home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









53. Jian

de Ontwikkeling (Geleidelijke Vooruitgang)



<
上九:鸿渐于陆,其羽可用为仪,吉。

Bovenaan een negen betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de hoge wolken.
Haar veren kunnen voor de heilige dans worden gebruikt.
Heil!




Hier is het leven afgesloten. Het werk ligt voltooid voor ons. Hoog verheft zich zijn baan in de hemel, gelijk de vlucht van wilde ganzen, die de aarde ver beneden zich hebben gelaten. Daar vliegen ze heen, in de volgehouden formatie van hun vlucht figuren met strenge lijnen vormend.
En als hun veren naar beneden vallen kunnen die gebruikt worden als tooi bij de heilige tempeldans-pantomimes.
Zo is ook het leven van een man die de volmaaktheid heeft bereikt: een helder licht voor de mensen op aarde, die aan hem een voorbeeld nemen en naar hem opzien.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:鸿渐于陵,妇三岁不孕,终莫之胜,吉。

Negen op de vijfde plaats betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de top.
De vrouw krijgt drie jaar lang geen kind.
Ten slotte kan niets haar meer tegenhouden. Heil!




De top is een hoge plaats. Op een hoge plaats geraakt men licht vereenzaamd. Men wordt miskend door degenen op wie men aangewezen is: de vrouw door haar man, de ambtenaar door zijn superieur. De oorzaak daarvan ligt bij valse mensen, die zich tussen beide partijen hebben gedrongen. Het gevolg is dat de verhouding steriel blijft en er niets tot stand wordt gebracht. Maar het ligt in de lijn van de ontwikkeling dat zulke misverstanden worden opgelost en de vereniging ten slotte toch nog tot stand komt.
六四:鸿渐于木,或得其桷,无咎。

Zes op de vierde plaats betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de boom.
Misschien vindt zij een platte tak. Geen blaam.




De boom is geen geschikte plaats voor een wilde gans. Maar als zij schrander is, vindt ze misschien wel een platte tak, waarop ze kan staan. Ook wij komen in de ontwikkeling van het leven vaak in situaties die ons niet liggen en waarin we ons niet zonder gevaar kunnen handhaven. Dan is het van groot belang dat wij verstandig en soepel te werk gaan, opdat wij ook midden in het gevaar nog een plaatsje weten te vinden waarop we veilig kunnen leven.
九三:鸿渐于陆,夫征不复,妇孕不育,凶;利御寇。

Negen op de derde plaats betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de hoogvlakte.
De man trekt uit en keert niet terug.
De vrouw draagt een kind, maar brengt het niet ter wereld.
Onheil!
Bevorderlijk is het rovers af te weren.




De droge hoogvlakte is niets voor de wilde gans. Als zij daarheen trekt is zij verdwaald of te ver gegaan. Dat is in strijd met de wet van de ontwikkeling.
Zo gaat het ook in het mensenleven. Als men de dingen niet de tijd laat om zich rustig te ontwikkelen, maar zich op eigen initiatief abrupt in de strijd stort, brengt dat onheil met zich. Zijn eigen leven stelt men ermee in de waagschaal, en zijn gezin richt men erdoor te gronde. Nodig is dit echter volstrekt niet: het is alleen het gevolg van de omstandigheid dat men de wet van de natuurlijke ontwikkeling overtreedt. Als men niet voorbarig de strijd opzoekt, maar er zich toe beperkt zijn plaats krachtig te handhaven en onrechtmatige aanvallen af te weren, dan gaat alles goed.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六二:鸿渐于磐,饮食衎衎,吉。

Zes op de tweede plaats betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de rots.
Eten en drinken in vrede en eendracht. Heil!




