home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









32. Heng

de Duurzaamheid



<
上六:振恒,凶。

Bovenaan een zes betekent:

Rusteloosheid als duurzame toestand brengt onheil.



Er zijn mensen die aanhoudend in haastige beweging zijn, zonder innerlijk tot rust te komen. De rusteloosheid verhindert niet alleen alle grondigheid, maar wordt op een verantwoordelijke post bepaald tot een gevaar.
六五:恒其德,贞,妇人吉,夫子凶。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Zijn karakter duurzaamheid geven door standvastigheid:
Dat is voor de vrouw heilzaam, voor de man noodlottig.



Een vrouw moet haar hele leven één man volgen, de man moet zich echter aan datgene houden wat op een gegeven moment zijn plicht is. Als hij zich voortdurend naar zijn vrouw zou richten, zou dat voor hem verkeerd zijn. Dienovereenkomstig is het voor de vrouw juist, zich conservatief te houden aan de traditie. Daarentegen moet een man beweeglijk blijven en zich kunnen aanpassen; wat naar gelang der omstandigheden zijn plicht van hem eist, moet bij hem de doorslag geven.
九四:田无禽。

Negen op de vierde plaats betekent:

In het veld is geen wild.



Als men op de jacht iets onder schot wil krijgen moet men op de juiste manier te werk gaan. Wie op wild blijft jagen op een plaats waar geen wild is kan nóg zo lang wachten, hij vindt het niet. Volharding bij het zoeken is niet genoeg. Als men niet op de juiste wijze zoekt vindt men niet.
九三:不恒其德,或承之羞,贞吝。

Negen op de derde plaats betekent:

Wie zijn karakter geen duurzaamheid geeft,
Zal schande oogsten.
Blijvende beschaming.



Als men innerlijk heen en weer geslingerd wordt door stemmingen, die tengevolge van angst en hoop door de buitenwereld worden opgewekt, verliest men de consequente lijn in zijn karakter. Zulk een innerlijke inconsequentie leidt aanhoudend tot pijnlijke belevenissen. Deze beschamingen komen dikwijls van een kant waaraan men niet had gedacht. Toch zijn het niet zozeer acties van de buitenwereld als wel de wetmatige uitwerking van fouten in de eigen natuur.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:悔亡。

Negen op de tweede plaats betekent:

Berouw verdwijnt.



De situatie is abnormaal. De kracht van het karakter is sterker dan de beschikbare materiële macht. Men zou dus kunnen vrezen dat men zich zal laten verleiden tot iets wat de kracht te boven gaat. Maar daar het de tijd van de duur is, gelukt het de innerlijke kracht te beheersen, zodat elk teveel wordt vermeden en de reden voor berouw verdwijnt.
初六:浚恒,贞凶,无攸利。

In het begin een zes betekent:

Te haastig duurzaamheid verlangen brengt altijd onheil!
Niets dat bevorderlijk zou zijn.



Iets duurzaams laat zich alleen gaandeweg, door lange arbeid en nauwgezet nadenken tot stand brengen. 'Als men iets wil samendrukken, moet men het zich eerst behoorlijk laten uitzetten', zegt Lau-tse in deze zin. Wie te veel opeens verlangt struikelt over zichzelf. En omdat hij te veel wil gelukt hem tenslotte helemaal niets.
het Teken van hexagram de Duurzaamheid Kis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Zhen , het Opwindende, de donder
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Qian , het Scheppende, de hemel

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

Met het sterke teken Zhen boven en het zwakke Xun beneden is dit hexagram het tegenstuk van het vorige: dáár de inwerking, hier de vereniging als duurzame toestand. De beelden zijn donder en wind, die eveneens duurzaam verbonden verschijningen zijn. Het benedenste trigram wijst op zachtmoedigheid van binnen, het bovenste op beweging van buiten.
Bij overdracht op maatschappelijke verhoudingen hebben wij hier de instelling van het huwelijk als duurzame verbinding der geslachten. Terwijl bij het hofmaken de jongeman zich onder het meisje plaatst, is bij het huwelijk - hier gepresenteerd door het samengaan van de oudste zoon en de oudste dochter - de man naar buiten toe leidend en bewegend, de vrouw binnen zachtmoedig en gehoorzaam.

