home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









39. Jian

de Hindernis



<
上六:往蹇来硕,吉;利见大人。

Bovenaan een zes betekent:

Gaan leidt in hindernissen, komen leidt tot groot heil.
Bevorderlijk is het de grote man te zien.



Hier wordt een man getekend die de wereld en haar werken reeds achter zich heeft. Als nu voor de wereld de tijd der hindernissen komt, zou het voor hem het eenvoudigst kunnen lijken de wereld zonder meer vaarwel te zeggen en de wijk te nemen naar het hiernamaals. Maar deze weg staat hem niet open. Hij mag niet alleen zalig worden en de wereld overlaten aan haar rampspoed. Zijn plicht roept hem nog eens terug in het wereldse gewoel. Juist zijn ervaring en zijn innerlijke vrijheid stellen hem dan in staat iets groots en rijps tot stand te brengen, dat heil brengt. En het is bevorderlijk de grote man te zien, want samen met hem zal men het reddingswerk kunnen volbrengen.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:大蹇朋来。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Te midden der grootste hindernissen komen vrienden.



Hier zien wij de man die geroepen is om een einde te maken aan de nood. Hij mag de hindernissen niet uit de weg willen gaan, ook al hopen zij zich nog zo gevaarlijk voor hem op. Daar hij echter werkelijk een hogere roeping heeft is de macht van zijn geest sterk genoeg om de mensen tot zich te trekken, zodat zij hem komen helpen; hij is in staat hen werkelijk te organiseren zodat door weloverdacht-verdeelde samenwerking van alle deelnemers de hindernis wordt overwonnen.
六四:往蹇来连。

Zes op de vierde plaats betekent:

Gaan leidt in hindernissen,
Komen leidt tot vereniging.



Ook hier is een situatie getekend waartegen men alleen niet is opgewassen. In zulk een geval is de rechte weg niet de kortste. Als men op eigen kracht vooruit zou willen komen zonder de noodzakelijke voorbereidingen te treffen, zou men de hulp die men nodig heeft niet vinden; te laat zou men inzien dat de berekeningen niet uitkomen doordat de factoren waarop men meende te kunnen rekenen ontoereikend blijken te zijn. Daarom is het in dit geval juister zich voorlopig te bedwingen en eerst betrouwbare kameraden om zich heen te verzamelen op wie men kan steunen om de hindernissen te overwinnen.
九三:往蹇来反。

Negen op de derde plaats betekent:

Gaan leidt in hindernissen;
Dus komt hij terug.



Terwijl de vorige lijn de ambtenaar laat zien, die ter wille van zijn plicht de weg van het gevaar moet gaan, toont deze lijn de man die als huisvader of hoofd der zijnen moet handelen. Zich lichtzinnig in gevaar te begeven zou dan geen nut hebben, daar degenen die aan zijn zorg zijn toevertrouwd, alleen niet verder komen. Als hij zich daarentegen terugtrekt en zich weer tot de zijnen wendt, begroeten deze hem met grote vreugde.
六四:损其疾,使遄有喜,无咎。

Zes op de tweede plaats betekent:

Des konings dienaar is in hindernis op hindernis.
Maar het is niet zijn eigen schuld.



Terwijl men in normale omstandigheden de hindernis het best kan omzeilen en trachten haar langs de weg van de minste weerstand te overwinnen, is er één geval waarin men zich tot de strijd moet aangorden, ook al stapelen de moeilijkheden zich op: als namelijk de weg der plicht ons daarheen leidt. Met andere woorden, als we niet op eigen gezag kunnen handelen maar de plicht hebben het gevaar op te zoeken in dienst van een hogere zaak. Dan kan men het zonder innerlijke verontrusting doen, daar het dan niet aan eigen schuld te wijten is dat men zich in deze moeilijke situatie heeft begeven.
初六:往蹇,来誉。

In het begin een zes betekent:

Gaan voert in hindernis, komen vindt lof.



