is.
Geen begin, maar een einde.
Vóór de verandering drie dagen,
Ná de verandering drie dagen.
Heil!




Terwijl bij het 'Werk aan het Bedorvene' (hexagram 18) een heel nieuw uitgangspunt moet worden gevonden, gaat het hier slechts om hervormingen. Het begin was niet goed, maar thans is het ogenblik gekomen dat een nieuwe richting kan worden ingeslagen. Men moet veranderen en verbeteren. Dat moet men doen in bestendigheid, dat wil zeggen in de juiste en overtuigende gemoedsgesteldheid; dan zal het gelukken, en het berouw verdwijnt. Men moet er alleen om denken dat zulke verbeteringen zorgvuldig moeten worden voorbereid. Voordat men de verandering invoert moet men alles goed overleggen, en nadat de verandering ingetreden is moet men nog een tijdlang zorgvuldig nagaan hoe de verbeteringen er in de werkelijkheid uitzien. Zulk zorgvuldig werk brengt heil.
een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
六四:悔亡,田获三品。

Zes op de vierde plaats betekent:

Berouw verdwijnt.
Op de jacht vangt men drie soorten wild.




Als men - tengevolge van de verantwoordelijke positie die men bekleedt en de ervaringen die men verzameld heeft - zover komt dat men zijn aangeboren bescheidenheid aan energiek optreden weet te paren, dan kan men zeker zijn van een goed resultaat. De drie soorten van dieren dienden voor offers aan de goden, voor het onthaal der gasten, en voor het dagelijks gebruik. Als men voor alle drie doeleinden iets buitmaakte, was het resultaat van de jacht buitengewoon goed.
九三:频巽,吝。

Negen op de derde plaats betekent:

Herhaald indringen. Beschaming.




Het borende nadenken mag niet te ver worden gedreven; anders belemmert het de kracht tot het nemen van een resoluut besluit. Als een zaak van alle kanten grondig is bekeken dan moet men tot een besluit komen en daarnaar handelen. Door al dat nadenken komt men steeds opnieuw in twijfel en vervolgens in beschaming, omdat men blijk geeft niet in staat te zijn tot handelend optreden.
九二:巽在床下,用史巫纷若,吉,无咎。

Negen op de tweede plaats betekent:

Indringen onder het bed.
Men gebruikt priesters en magiërs in groten getale.
Heil! Geen blaam.




Soms heeft men te doen met verborgen vijanden, ontastbare invloeden, die zich in de donkerste hoeken verstoppen en van daaruit de mensen suggestief beïnvloeden. In zulke gevallen is het nodig deze dingen tot in de geheimste schuilhoeken na te gaan, om vast te stellen wat dat voor invloeden zijn: dat is de taak van de priesters - en om ze uit de weg te ruimen: dat is de taak van de magiërs. Juist het anonieme van dergelijke kwade praktijken vraagt een buitengewone, nooit verslappende energie, maar men ziet zijn moeite dan ook beloond. Want als zulke ondergrondse invloeden maar eenmaal aan het licht gebracht en gebrandmerkt zijn hebben ze hun macht over de mensen verloren.
een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
初六:进退,利武人之贞。

In het begin een zes betekent:

Bij het vooruitgaan en terugtrekken
Is bevorderlijk de standvastigheid van een krijgsman.




Zachtmoedigheid ontaardt vaak in besluiteloosheid. Men voelt zich niet krachtig genoeg om vastberaden vooruit te gaan. Duizend bedenkingen komen op; men heeft echter ook geen lust zich terug te trekken, en kan maar niet tot een besluit komen. In zulk een geval is militaire doortastendheid het juiste: die doet zonder te aarzelen eenvoudig wat de goede orde eist. Resolute discipline is veel beter dan weifelende tuchteloosheid.
het Teken van hexagram het Zachtmoedige (het Indringende, de Wind) qis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

Xun is een der acht dubbele trigrammen. Het is de oudste dochter, heeft als beeld de wind of het hout, als eigenschap de zachtmoedigheid, die nochtans binnendringt gelijk de wind of het hout met zijn wortels.
Het donkere, dat op zich star en onbeweeglijk is, wordt opgelost door het indringende lichte principe waaraan het zich met zachtmoedigheid onderwerpt. In de natuur is het de wind die de opeengepakte wolken uiteendrijft en een vrolijke, heldere hemel schept. In het mensenleven is het de doordringende klaarheid van oordeel die alle sombere bijgedachten op de vlucht drijft. En in het leven van de gemeenschap is het de machtige invloed van een belangrijke persoonlijkheid die alle lichtschuwe intriges blootlegt en onschadelijk maakt.