De volgorde:
De weg van man en vrouw mag niet anders dan langdurig zijn. Daarom is het volgende teken: de Duurzaamheid. Duurzaamheid wil zeggen lange duur.

Vermengde tekens:
De Duurzaamheid beduidt het lang-durende.

Bijgevoegde oordelen:
Duurzaamheid bewerkt vastheid van karakter. Het hexagram Duurzaamheid toont menigvuldige ervaringen zonder oververzadiging. Duurzaamheid bewerkt de eenheid van het karakter.
het Oordeel bij hexagram de Duurzaamheid Kis:

恒:亨,无咎,利贞,利有攸往。

Welslagen. Geen blaam.
Bevorderlijk is standvastigheid.
Bevorderlijk is het, een plaats te hebben
Waar men heen kan gaan.



De duur is een toestand welker beweging niet door belemmeringen wordt uitgeput. Het is geen toestand van rust: stilstand zonder meer is achteruitgang. De duur is veeleer een in-zich-gesloten, en daarom zich steeds vernieuwende, volgens vaste wetten zich voltrekkende beweging van een georganiseerd, hecht geïntegreerd geheel, waarbij op elk einde een nieuw begin volgt. Het einde wordt bereikt door de beweging naar binnen: het inademen, de systole, de concentratie. Deze beweging gaat over in een nieuw begin, waarbij de beweging naar buiten is gericht: het uitademen, de diastole, de expansie.
Zo hebben de hemellichamen hun vaste banen aan de hemel, waardoor ze voortdurend licht kunnen geven. De jaargetijden wisselen en volgen elkaar op volgens een vaste wet, daardoor kunnen zij een duurzaam effect teweegbrengen. Zo legt ook de man die een roeping te vervullen heeft een duurzame zin in zijn levensweg, en daardoor wordt de wereld gevormd. Door datgene wat de dingen hun duur geeft kunnen wij de natuur van alle wezens in de hemel en op aarde leren begrijpen.

Commentaar op de Beslissing:

恒,久也。刚上而柔下,雷风相与,巽而动,刚柔皆应,恒。恒亨无咎,利贞;久于其道也,天地之道,恒久而不已也。利有攸往,终则有始也。日月得天,而能久照,四时变化,而能久成,圣人久于其道,而天下化成;观其所恒,而天地万物之情可见矣!

Duurzaamheid beduidt het lang-durende. Het sterke is boven, het zwakke beneden; donder en wind werken samen. Zachtmoedig en bewogen. De sterken en de zwakken zijn alle in harmonie met elkaar: dat wijst op duurzaamheid. ‘Welslagen. Geen blaam. Bevorderlijk is standvastigheid’; dat betekent voortdurend volharden in zijn baan. De baan van de hemel en van de aarde is duurzaam en lang en houdt nooit op.
‘Bevorderlijk is het, een plaats te hebben, waar men heen kan gaan.’
Dat betekent, dat op een einde steeds een nieuw begin volgt. Zon en maan hebben de hemel, daarom kunnen ze in alle eeuwigheid licht geven. De vier jaargetijden veranderen en vormen; daardoor kunnen ze in alle eeuwigheid voltooien. De geroepene blijft voor altijd in zijn baan, en de wereld vervormt zich tot volmaaktheid. Nadenkend over datgene wat een ding zijn duurzaamheid verleent, kan men de natuur van hemel en aarde en van alle schepselen onderkennen.