De rots is een veilige plaats, niet ver van de oever. De ontwikkeling is een stap verder gekomen. Men heeft zijn aanvankelijke onzekerheid overwonnen en een vaste positie gevonden, waardoor men ruimschoots in zijn onderhoud kan voorzien. Dit eerste succes, dat de mogelijkheid opent tot actief bezigzijn, geeft een zekere vrolijkheid aan de stemming; men gaat thans de toekomst gerust tegemoet.
Van de wilde gans wordt gezegd dat zij haar kameraden bij zich roept als ze voedsel vindt; dat is het beeld van vrede en eendracht in een tijd van geluk. Men wil zijn geluk niet voor zich alleen hebben, maar is bereid het met anderen te delen.
初六:鸿渐于干,小子厉,有言,无咎。

In het begin een zes betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de oever.
De jonge zoon is in gevaar.
Er wordt wat gepraat. Geen blaam.




De lijnen van dit teken hebben ieder voor zich de trek van de wilde gans tot symbool. De wilde gans is het symbool van de echtelijke trouw. Men zegt van haar dat zij zich na de dood van het mannetje niet meer met anderen verbindt.
De eerste lijn toont de eerste rustplaats op de trek der watervogels van het water naar de hoogte. De oever wordt bereikt. De situatie is die van een eenzaam jong mens, die beginnen wil zich een weg te banen in het leven. Omdat hij niemand heeft die hem tegemoet komt, zijn de eerste schreden langzaam en aarzelend; hij is door gevaren omringd. Natuurlijk wordt er veel kritiek op hem uitgeoefend. Maar juist de moeilijkheden maken dat hij niet te hard van stapel loopt, en zijn vooruitgang gelukt.
het Teken van hexagram de Ontwikkeling (Geleidelijke Vooruitgang) Dis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

Het hexagram bestaat uit Sun (hout, penetratie) boven, dat wil zeggen buiten, en Gen (berg, stilte) beneden, dat wil zeggen binnen. Een boom op de berg ontwikkelt zich langzaam en gestadig, en staat dientengevolge vast geworteld in de grond.
Vandaar de gedachte aan een ontwikkeling, die stap voor stap langzaam verder gaat. Ook de eigenschappen der trigrammen wijzen daarop: van binnen rust, die tegen onbezonnen daden beschermt, van buiten penetratie, die de ontwikkeling en de vooruitgang mogelijk maakt.

De volgorde:
De dingen kunnen niet altijd blijven staan, daarom is het volgende teken: de Ontwikkeling. Ontwikkeling betekent vooruitgaan.

Vermengde tekens:
De Ontwikkeling laat zien, hoe het meisje wordt uitgehuwelijkt en daarbij de handelingen van de man moet afwachten.
 
Evenals nr. 35: Jin, de Vooruitgang, en nr. 46: Sheng, het Omhoogdringen, schildert dit hexagram een vooruitgang. Maar terwijl de Vooruitgang is als de opgaande zon, die zijn licht over de aarde verspreidt, en het Omhoogdringen een boom toont, die door de aarde omhoogdringt, wordt hier de langzame groei bedoeld, als van een boom op een berg. Anderzijds is het hexagram er een van de groep, die over de verhouding tussen man en vrouw handelt, en daarom het naast verwant aan het hexagram Xian, de Inwerking, nr. 31. Daar is het de jongste dochter, die door de jongste zoon beïnvloed wordt. De Inwerking manifesteert zich snel en alzijdig, en vloeit voort uit de natuurlijke aantrekkingskracht tussen de beide seksen. In de ‘Ontwikkeling’ wordt de rijpe oudste dochter beïnvloed door de jongste zoon. Daarom wordt hier meer de nadruk gelegd op de zeden met hun remmende werking. Zo worden wij herinnerd aan de langzame ontwikkelingsgang bij het sluiten van een huwelijk, waarbij successievelijk zes verschillende traditionele gebruiken in acht genomen moesten worden (vgl. het volgende hexagram).
het Oordeel bij hexagram de Ontwikkeling (Geleidelijke Vooruitgang) Dis:

渐:女归吉,利贞。

De Ontwikkeling. Het meisje wordt uitgehuwelijkt. Heil!
Bevorderlijk is standvastigheid.