De volgorde:
De Zwerver heeft niets, dat hem opneemt; daarom is het volgende teken: het Zachtmoedige, het Indringende. Het Zachtmoedige betekent binnengaan.
 
Bedoeld wordt, dat de zwerver in zijn verlatenheid geen plaats heeft, waar hij kan blijven, en dat daarom Xun, de thuiskomst, volgt.

Vermengde tekens:
Het Zachtmoedige betekent wegduiken.
 
De donkere lijn is beneden, zij duikt weg onder de lichte lijnen, en juist door dit zachtzinnig wegkruipen gelukt het haar, onder de sterke lijnen binnen te dringen.

Bijgevoegde oordelen:
Het Zachtmoedige toont de werkzaamheid van het karakter. Door het Zachtmoedige vermag men de dingen tegen elkaar af te wegen en verborgen te blijven. Door het Zachtmoedige vermag men rekening te houden met de bijzondere omstandigheden.
 
Het zachtmoedig indringen verleent het karakter de mogelijkheid, de buitenwereld te beïnvloeden en naar zijn hand te zetten. Want op deze wijze vermag men de dingen te begrijpen zoals zij innerlijk liggen, zonder dat men zelf op de voorgrond treedt. Hierin ligt de macht van de invloed. In deze positie kan men de door de tijd vereiste uitzonderingen maken, zonder inconsequent te zijn.
Onder de acht trigrammen bezet Xun de Zuidoostelijke plaats tussen lente en zomer; het betekent het invloeien der wezens in hun gestalten; doop en opleving.
het Oordeel bij hexagram het Zachtmoedige (het Indringende, de Wind) qis:

巽:小亨,利攸往,利见大人。

Het Zachtmoedige. Welslagen door kleine dingen.
Bevorderlijk is het een plaats te hebben
Waar men heen kan gaan.
Bevorderlijk is het de grote man te zien.




Het indringen brengt brengt geleidelijke en weinig opvallende werkingen teweeg. Er wordt niets geforceerd, de onafgebroken zachte druk moet het doen. Hiermee bereikt men een minder opvallend effect dan wanneer men met overrompeling werkt, maar het is duurzamer en volkomener. Om op deze wijze te kunnen werken moet men een vastomlijnd doel hebben. Want men bereikt alleen iets wanneer de beïnvloeding steeds in dezelfde richting werkt.
Het kleine kan slechts dan iets bereiken wanneer het zich overgeeft aan de leiding van een bekwaam man, die de capaciteit bezit tot het scheppen van orde.

Commentaar op de beslissing:

重巽以申命,刚巽乎中正而志行。柔皆顺乎刚,是以小亨,利有攸往,利见大人。

Herhaald Indringen om geboden te verbreiden.
Het vaste dringt in het midden en het correcte, en zijn wil geschiedt.
De weke lijnen schikken zich naar de beide vasten, daarom staat er: ‘Welslagen door kleine dingen. Bevorderlijk is het, een plaats te hebben waar men heen kan gaan. Bevorderlijk is het, de grote man te zien.’
 