De organisatie van het hexagram toont boven de sterke Zhen en beneden de zwakke Xun: dat is de duurzame toestand in de wereld. De oudste zoon en de oudste dochter zijn in het huwelijk verenigd, in tegenstelling tot de situatie in het vorige hexagram, dat het sluiten van het huwelijk symboliseert. De beelden tonen de donder, die door de kracht van de wind nog verder wordt gedragen, en de wind, die wordt versterkt door de kracht van de donder. Hun gezamenlijke werking verleent aan beiden duurzaamheid.
De eigenschap van het trigram Xun is de zachtmoedigheid, die van het trigram Zhen de beweging. De uiterlijke beweging, die van binnen door overgave wordt gedragen, is eveneens van dusdanige aard, dat ze duurzaam vermag te zijn. Tenslotte verkrijgt het hexagram innerlijke vastheid door de harmonie tussen de afzonderlijke lijnen: de zes op de eerste plaats is in harmonie met de negen op de vierde plaats; de negen op de tweede plaats met de zes op de vijfde plaats; de negen op de derde plaats met de zes op de zesde plaats.
Uit dit alles is de naam van het hexagram te verklaren.
Vervolgens worden aan de hand van het oordeel de voorwaarden voor duurzaamheid uiteengezet, die bestaan in het duurzaam volgen van de juiste baan, dat wil zeggen: continuïteit in de wisseling. Dat is het geheim van de eeuwigheid van de wereld.
In de baan blijven leidt tot het doel, dus tot het einde. Daar de baan echter kringvormig is, sluit elk einde aan bij een nieuw begin. Beweging en rust verwekken elkaar. Dat is het ritme van elk gebeuren. De werking van dit principe in specifieke gevallen, in macrokosmos en microkosmos, wordt dan nog nader aangetoond.
het Beeld van hexagram de Duurzaamheid Kis:

雷风,恒;君子以立不易方。

Donder en wind: het beeld van de Duurzaamheid.
Zo staat de edele vast en hij verandert zijn richting niet.



De donder rolt en de wind waait. Beide zijn uiterst beweeglijke grootheden, oppervlakkig bezien het tegendeel van 'duur'. Maar hun tevoorschijn treden en afnemen, hun komen en gaan geschiedt volgens duurzame wetten. Zo berust de zelfstandigheid van de edele ook niet op starre onbeweeglijkheid. Hij gaat altijd mee met de tijd en verandert met deze. Het duurzame is de vaste richting, de innerlijke wet van zijn wezen, die al zijn handelingen bepaalt.




het kernhexagram:

43. Guai
de Doorbraak (de Vastberadenheid)

g
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Zhen , het Opwindende, de donder
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Qian , het Scheppende, de hemel

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

Met het sterke teken Zhen boven en het zwakke Xun beneden is dit hexagram het tegenstuk van het vorige: dáár de inwerking, hier de vereniging als duurzame toestand. De beelden zijn donder en wind, die eveneens duurzaam verbonden verschijningen zijn. Het benedenste trigram wijst op zachtmoedigheid van binnen, het bovenste op beweging van buiten.
Bij overdracht op maatschappelijke verhoudingen hebben wij hier de instelling van het huwelijk als duurzame verbinding der geslachten. Terwijl bij het hofmaken de jongeman zich onder het meisje plaatst, is bij het huwelijk - hier gepresenteerd door het samengaan van de oudste zoon en de oudste dochter - de man naar buiten toe leidend en bewegend, de vrouw binnen zachtmoedig en gehoorzaam.

De volgorde:
De weg van man en vrouw mag niet anders dan langdurig zijn. Daarom is het volgende teken: de Duurzaamheid. Duurzaamheid wil zeggen lange duur.

Vermengde tekens:
De Duurzaamheid beduidt het lang-durende.

Bijgevoegde oordelen:
Duurzaamheid bewerkt vastheid van karakter. Het hexagram Duurzaamheid toont menigvuldige ervaringen zonder oververzadiging. Duurzaamheid bewerkt de eenheid van het karakter.


het Oordeel:

恒:亨,无咎,利贞,利有攸往。

Welslagen. Geen blaam.
Bevorderlijk is standvastigheid.
Bevorderlijk is het, een plaats te hebben
Waar men heen kan gaan.