Als men zich tegenover een hindernis geplaatst ziet dient men te overleggen hoe men die het best kan overwinnen. Als ons een gevaar bedreigt moeten wij niet blindelings vooruit willen dringen, want dat zou maar tot verwikkelingen leiden. Daarentegen is het goed wanneer men begint met zich terug te trekken; niet om de strijd op te geven, maar om het juiste ogenblik voor het handelen af te wachten.
het Teken van hexagram de Hindernis 4is:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

Het teken stelt een gevaarlijke afgrond voor, die vóór ons ligt; achter ons hebben we de steile, ontoegankelijke berg. Zo zijn wij door hindernissen omringd. Maar in de eigenschap van de berg, het Stil-houden, ligt ook reeds een vingerwijzing hoe men zich er uit kan bevrijden. Het teken stelt hindernissen voor die in de loop van de tijd opkomen, maar kúnnen en móeten worden overwonnen. Daarom zijn al de aanwijzingen ook dáárop gericht.

De volgorde:
Door tegenstelling ontstaan noodzakelijkerwijze moeilijkheden. Daarom is het volgende teken: de Hindernis. Hindernis beduidt moeilijkheid.
 
Het begrip ‘hindernis’ wordt uitgedrukt door het gevaar (Kan) buiten, waarvoor men van binnen halt maakt (Gen). Hierin bestaat het verschil met nr. 4, de Jeugddwaasheid, waar het gevaar zich van binnen en het stilstaan zich aan de buitenkant bevindt. De hindernis is geen blijvende toestand, daarom is in het teken alles erop gericht, de hindernis te overwinnen. Dit geschiedt doordat de sterke lijn naar buiten op de vijfde plaats gaat, en van daaruit een tegenbeweging inleidt. Niet door zich met alle macht in het gevaar te storten overwint men de moeilijkheid, evenmin door halt te houden en werkeloos toe te zien, maar door zich terug te trekken, door uit te wijken. Daarom zinspeelt de tekst op de woorden van nr. 2: Kun, het Ontvangende. Kun is het Zuidwesten, de aarde, de vlakte; daar zijn de vrienden. Gen is het Noordoosten, de berg, het steile; daar is het eenzaam. Om het gevaar te overwinnen heeft men kameraden nodig, vandaar de terugtocht. De grote man wordt gezien, daar hij aan de spits van het kernteken Li staat, dat licht en oog beduidt. De aangeduide beweging komt ook bij de afzonderlijke lijnen tot uitdrukking.
het Oordeel bij hexagram de Hindernis 4is:

蹇:利西南,不利东北;利见大人,贞吉。

De Hindernis: bevorderlijk is het Zuidwesten.
Niet bevorderlijk is het Noordoosten.
Bevorderlijk is het de grote man te zien.
Standvastigheid brengt heil!



Het Zuidwesten is de streek van de terugtocht, het Noordoosten van de opmars. We zien ons hier geplaatst tegenover hindernissen die niet op slag overwonnen kunnen worden. In zulk een geval is het wijsheid wanneer wij in het aangezicht van het gevaar blijven staan en ons terugtrekken. Deze terugtocht is echter slechts de voorbereiding voor het overwinnen der hindernissen. Wij moeten aansluiting zoeken bij gelijkgezinde vrienden en de leiding aanvaarden van een man die tegen de situatie opgewassen is. Daarvoor moeten wij bezield zijn met de wil te volharden, vooral dan wanneer ons pogen schijnbaar van het doel afleidt. Volgehouden koers van het innerlijk brengt ten slotte heil! De hindernis, die slechts een bepaalde tijd duurt, is van belang voor de ontwikkeling van onze persoonlijkheid. Dat is de waarde van de nood.

Commentaar op de Beslissing:

蹇,难也,险在前也。见险而能止,知矣哉!蹇利西南,往得中也;不利东北,其道穷也。利见大人,往有功也。当位贞吉,以正邦也。蹇之时用大矣哉!

Hindernis beduidt moeilijkheid. Het gevaar is vlakbij. Het gevaar zien en stil te kunnen blijven staan, dàt is wijsheid. In geval van hindernis is ‘bevorderlijk het Zuidwesten’: want hij gaat heen en bereikt het midden.
‘Niet bevorderlijk is het Noordoosten’:
want daar loopt de weg ten einde.
‘Bevorderlijk is het, de grote man te zien’:
want hij gaat heen en verwerft zich verdiensten.
Op de juiste plaats strekt ‘standvastigheid tot heil’,
omdat daardoor het land aan orde went.
De werking van een tijd van Hindernis is waarlijk groot!