Het hexagram bestaat uit een verdubbeling van het trigram Xun. Xun beduidt enerzijds zachtmoedigheid, aanpassing, anderzijds indringen. Bij het geven van bevelen is het van essentieel belang, dat zij werkelijk doordringen in het bewustzijn van de ondergeschikten. Dit bereikt men door de bevelen aan hun begripsvermogen aan te passen. Het gaat hier om een tweeledig indringen. Ten eerste het indringen van het bevel in het gevoel van de onderdaan, waar het de in verborgen hoeken wonende ongerechtigheden uiteendrijft als de wind de wolken, ten tweede een nog dieper indringen in de diepten van het bewustzijn, waar het verborgen goede gewekt dient te worden. De bevelen moeten herhaaldelijk worden gegeven, willen ze dit effect hebben.
Verder wordt de tekst verklaard uit de structuur van het hexagram. De sterke lijn, die tot de centrale en voor hem correcte plaats is doorgedrongen, is de negen op de vijfde plaats; daarom geschiedt zijn wil, en het is gunstig iets te ondernemen. De weke lijnen op de eerste en de vierde plaats gehoorzamen de vaste heer van het teken boven hen. Daarom is het welslagen gebonden aan het kleine waarvoor het bevorderlijk is de grote man te zien (negen op de vijfde plaats).
het Beeld van hexagram het Zachtmoedige (het Indringende, de Wind) qis:

随风,巽;君子以申命行事。

Winden die elkaar opvolgen:
Het beeld van het Zachtmoedig-indringende.
Zo verbreidt de edele zijn geboden
En brengt hij zijn zaken tot stand.




Het indringende van de wind berust op zijn aanhouden. Daardoor wordt hij zo machtig. Hij neemt de tijd als middel om te werken. Zo moet ook de gedachte van de heerser in de volksziel binnendringen. Ook daarvoor is een aanhoudende inwerking door voorlichting en gebod nodig. Eerst dan, wanneer het gebod ingang heeft gevonden, kan men bij zijn handelingen daarop voortbouwen. Onvoorbereid ingrijpen schrikt de mensen alleen maar af en wekt overal verzet.




het kernhexagram:

38. Kui
de Tegenstelling

o
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

Xun is een der acht dubbele trigrammen. Het is de oudste dochter, heeft als beeld de wind of het hout, als eigenschap de zachtmoedigheid, die nochtans binnendringt gelijk de wind of het hout met zijn wortels.
Het donkere, dat op zich star en onbeweeglijk is, wordt opgelost door het indringende lichte principe waaraan het zich met zachtmoedigheid onderwerpt. In de natuur is het de wind die de opeengepakte wolken uiteendrijft en een vrolijke, heldere hemel schept. In het mensenleven is het de doordringende klaarheid van oordeel die alle sombere bijgedachten op de vlucht drijft. En in het leven van de gemeenschap is het de machtige invloed van een belangrijke persoonlijkheid die alle lichtschuwe intriges blootlegt en onschadelijk maakt.

De volgorde:
De Zwerver heeft niets, dat hem opneemt; daarom is het volgende teken: het Zachtmoedige, het Indringende. Het Zachtmoedige betekent binnengaan.
 
Bedoeld wordt, dat de zwerver in zijn verlatenheid geen plaats heeft, waar hij kan blijven, en dat daarom Xun, de thuiskomst, volgt.

Vermengde tekens:
Het Zachtmoedige betekent wegduiken.
 
De donkere lijn is beneden, zij duikt weg onder de lichte lijnen, en juist door dit zachtzinnig wegkruipen gelukt het haar, onder de sterke lijnen binnen te dringen.

Bijgevoegde oordelen:
Het Zachtmoedige toont de werkzaamheid van het karakter. Door het Zachtmoedige vermag men de dingen tegen elkaar af te wegen en verborgen te blijven. Door het Zachtmoedige vermag men rekening te houden met de bijzondere omstandigheden.
 
Het zachtmoedig indringen verleent het karakter de mogelijkheid, de buitenwereld te beïnvloeden en naar zijn hand te zetten. Want op deze wijze vermag men de dingen te begrijpen zoals zij innerlijk liggen, zonder dat men zelf op de voorgrond treedt. Hierin ligt de macht van de invloed. In deze positie kan men de door de tijd vereiste uitzonderingen maken, zonder inconsequent te zijn.
Onder de acht trigrammen bezet Xun de Zuidoostelijke plaats tussen lente en zomer; het betekent het invloeien der wezens in hun gestalten; doop en opleving.


het Oordeel:

巽:小亨,利攸往,利见大人。

Het Zachtmoedige. Welslagen door kleine dingen.
Bevorderlijk is het een plaats te hebben
Waar men heen kan gaan.
Bevorderlijk is het de grote man te zien.