Aarzelend is de ontwikkeling die ertoe leidt dat het meisje de man in zijn huis volgt. Er moet aan verschillende formaliteiten worden voldaan voor het huwelijk tot stand komt. Dit principe van geleidelijke ontwikkeling kan ook op andere verhoudingen worden toegepast, speciaal wanneer het gaat om relaties bij samenwerking, bijvoorbeeld de aanstelling van een ambtenaar. Dan moet een correcte ontwikkeling worden afgewacht. Overijld handelen zou daar misplaatst zijn. Evenzo is het ten slotte wanneer men invloed op anderen wil uitoefenen. Ook daar is de correcte weg tot ontwikkeling die van verfijning der eigen persoonlijkheid. Het effect van agitatorische invloed is nooit van lange duur. Ook innerlijk moet de ontwikkeling langs dezelfde weg gaan wanneer men duurzame resultaten wil bereiken.
Het zachtmoedige, zich aanpassende, maar tevens indringende is het uiterlijke resultaat dat uit innerlijke rust moet voortkomen.
Juist het geleidelijke van de ontwikkeling maakt het noodzakelijk dat er bestendigheid is. Want slechts bestendigheid zorgt ervoor dat de langzame vooruitgang niet verslapt of verzandt.

Commentaar op de beslissing:

渐之进也,女归吉也。进得位,往有功也。进以正,可以正邦也。其位刚,得中也。止而巽,动不穷也。

De vooruitgang in de Ontwikkeling beduidt het heil in het huwelijk van het meisje. Vooruitgaan en daarbij de juiste plaats verkrijgen: heengaan heeft succes. Voortschrijden op de juiste baan, zo kan men het land in orde brengen.
Zijn plaats is vast en heeft het midden bereikt. Stilhouden en indringen: dat geeft onuitputtelijkheid aan de beweging.




Nadat de betekenis van de naam is verklaard door de aanwending van de eerste zin van het Oordeel, worden de verdere woorden van het Oordeel verklaard uit de structuur van het hexagram. De beide heren van het teken, de tweede en de vijfde lijn, tonen een voortschrijden, zodat zij de juiste, met hun aard overeenkomende plaatsen krijgen. Het bereiken van de passende plaats is in overeenstemming met hun correcte gezindheid: op deze manier is het succes van ondernemingen gewaarborgd, en de staat kan geordend worden. De nadruk wordt hier gelegd op de combinatie van een persoonlijk, zedelijk streven èn de kracht, die nodig is voor het ordenen van de staat. Met name de heer van het hexagram, die op de vijfde, heersende, plaats staat en daarbij kracht aan centrale correctheid paart, kan dergelijke prachtige resultaten bereiken. Ten slotte wordt aan de hand van de beide trigrammen getoond, dat de onuitputtelijke bron van de vooruitgang gelegen is in innerlijke rust, verbonden met aanpassing aan de omstandigheden. Rust is de eigenschap van het binnenste trigram, Gen, aanpassing die van het buitenste trigram, Xun.
het Beeld van hexagram de Ontwikkeling (Geleidelijke Vooruitgang) Dis:

山上有木,渐;君子以居贤德,善俗。

Op de berg is een boom: het beeld van de Ontwikkeling.
Zo verwijlt de edele in waardige deugd
Om de zeden te verbeteren.




De boom op de berg is al van verre zichtbaar en zijn ontwikkeling is van invloed op het landschapsbeeld van de hele streek. Hij schiet niet omhoog, zoals de moerasplanten; zijn groei gaat geleidelijk. Ook de invloed die men op de mensen uitoefent kan slechts geleidelijk zijn. Te plotselinge inmenging of opwekking heeft zelden duurzame gevolgen. Heel geleidelijk moet de vooruitgang zijn. En om deze vooruitgang in de publieke opinie en in de zeden van het volk te bereiken, is het noodzakelijk dat de persoonlijkheid invloed en overwicht verkrijgt. Dit geschiedt door zorgvuldige en constante arbeid aan de eigen morele ontwikkeling.