Het gevaar – het trigram Kan – staat voor de deur. Het gevaar te zien (het bovenste kernteken Li: het licht, het oog) en bijtijds te blijven staan (het binnenste trigram: Gen, het Stilhouden) is waarachtige wijsheid, in tegenstelling tot de Jeugddwaasheid, waarbij de plaatsen van gevaar en stilstand verwisseld zijn. Om het gevaar te keren is het van belang, dat men de ongevaarlijke weg neemt, naar het Zuidwesten toe, waar men het midden bereikt, d.w.z. zich omringd ziet door helpers: dat doet de negen op de vijfde plaats. Als de heer van het hexagram in het buitenste trigram staat, wordt er gesproken van: ‘hij gaat’; staat hij in het binnenste, dan is het: ‘hij komt’. In het Noordoosten (Noorden = het gevaar, Noordoosten = de berg) komt men op een onbegaanbare weg, die doodloopt. Het is gunstig de grote man te zien – de negen op de vijfde plaats, aan de spits van het kernteken Li –; door het gaan wordt iets bereikt: doordat de heer van het hexagram heen ‘gaat’ neemt hij deel aan de omlaaggerichte beweging van het trigram Kan, water, dat naar de aarde vloeit en aldus iets tot stand brengt. Op de juiste plaats volharden brengt heil: want in plaats van naar buiten is de activiteit naar binnen, op het eigen land gericht. De wending naar binnen wordt bereikt door hindernissen, en de door deze wending (‘bekering’) veroorzaakte verbetering is de grote waarde, die de werking van een tijd van hindernissen tevoorschijn roept.
het Beeld van hexagram de Hindernis 4is:

山上有水,蹇;君子以反身修德。

Op de berg is het water: het beeld van de Hindernis.
Zo wijdt de edele zijn zorg aan zijn eigen persoonlijkheid
En vormt hij zijn karakter.



Moeilijkheden en hindernissen werpen de mens op zichzelf terug. Terwijl echter de gemene man de schuld bij andere mensen zoekt en het noodlot aanklaagt, zoekt de edele de fout bij zichzelf, en door deze zelfkritiek wordt de uiterlijke hindernis voor hem aanleiding tot innerlijke verrijking en ontwikkeling.




het kernhexagram:
未济
64. Wei Ji
Voor de Voleinding

P
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

Het teken stelt een gevaarlijke afgrond voor, die vóór ons ligt; achter ons hebben we de steile, ontoegankelijke berg. Zo zijn wij door hindernissen omringd. Maar in de eigenschap van de berg, het Stil-houden, ligt ook reeds een vingerwijzing hoe men zich er uit kan bevrijden. Het teken stelt hindernissen voor die in de loop van de tijd opkomen, maar kúnnen en móeten worden overwonnen. Daarom zijn al de aanwijzingen ook dáárop gericht.

De volgorde:
Door tegenstelling ontstaan noodzakelijkerwijze moeilijkheden. Daarom is het volgende teken: de Hindernis. Hindernis beduidt moeilijkheid.
 
Het begrip ‘hindernis’ wordt uitgedrukt door het gevaar (Kan) buiten, waarvoor men van binnen halt maakt (Gen). Hierin bestaat het verschil met nr. 4, de Jeugddwaasheid, waar het gevaar zich van binnen en het stilstaan zich aan de buitenkant bevindt. De hindernis is geen blijvende toestand, daarom is in het teken alles erop gericht, de hindernis te overwinnen. Dit geschiedt doordat de sterke lijn naar buiten op de vijfde plaats gaat, en van daaruit een tegenbeweging inleidt. Niet door zich met alle macht in het gevaar te storten overwint men de moeilijkheid, evenmin door halt te houden en werkeloos toe te zien, maar door zich terug te trekken, door uit te wijken. Daarom zinspeelt de tekst op de woorden van nr. 2: Kun, het Ontvangende. Kun is het Zuidwesten, de aarde, de vlakte; daar zijn de vrienden. Gen is het Noordoosten, de berg, het steile; daar is het eenzaam. Om het gevaar te overwinnen heeft men kameraden nodig, vandaar de terugtocht. De grote man wordt gezien, daar hij aan de spits van het kernteken Li staat, dat licht en oog beduidt. De aangeduide beweging komt ook bij de afzonderlijke lijnen tot uitdrukking.


het Oordeel:

蹇:利西南,不利东北;利见大人,贞吉。

De Hindernis: bevorderlijk is het Zuidwesten.
Niet bevorderlijk is het Noordoosten.
Bevorderlijk is het de grote man te zien.
Standvastigheid brengt heil!