Het indringen brengt brengt geleidelijke en weinig opvallende werkingen teweeg. Er wordt niets geforceerd, de onafgebroken zachte druk moet het doen. Hiermee bereikt men een minder opvallend effect dan wanneer men met overrompeling werkt, maar het is duurzamer en volkomener. Om op deze wijze te kunnen werken moet men een vastomlijnd doel hebben. Want men bereikt alleen iets wanneer de beïnvloeding steeds in dezelfde richting werkt.
Het kleine kan slechts dan iets bereiken wanneer het zich overgeeft aan de leiding van een bekwaam man, die de capaciteit bezit tot het scheppen van orde.

Commentaar op de beslissing:

重巽以申命,刚巽乎中正而志行。柔皆顺乎刚,是以小亨,利有攸往,利见大人。

Herhaald Indringen om geboden te verbreiden.
Het vaste dringt in het midden en het correcte, en zijn wil geschiedt.
De weke lijnen schikken zich naar de beide vasten, daarom staat er: ‘Welslagen door kleine dingen. Bevorderlijk is het, een plaats te hebben waar men heen kan gaan. Bevorderlijk is het, de grote man te zien.’
 



Het hexagram bestaat uit een verdubbeling van het trigram Xun. Xun beduidt enerzijds zachtmoedigheid, aanpassing, anderzijds indringen. Bij het geven van bevelen is het van essentieel belang, dat zij werkelijk doordringen in het bewustzijn van de ondergeschikten. Dit bereikt men door de bevelen aan hun begripsvermogen aan te passen. Het gaat hier om een tweeledig indringen. Ten eerste het indringen van het bevel in het gevoel van de onderdaan, waar het de in verborgen hoeken wonende ongerechtigheden uiteendrijft als de wind de wolken, ten tweede een nog dieper indringen in de diepten van het bewustzijn, waar het verborgen goede gewekt dient te worden. De bevelen moeten herhaaldelijk worden gegeven, willen ze dit effect hebben.
Verder wordt de tekst verklaard uit de structuur van het hexagram. De sterke lijn, die tot de centrale en voor hem correcte plaats is doorgedrongen, is de negen op de vijfde plaats; daarom geschiedt zijn wil, en het is gunstig iets te ondernemen. De weke lijnen op de eerste en de vierde plaats gehoorzamen de vaste heer van het teken boven hen. Daarom is het welslagen gebonden aan het kleine waarvoor het bevorderlijk is de grote man te zien (negen op de vijfde plaats).


het Beeld:

随风,巽;君子以申命行事。

Winden die elkaar opvolgen:
Het beeld van het Zachtmoedig-indringende.
Zo verbreidt de edele zijn geboden
En brengt hij zijn zaken tot stand.




Het indringende van de wind berust op zijn aanhouden. Daardoor wordt hij zo machtig. Hij neemt de tijd als middel om te werken. Zo moet ook de gedachte van de heerser in de volksziel binnendringen. Ook daarvoor is een aanhoudende inwerking door voorlichting en gebod nodig. Eerst dan, wanneer het gebod ingang heeft gevonden, kan men bij zijn handelingen daarop voortbouwen. Onvoorbereid ingrijpen schrikt de mensen alleen maar af en wekt overal verzet.


de Lijnen:


上九:巽在床下,丧其资斧,贞凶。

Bovenaan een negen betekent:

Indringen onder het bed.
Hij verliest zijn bezit en zijn bijl.
Standvastigheid brengt onheil.