het kernhexagram:
未济
64. Wei Ji
Voor de Voleinding

P
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

Het hexagram bestaat uit Sun (hout, penetratie) boven, dat wil zeggen buiten, en Gen (berg, stilte) beneden, dat wil zeggen binnen. Een boom op de berg ontwikkelt zich langzaam en gestadig, en staat dientengevolge vast geworteld in de grond.
Vandaar de gedachte aan een ontwikkeling, die stap voor stap langzaam verder gaat. Ook de eigenschappen der trigrammen wijzen daarop: van binnen rust, die tegen onbezonnen daden beschermt, van buiten penetratie, die de ontwikkeling en de vooruitgang mogelijk maakt.

De volgorde:
De dingen kunnen niet altijd blijven staan, daarom is het volgende teken: de Ontwikkeling. Ontwikkeling betekent vooruitgaan.

Vermengde tekens:
De Ontwikkeling laat zien, hoe het meisje wordt uitgehuwelijkt en daarbij de handelingen van de man moet afwachten.
 
Evenals nr. 35: Jin, de Vooruitgang, en nr. 46: Sheng, het Omhoogdringen, schildert dit hexagram een vooruitgang. Maar terwijl de Vooruitgang is als de opgaande zon, die zijn licht over de aarde verspreidt, en het Omhoogdringen een boom toont, die door de aarde omhoogdringt, wordt hier de langzame groei bedoeld, als van een boom op een berg. Anderzijds is het hexagram er een van de groep, die over de verhouding tussen man en vrouw handelt, en daarom het naast verwant aan het hexagram Xian, de Inwerking, nr. 31. Daar is het de jongste dochter, die door de jongste zoon beïnvloed wordt. De Inwerking manifesteert zich snel en alzijdig, en vloeit voort uit de natuurlijke aantrekkingskracht tussen de beide seksen. In de ‘Ontwikkeling’ wordt de rijpe oudste dochter beïnvloed door de jongste zoon. Daarom wordt hier meer de nadruk gelegd op de zeden met hun remmende werking. Zo worden wij herinnerd aan de langzame ontwikkelingsgang bij het sluiten van een huwelijk, waarbij successievelijk zes verschillende traditionele gebruiken in acht genomen moesten worden (vgl. het volgende hexagram).


het Oordeel:

渐:女归吉,利贞。

De Ontwikkeling. Het meisje wordt uitgehuwelijkt. Heil!
Bevorderlijk is standvastigheid.




Aarzelend is de ontwikkeling die ertoe leidt dat het meisje de man in zijn huis volgt. Er moet aan verschillende formaliteiten worden voldaan voor het huwelijk tot stand komt. Dit principe van geleidelijke ontwikkeling kan ook op andere verhoudingen worden toegepast, speciaal wanneer het gaat om relaties bij samenwerking, bijvoorbeeld de aanstelling van een ambtenaar. Dan moet een correcte ontwikkeling worden afgewacht. Overijld handelen zou daar misplaatst zijn. Evenzo is het ten slotte wanneer men invloed op anderen wil uitoefenen. Ook daar is de correcte weg tot ontwikkeling die van verfijning der eigen persoonlijkheid. Het effect van agitatorische invloed is nooit van lange duur. Ook innerlijk moet de ontwikkeling langs dezelfde weg gaan wanneer men duurzame resultaten wil bereiken.
Het zachtmoedige, zich aanpassende, maar tevens indringende is het uiterlijke resultaat dat uit innerlijke rust moet voortkomen.
Juist het geleidelijke van de ontwikkeling maakt het noodzakelijk dat er bestendigheid is. Want slechts bestendigheid zorgt ervoor dat de langzame vooruitgang niet verslapt of verzandt.