Het Zuidwesten is de streek van de terugtocht, het Noordoosten van de opmars. We zien ons hier geplaatst tegenover hindernissen die niet op slag overwonnen kunnen worden. In zulk een geval is het wijsheid wanneer wij in het aangezicht van het gevaar blijven staan en ons terugtrekken. Deze terugtocht is echter slechts de voorbereiding voor het overwinnen der hindernissen. Wij moeten aansluiting zoeken bij gelijkgezinde vrienden en de leiding aanvaarden van een man die tegen de situatie opgewassen is. Daarvoor moeten wij bezield zijn met de wil te volharden, vooral dan wanneer ons pogen schijnbaar van het doel afleidt. Volgehouden koers van het innerlijk brengt ten slotte heil! De hindernis, die slechts een bepaalde tijd duurt, is van belang voor de ontwikkeling van onze persoonlijkheid. Dat is de waarde van de nood.

Commentaar op de Beslissing:

蹇,难也,险在前也。见险而能止,知矣哉!蹇利西南,往得中也;不利东北,其道穷也。利见大人,往有功也。当位贞吉,以正邦也。蹇之时用大矣哉!

Hindernis beduidt moeilijkheid. Het gevaar is vlakbij. Het gevaar zien en stil te kunnen blijven staan, dàt is wijsheid. In geval van hindernis is ‘bevorderlijk het Zuidwesten’: want hij gaat heen en bereikt het midden.
‘Niet bevorderlijk is het Noordoosten’:
want daar loopt de weg ten einde.
‘Bevorderlijk is het, de grote man te zien’:
want hij gaat heen en verwerft zich verdiensten.
Op de juiste plaats strekt ‘standvastigheid tot heil’,
omdat daardoor het land aan orde went.
De werking van een tijd van Hindernis is waarlijk groot!



Het gevaar – het trigram Kan – staat voor de deur. Het gevaar te zien (het bovenste kernteken Li: het licht, het oog) en bijtijds te blijven staan (het binnenste trigram: Gen, het Stilhouden) is waarachtige wijsheid, in tegenstelling tot de Jeugddwaasheid, waarbij de plaatsen van gevaar en stilstand verwisseld zijn. Om het gevaar te keren is het van belang, dat men de ongevaarlijke weg neemt, naar het Zuidwesten toe, waar men het midden bereikt, d.w.z. zich omringd ziet door helpers: dat doet de negen op de vijfde plaats. Als de heer van het hexagram in het buitenste trigram staat, wordt er gesproken van: ‘hij gaat’; staat hij in het binnenste, dan is het: ‘hij komt’. In het Noordoosten (Noorden = het gevaar, Noordoosten = de berg) komt men op een onbegaanbare weg, die doodloopt. Het is gunstig de grote man te zien – de negen op de vijfde plaats, aan de spits van het kernteken Li –; door het gaan wordt iets bereikt: doordat de heer van het hexagram heen ‘gaat’ neemt hij deel aan de omlaaggerichte beweging van het trigram Kan, water, dat naar de aarde vloeit en aldus iets tot stand brengt. Op de juiste plaats volharden brengt heil: want in plaats van naar buiten is de activiteit naar binnen, op het eigen land gericht. De wending naar binnen wordt bereikt door hindernissen, en de door deze wending (‘bekering’) veroorzaakte verbetering is de grote waarde, die de werking van een tijd van hindernissen tevoorschijn roept.


het Beeld:

山上有水,蹇;君子以反身修德。

Op de berg is het water: het beeld van de Hindernis.
Zo wijdt de edele zijn zorg aan zijn eigen persoonlijkheid
En vormt hij zijn karakter.



Moeilijkheden en hindernissen werpen de mens op zichzelf terug. Terwijl echter de gemene man de schuld bij andere mensen zoekt en het noodlot aanklaagt, zoekt de edele de fout bij zichzelf, en door deze zelfkritiek wordt de uiterlijke hindernis voor hem aanleiding tot innerlijke verrijking en ontwikkeling.


de Lijnen:


上六:往蹇来硕,吉;利见大人。

Bovenaan een zes betekent:

Gaan leidt in hindernissen, komen leidt tot groot heil.
Bevorderlijk is het de grote man te zien.