Het indringen geschiedt hier grondig genoeg. Men speurt tot in de geheimste schuilhoeken naar schadelijke invloeden. Maar men heeft geen kracht meer om ze definitief te bestrijden. In zulk een geval kan elke poging om in de persoonlijke regionen van de duisternis binnen te dringen niet anders dan onheil brengen.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:贞吉悔亡,无不利。无初有终,先庚三日,后庚三日,吉。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Standvastigheid brengt heil. Berouw verdwijnt.
Niets dat niet bevorderend is.
Geen begin, maar een einde.
Vóór de verandering drie dagen,
Ná de verandering drie dagen.
Heil!




Terwijl bij het 'Werk aan het Bedorvene' (hexagram 18) een heel nieuw uitgangspunt moet worden gevonden, gaat het hier slechts om hervormingen. Het begin was niet goed, maar thans is het ogenblik gekomen dat een nieuwe richting kan worden ingeslagen. Men moet veranderen en verbeteren. Dat moet men doen in bestendigheid, dat wil zeggen in de juiste en overtuigende gemoedsgesteldheid; dan zal het gelukken, en het berouw verdwijnt. Men moet er alleen om denken dat zulke verbeteringen zorgvuldig moeten worden voorbereid. Voordat men de verandering invoert moet men alles goed overleggen, en nadat de verandering ingetreden is moet men nog een tijdlang zorgvuldig nagaan hoe de verbeteringen er in de werkelijkheid uitzien. Zulk zorgvuldig werk brengt heil.


een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
六四:悔亡,田获三品。

Zes op de vierde plaats betekent:

Berouw verdwijnt.
Op de jacht vangt men drie soorten wild.




Als men - tengevolge van de verantwoordelijke positie die men bekleedt en de ervaringen die men verzameld heeft - zover komt dat men zijn aangeboren bescheidenheid aan energiek optreden weet te paren, dan kan men zeker zijn van een goed resultaat. De drie soorten van dieren dienden voor offers aan de goden, voor het onthaal der gasten, en voor het dagelijks gebruik. Als men voor alle drie doeleinden iets buitmaakte, was het resultaat van de jacht buitengewoon goed.


九三:频巽,吝。

Negen op de derde plaats betekent:

Herhaald indringen. Beschaming.




Het borende nadenken mag niet te ver worden gedreven; anders belemmert het de kracht tot het nemen van een resoluut besluit. Als een zaak van alle kanten grondig is bekeken dan moet men tot een besluit komen en daarnaar handelen. Door al dat nadenken komt men steeds opnieuw in twijfel en vervolgens in beschaming, omdat men blijk geeft niet in staat te zijn tot handelend optreden.


九二:巽在床下,用史巫纷若,吉,无咎。

Negen op de tweede plaats betekent:

Indringen onder het bed.
Men gebruikt priesters en magiërs in groten getale.
Heil! Geen blaam.




Soms heeft men te doen met verborgen vijanden, ontastbare invloeden, die zich in de donkerste hoeken verstoppen en van daaruit de mensen suggestief beïnvloeden. In zulke gevallen is het nodig deze dingen tot in de geheimste schuilhoeken na te gaan, om vast te stellen wat dat voor invloeden zijn: dat is de taak van de priesters - en om ze uit de weg te ruimen: dat is de taak van de magiërs. Juist het anonieme van dergelijke kwade praktijken vraagt een buitengewone, nooit verslappende energie, maar men ziet zijn moeite dan ook beloond. Want als zulke ondergrondse invloeden maar eenmaal aan het licht gebracht en gebrandmerkt zijn hebben ze hun macht over de mensen verloren.


een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
初六:进退,利武人之贞。

In het begin een zes betekent:

Bij het vooruitgaan en terugtrekken
Is bevorderlijk de standvastigheid van een krijgsman.




Zachtmoedigheid ontaardt vaak in besluiteloosheid. Men voelt zich niet krachtig genoeg om vastberaden vooruit te gaan. Duizend bedenkingen komen op; men heeft echter ook geen lust zich terug te trekken, en kan maar niet tot een besluit komen. In zulk een geval is militaire doortastendheid het juiste: die doet zonder te aarzelen eenvoudig wat de goede orde eist. Resolute discipline is veel beter dan weifelende tuchteloosheid.