Commentaar op de beslissing:

渐之进也,女归吉也。进得位,往有功也。进以正,可以正邦也。其位刚,得中也。止而巽,动不穷也。

De vooruitgang in de Ontwikkeling beduidt het heil in het huwelijk van het meisje. Vooruitgaan en daarbij de juiste plaats verkrijgen: heengaan heeft succes. Voortschrijden op de juiste baan, zo kan men het land in orde brengen.
Zijn plaats is vast en heeft het midden bereikt. Stilhouden en indringen: dat geeft onuitputtelijkheid aan de beweging.




Nadat de betekenis van de naam is verklaard door de aanwending van de eerste zin van het Oordeel, worden de verdere woorden van het Oordeel verklaard uit de structuur van het hexagram. De beide heren van het teken, de tweede en de vijfde lijn, tonen een voortschrijden, zodat zij de juiste, met hun aard overeenkomende plaatsen krijgen. Het bereiken van de passende plaats is in overeenstemming met hun correcte gezindheid: op deze manier is het succes van ondernemingen gewaarborgd, en de staat kan geordend worden. De nadruk wordt hier gelegd op de combinatie van een persoonlijk, zedelijk streven èn de kracht, die nodig is voor het ordenen van de staat. Met name de heer van het hexagram, die op de vijfde, heersende, plaats staat en daarbij kracht aan centrale correctheid paart, kan dergelijke prachtige resultaten bereiken. Ten slotte wordt aan de hand van de beide trigrammen getoond, dat de onuitputtelijke bron van de vooruitgang gelegen is in innerlijke rust, verbonden met aanpassing aan de omstandigheden. Rust is de eigenschap van het binnenste trigram, Gen, aanpassing die van het buitenste trigram, Xun.


het Beeld:

山上有木,渐;君子以居贤德,善俗。

Op de berg is een boom: het beeld van de Ontwikkeling.
Zo verwijlt de edele in waardige deugd
Om de zeden te verbeteren.




De boom op de berg is al van verre zichtbaar en zijn ontwikkeling is van invloed op het landschapsbeeld van de hele streek. Hij schiet niet omhoog, zoals de moerasplanten; zijn groei gaat geleidelijk. Ook de invloed die men op de mensen uitoefent kan slechts geleidelijk zijn. Te plotselinge inmenging of opwekking heeft zelden duurzame gevolgen. Heel geleidelijk moet de vooruitgang zijn. En om deze vooruitgang in de publieke opinie en in de zeden van het volk te bereiken, is het noodzakelijk dat de persoonlijkheid invloed en overwicht verkrijgt. Dit geschiedt door zorgvuldige en constante arbeid aan de eigen morele ontwikkeling.


de Lijnen:


上九:鸿渐于陆,其羽可用为仪,吉。

Bovenaan een negen betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de hoge wolken.
Haar veren kunnen voor de heilige dans worden gebruikt.
Heil!




Hier is het leven afgesloten. Het werk ligt voltooid voor ons. Hoog verheft zich zijn baan in de hemel, gelijk de vlucht van wilde ganzen, die de aarde ver beneden zich hebben gelaten. Daar vliegen ze heen, in de volgehouden formatie van hun vlucht figuren met strenge lijnen vormend.
En als hun veren naar beneden vallen kunnen die gebruikt worden als tooi bij de heilige tempeldans-pantomimes.
Zo is ook het leven van een man die de volmaaktheid heeft bereikt: een helder licht voor de mensen op aarde, die aan hem een voorbeeld nemen en naar hem opzien.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:鸿渐于陵,妇三岁不孕,终莫之胜,吉。

Negen op de vijfde plaats betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de top.
De vrouw krijgt drie jaar lang geen kind.
Ten slotte kan niets haar meer tegenhouden. Heil!




De top is een hoge plaats. Op een hoge plaats geraakt men licht vereenzaamd. Men wordt miskend door degenen op wie men aangewezen is: de vrouw door haar man, de ambtenaar door zijn superieur. De oorzaak daarvan ligt bij valse mensen, die zich tussen beide partijen hebben gedrongen. Het gevolg is dat de verhouding steriel blijft en er niets tot stand wordt gebracht. Maar het ligt in de lijn van de ontwikkeling dat zulke misverstanden worden opgelost en de vereniging ten slotte toch nog tot stand komt.