Hier wordt een man getekend die de wereld en haar werken reeds achter zich heeft. Als nu voor de wereld de tijd der hindernissen komt, zou het voor hem het eenvoudigst kunnen lijken de wereld zonder meer vaarwel te zeggen en de wijk te nemen naar het hiernamaals. Maar deze weg staat hem niet open. Hij mag niet alleen zalig worden en de wereld overlaten aan haar rampspoed. Zijn plicht roept hem nog eens terug in het wereldse gewoel. Juist zijn ervaring en zijn innerlijke vrijheid stellen hem dan in staat iets groots en rijps tot stand te brengen, dat heil brengt. En het is bevorderlijk de grote man te zien, want samen met hem zal men het reddingswerk kunnen volbrengen.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:大蹇朋来。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Te midden der grootste hindernissen komen vrienden.



Hier zien wij de man die geroepen is om een einde te maken aan de nood. Hij mag de hindernissen niet uit de weg willen gaan, ook al hopen zij zich nog zo gevaarlijk voor hem op. Daar hij echter werkelijk een hogere roeping heeft is de macht van zijn geest sterk genoeg om de mensen tot zich te trekken, zodat zij hem komen helpen; hij is in staat hen werkelijk te organiseren zodat door weloverdacht-verdeelde samenwerking van alle deelnemers de hindernis wordt overwonnen.


六四:往蹇来连。

Zes op de vierde plaats betekent:

Gaan leidt in hindernissen,
Komen leidt tot vereniging.



Ook hier is een situatie getekend waartegen men alleen niet is opgewassen. In zulk een geval is de rechte weg niet de kortste. Als men op eigen kracht vooruit zou willen komen zonder de noodzakelijke voorbereidingen te treffen, zou men de hulp die men nodig heeft niet vinden; te laat zou men inzien dat de berekeningen niet uitkomen doordat de factoren waarop men meende te kunnen rekenen ontoereikend blijken te zijn. Daarom is het in dit geval juister zich voorlopig te bedwingen en eerst betrouwbare kameraden om zich heen te verzamelen op wie men kan steunen om de hindernissen te overwinnen.


九三:往蹇来反。

Negen op de derde plaats betekent:

Gaan leidt in hindernissen;
Dus komt hij terug.



Terwijl de vorige lijn de ambtenaar laat zien, die ter wille van zijn plicht de weg van het gevaar moet gaan, toont deze lijn de man die als huisvader of hoofd der zijnen moet handelen. Zich lichtzinnig in gevaar te begeven zou dan geen nut hebben, daar degenen die aan zijn zorg zijn toevertrouwd, alleen niet verder komen. Als hij zich daarentegen terugtrekt en zich weer tot de zijnen wendt, begroeten deze hem met grote vreugde.


六四:损其疾,使遄有喜,无咎。

Zes op de tweede plaats betekent:

Des konings dienaar is in hindernis op hindernis.
Maar het is niet zijn eigen schuld.



Terwijl men in normale omstandigheden de hindernis het best kan omzeilen en trachten haar langs de weg van de minste weerstand te overwinnen, is er één geval waarin men zich tot de strijd moet aangorden, ook al stapelen de moeilijkheden zich op: als namelijk de weg der plicht ons daarheen leidt. Met andere woorden, als we niet op eigen gezag kunnen handelen maar de plicht hebben het gevaar op te zoeken in dienst van een hogere zaak. Dan kan men het zonder innerlijke verontrusting doen, daar het dan niet aan eigen schuld te wijten is dat men zich in deze moeilijke situatie heeft begeven.


初六:往蹇,来誉。

In het begin een zes betekent:

Gaan voert in hindernis, komen vindt lof.



Als men zich tegenover een hindernis geplaatst ziet dient men te overleggen hoe men die het best kan overwinnen. Als ons een gevaar bedreigt moeten wij niet blindelings vooruit willen dringen, want dat zou maar tot verwikkelingen leiden. Daarentegen is het goed wanneer men begint met zich terug te trekken; niet om de strijd op te geven, maar om het juiste ogenblik voor het handelen af te wachten.