De duur is een toestand welker beweging niet door belemmeringen wordt uitgeput. Het is geen toestand van rust: stilstand zonder meer is achteruitgang. De duur is veeleer een in-zich-gesloten, en daarom zich steeds vernieuwende, volgens vaste wetten zich voltrekkende beweging van een georganiseerd, hecht geïntegreerd geheel, waarbij op elk einde een nieuw begin volgt. Het einde wordt bereikt door de beweging naar binnen: het inademen, de systole, de concentratie. Deze beweging gaat over in een nieuw begin, waarbij de beweging naar buiten is gericht: het uitademen, de diastole, de expansie.
Zo hebben de hemellichamen hun vaste banen aan de hemel, waardoor ze voortdurend licht kunnen geven. De jaargetijden wisselen en volgen elkaar op volgens een vaste wet, daardoor kunnen zij een duurzaam effect teweegbrengen. Zo legt ook de man die een roeping te vervullen heeft een duurzame zin in zijn levensweg, en daardoor wordt de wereld gevormd. Door datgene wat de dingen hun duur geeft kunnen wij de natuur van alle wezens in de hemel en op aarde leren begrijpen.

Commentaar op de Beslissing:

恒,久也。刚上而柔下,雷风相与,巽而动,刚柔皆应,恒。恒亨无咎,利贞;久于其道也,天地之道,恒久而不已也。利有攸往,终则有始也。日月得天,而能久照,四时变化,而能久成,圣人久于其道,而天下化成;观其所恒,而天地万物之情可见矣!

Duurzaamheid beduidt het lang-durende. Het sterke is boven, het zwakke beneden; donder en wind werken samen. Zachtmoedig en bewogen. De sterken en de zwakken zijn alle in harmonie met elkaar: dat wijst op duurzaamheid. ‘Welslagen. Geen blaam. Bevorderlijk is standvastigheid’; dat betekent voortdurend volharden in zijn baan. De baan van de hemel en van de aarde is duurzaam en lang en houdt nooit op.
‘Bevorderlijk is het, een plaats te hebben, waar men heen kan gaan.’
Dat betekent, dat op een einde steeds een nieuw begin volgt. Zon en maan hebben de hemel, daarom kunnen ze in alle eeuwigheid licht geven. De vier jaargetijden veranderen en vormen; daardoor kunnen ze in alle eeuwigheid voltooien. De geroepene blijft voor altijd in zijn baan, en de wereld vervormt zich tot volmaaktheid. Nadenkend over datgene wat een ding zijn duurzaamheid verleent, kan men de natuur van hemel en aarde en van alle schepselen onderkennen.



De organisatie van het hexagram toont boven de sterke Zhen en beneden de zwakke Xun: dat is de duurzame toestand in de wereld. De oudste zoon en de oudste dochter zijn in het huwelijk verenigd, in tegenstelling tot de situatie in het vorige hexagram, dat het sluiten van het huwelijk symboliseert. De beelden tonen de donder, die door de kracht van de wind nog verder wordt gedragen, en de wind, die wordt versterkt door de kracht van de donder. Hun gezamenlijke werking verleent aan beiden duurzaamheid.
De eigenschap van het trigram Xun is de zachtmoedigheid, die van het trigram Zhen de beweging. De uiterlijke beweging, die van binnen door overgave wordt gedragen, is eveneens van dusdanige aard, dat ze duurzaam vermag te zijn. Tenslotte verkrijgt het hexagram innerlijke vastheid door de harmonie tussen de afzonderlijke lijnen: de zes op de eerste plaats is in harmonie met de negen op de vierde plaats; de negen op de tweede plaats met de zes op de vijfde plaats; de negen op de derde plaats met de zes op de zesde plaats.
Uit dit alles is de naam van het hexagram te verklaren.
Vervolgens worden aan de hand van het oordeel de voorwaarden voor duurzaamheid uiteengezet, die bestaan in het duurzaam volgen van de juiste baan, dat wil zeggen: continuïteit in de wisseling. Dat is het geheim van de eeuwigheid van de wereld.
In de baan blijven leidt tot het doel, dus tot het einde. Daar de baan echter kringvormig is, sluit elk einde aan bij een nieuw begin. Beweging en rust verwekken elkaar. Dat is het ritme van elk gebeuren. De werking van dit principe in specifieke gevallen, in macrokosmos en microkosmos, wordt dan nog nader aangetoond.


het Beeld:

雷风,恒;君子以立不易方。

Donder en wind: het beeld van de Duurzaamheid.
Zo staat de edele vast en hij verandert zijn richting niet.