六四:鸿渐于木,或得其桷,无咎。

Zes op de vierde plaats betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de boom.
Misschien vindt zij een platte tak. Geen blaam.




De boom is geen geschikte plaats voor een wilde gans. Maar als zij schrander is, vindt ze misschien wel een platte tak, waarop ze kan staan. Ook wij komen in de ontwikkeling van het leven vaak in situaties die ons niet liggen en waarin we ons niet zonder gevaar kunnen handhaven. Dan is het van groot belang dat wij verstandig en soepel te werk gaan, opdat wij ook midden in het gevaar nog een plaatsje weten te vinden waarop we veilig kunnen leven.


九三:鸿渐于陆,夫征不复,妇孕不育,凶;利御寇。

Negen op de derde plaats betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de hoogvlakte.
De man trekt uit en keert niet terug.
De vrouw draagt een kind, maar brengt het niet ter wereld.
Onheil!
Bevorderlijk is het rovers af te weren.




De droge hoogvlakte is niets voor de wilde gans. Als zij daarheen trekt is zij verdwaald of te ver gegaan. Dat is in strijd met de wet van de ontwikkeling.
Zo gaat het ook in het mensenleven. Als men de dingen niet de tijd laat om zich rustig te ontwikkelen, maar zich op eigen initiatief abrupt in de strijd stort, brengt dat onheil met zich. Zijn eigen leven stelt men ermee in de waagschaal, en zijn gezin richt men erdoor te gronde. Nodig is dit echter volstrekt niet: het is alleen het gevolg van de omstandigheid dat men de wet van de natuurlijke ontwikkeling overtreedt. Als men niet voorbarig de strijd opzoekt, maar er zich toe beperkt zijn plaats krachtig te handhaven en onrechtmatige aanvallen af te weren, dan gaat alles goed.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六二:鸿渐于磐,饮食衎衎,吉。

Zes op de tweede plaats betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de rots.
Eten en drinken in vrede en eendracht. Heil!




De rots is een veilige plaats, niet ver van de oever. De ontwikkeling is een stap verder gekomen. Men heeft zijn aanvankelijke onzekerheid overwonnen en een vaste positie gevonden, waardoor men ruimschoots in zijn onderhoud kan voorzien. Dit eerste succes, dat de mogelijkheid opent tot actief bezigzijn, geeft een zekere vrolijkheid aan de stemming; men gaat thans de toekomst gerust tegemoet.
Van de wilde gans wordt gezegd dat zij haar kameraden bij zich roept als ze voedsel vindt; dat is het beeld van vrede en eendracht in een tijd van geluk. Men wil zijn geluk niet voor zich alleen hebben, maar is bereid het met anderen te delen.


初六:鸿渐于干,小子厉,有言,无咎。

In het begin een zes betekent:

De wilde gans nadert geleidelijk de oever.
De jonge zoon is in gevaar.
Er wordt wat gepraat. Geen blaam.




De lijnen van dit teken hebben ieder voor zich de trek van de wilde gans tot symbool. De wilde gans is het symbool van de echtelijke trouw. Men zegt van haar dat zij zich na de dood van het mannetje niet meer met anderen verbindt.
De eerste lijn toont de eerste rustplaats op de trek der watervogels van het water naar de hoogte. De oever wordt bereikt. De situatie is die van een eenzaam jong mens, die beginnen wil zich een weg te banen in het leven. Omdat hij niemand heeft die hem tegemoet komt, zijn de eerste schreden langzaam en aarzelend; hij is door gevaren omringd. Natuurlijk wordt er veel kritiek op hem uitgeoefend. Maar juist de moeilijkheden maken dat hij niet te hard van stapel loopt, en zijn vooruitgang gelukt.