De donder rolt en de wind waait. Beide zijn uiterst beweeglijke grootheden, oppervlakkig bezien het tegendeel van 'duur'. Maar hun tevoorschijn treden en afnemen, hun komen en gaan geschiedt volgens duurzame wetten. Zo berust de zelfstandigheid van de edele ook niet op starre onbeweeglijkheid. Hij gaat altijd mee met de tijd en verandert met deze. Het duurzame is de vaste richting, de innerlijke wet van zijn wezen, die al zijn handelingen bepaalt.


de Lijnen:


上六:振恒,凶。

Bovenaan een zes betekent:

Rusteloosheid als duurzame toestand brengt onheil.



Er zijn mensen die aanhoudend in haastige beweging zijn, zonder innerlijk tot rust te komen. De rusteloosheid verhindert niet alleen alle grondigheid, maar wordt op een verantwoordelijke post bepaald tot een gevaar.


六五:恒其德,贞,妇人吉,夫子凶。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Zijn karakter duurzaamheid geven door standvastigheid:
Dat is voor de vrouw heilzaam, voor de man noodlottig.



Een vrouw moet haar hele leven één man volgen, de man moet zich echter aan datgene houden wat op een gegeven moment zijn plicht is. Als hij zich voortdurend naar zijn vrouw zou richten, zou dat voor hem verkeerd zijn. Dienovereenkomstig is het voor de vrouw juist, zich conservatief te houden aan de traditie. Daarentegen moet een man beweeglijk blijven en zich kunnen aanpassen; wat naar gelang der omstandigheden zijn plicht van hem eist, moet bij hem de doorslag geven.


九四:田无禽。

Negen op de vierde plaats betekent:

In het veld is geen wild.



Als men op de jacht iets onder schot wil krijgen moet men op de juiste manier te werk gaan. Wie op wild blijft jagen op een plaats waar geen wild is kan nóg zo lang wachten, hij vindt het niet. Volharding bij het zoeken is niet genoeg. Als men niet op de juiste wijze zoekt vindt men niet.


九三:不恒其德,或承之羞,贞吝。

Negen op de derde plaats betekent:

Wie zijn karakter geen duurzaamheid geeft,
Zal schande oogsten.
Blijvende beschaming.



Als men innerlijk heen en weer geslingerd wordt door stemmingen, die tengevolge van angst en hoop door de buitenwereld worden opgewekt, verliest men de consequente lijn in zijn karakter. Zulk een innerlijke inconsequentie leidt aanhoudend tot pijnlijke belevenissen. Deze beschamingen komen dikwijls van een kant waaraan men niet had gedacht. Toch zijn het niet zozeer acties van de buitenwereld als wel de wetmatige uitwerking van fouten in de eigen natuur.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:悔亡。

Negen op de tweede plaats betekent:

Berouw verdwijnt.



De situatie is abnormaal. De kracht van het karakter is sterker dan de beschikbare materiële macht. Men zou dus kunnen vrezen dat men zich zal laten verleiden tot iets wat de kracht te boven gaat. Maar daar het de tijd van de duur is, gelukt het de innerlijke kracht te beheersen, zodat elk teveel wordt vermeden en de reden voor berouw verdwijnt.


初六:浚恒,贞凶,无攸利。

In het begin een zes betekent:

Te haastig duurzaamheid verlangen brengt altijd onheil!
Niets dat bevorderlijk zou zijn.



Iets duurzaams laat zich alleen gaandeweg, door lange arbeid en nauwgezet nadenken tot stand brengen. 'Als men iets wil samendrukken, moet men het zich eerst behoorlijk laten uitzetten', zegt Lau-tse in deze zin. Wie te veel opeens verlangt struikelt over zichzelf. En omdat hij te veel wil gelukt hem tenslotte helemaal niets.