home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:








小过

62. Xiao Guo

het Overwicht van het Kleine



<
上六:弗遇过之,飞鸟离之,凶,是谓灾眚。

Bovenaan een zes betekent:

Zonder hem te treffen gaat hij hem voorbij.
De vliegende vogel verlaat hem. Onheil!
Dat betekent ongeluk en schade.



Als men over het doel heen schiet kan men het niet treffen. Als de vogel geen genoegen neemt met zijn nest, maar steeds hogerop wil, valt hij ten slotte in handen van de jager. Wie in tijden, waarin het Overwicht van het Kleine geldt geen halt weet te maken maar in zijn onrust steeds verder wil, trekt het ongeluk door Goden en mensen naar zich toe, daar hij zich van de natuurlijke orde verwijdert.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:密云不雨,自我西郊,公弋取彼在穴。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Dichte wolken, geen regen voor ons Westelijk gebied.
De vorst schiet en treft die in de grot.



Daar het hier een hoge plaats is, heeft het beeld van de vliegende vogel plaats gemaakt voor dat van de drijvende wolken. Maar al zijn de wolken ook nog zo dicht, ze drijven voort langs de hemel en geven geen regen. Zo is er in buitengewone tijden misschien wel een geboren heerser, die in staat zou zijn de wereld in orde te brengen, maar hij kan niets uitrichten en het volk geen welvaart schenken, omdat hij alleen staat en geen helpers heeft.
In zulke tijden moet men naar helpers zoeken met wier hulp men het werk kan voltooien. Deze helpers echter moet men bescheiden zoeken in de verborgenheid waarin ze zich hebben teruggetrokken. Niet op beroemdheid en grote namen komt het aan, maar op wat ze werkelijk waard zijn.
Door zulk een bescheidenheid vindt men de juiste man en men vermag het buitengewone werk ondanks alle moeilijkheden te voltooien.
九四:无咎,弗过遇之。往厉必戒,勿用永贞。

Negen op de vierde plaats betekent:

Geen blaam. Zonder voorbij te gaan treft hij hem.
Heengaan brengt gevaar. Men moet op zijn hoede zijn.
Handel niet. Wees steeds standvastig.



De hardheid van het karakter wordt getemperd door de weekheid van de positie, zodat men geen fouten maakt. Men bevindt zich in een situatie, waarin men uiterst terughoudend moet zijn. Men mag op eigen initiatief niets ondernemen om het gewenste doel te bereiken. En als men erop uit zou willen gaan om met geweld zijn doel te bereiken zou men in gevaar geraken. Daarom moet men op zijn hoede zijn en niet handelen, maar wel voortdurend zijn innerlijke standvastigheid bewaren.
九三:弗过防之,从或戕之,凶。

Negen op de derde plaats betekent:

Als men niet buitengewoon voorzichtig is
Loopt men gevaar,
In de rug te worden aangevallen en geslagen.
Onheil!



Soms is het nodig buitengewoon op zijn hoede te zijn. Maar juist in zulke situaties zijn er altijd eerlijke en sterke persoonlijkheden, die het in het bewustzijn van hun goed recht versmaden voorzorgsmaatregelen te nemen, omdat ze dat kinderachtig vinden. Zij gaan veeleer fier en onbekommerd huns weegs. Maar dit zelfvertrouwen brengt hen op een dwaalspoor. Er zijn gevaren die uit een hinderlaag op hen loeren, en waar ze niet tegen opgewassen zijn.
Het gaat hier evenwel om een gevaar dat men kan vermijden, als men maar begrijpt dat de tijdsomstandigheden meer dan anders verlangen dat men aandacht besteedt aan het kleine, het onbeduidende.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六二:过其祖,遇其妣;不及其君,遇其臣;无咎。

Zes op de tweede plaats betekent:

Zij gaat haar stamvader voorbij en ontmoet de stammoeder.
Hij dringt niet door tot zijn vorst en ontmoet de beambte.
Geen blaam.



Twee uitzonderingsgevallen worden hier genoemd: In de tempel der voorvaderen, waar wisseling der generaties plaatsvindt, staat de kleinzoon aan dezelfde kant als de grootvader; daarom staat hij tot hem in de nauwste relatie. Hier wordt de vrouw van de kleinzoon getekend, die bij het offer de stamvader voorbijgaat en zich tot de stammoeder wendt. Door dit ongewone gedrag geeft zij echter blijk van haar bescheidenheid. Zij waagt het eerder zich aan de stammoeder te vertonen, met wie zij zich door haar geslacht verwant voelt; daarom is dit afwijken van de regel geen misstap.
Een ander beeld is dat van de beambte, die eerst langs de gebruikelijke weg bij zijn vorst om audiëntie vraagt. Als hij hierin echter niet slaagt tracht hij niets te forceren: hij neemt zijn plaats in onder de ambtenaren, en bevindt zich wél bij nauwgezette plichtsbetrachting. Ook deze buitengewone gereserveerdheid is in uitzonderingstijden geen fout. (Als regel geldt dat elke ambtenaar eerst in audiëntie wordt ontvangen door zijn vorst, die hem ook zijn aanstelling heeft gegeven. Hier gaat de aanstelling uit van de minister.)
初六:飞鸟以凶。

In het begin een zes betekent:

De vogel komt door vliegen in het ongeluk.



De vogel moet beginnen met in zijn nest te blijven tot hij kan vliegen. Als hij te vroeg het nest uit wil stort hij zich in het ongeluk. Buitengewone maatregelen mag men pas nemen als er geen andere weg meer open staat. Zo lang mogelijk moet men zich houden aan het van ouds bestaande, anders verspilt men zijn kracht maar, zonder iets tot stand te brengen.
het Teken van hexagram het Overwicht van het Kleine 1is:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Zhen , het Opwindende, de donder
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

Terwijl bij het teken 'Het Overwicht van het Grote' (hexagram 28) de sterke lijnen overheersen - en wel van binnen, ingesloten tussen de beide weke lijnen aan het begin beneden en aan het einde (bovenaan) - overheersen hier de zwakke lijnen, eveneens aan de buitenkant, terwijl de sterke binnen (in het midden) zijn. Daarop berust juist de uitzonderingstoestand. Zijn de sterke lijnen buiten, dan hebben wij het teken Yi, 'Voeding' (hexagram 27), en Zhong Fu, 'Innerlijke Waarheid' (hexagram 61), die beide geen uitzonderingstoestanden aanduiden. Als de sterken binnenin het overwicht hebben, moeten zij zich doorzetten. Dat loopt uit op strijd en uitzonderingstoestanden in het grote. Hier daarentegen moet noodgedwongen het zwakke naar buiten de vertegenwoordiging op zich nemen. Als men een belangrijke positie inneemt, terwijl men van nature eigenlijk de capaciteiten daarvoor mist, moet men uiterst voorzichtig te werk gaan.

De volgorde:
Als men het vertrouwen der wezens heeft, brengt men hen in beweging; daarom is het volgende teken: het Overwicht van het Kleine.

Vermengde tekens:
Het Overwicht van het Kleine betekent een overgang.

Bijgevoegde oordelen:
De heren spleten hout en maakten er een stamper van, en holden de aarde uit tot een vijzel. Het nut van de vijzel en de stamper kwam alle mensen ten goede. Dat ontleenden zij waarschijnlijk aan het hexagram: Het Overwicht van het Kleine.
 
Het Chinese woord guo 过 kan niet zó vertaald worden, dat al de bijbetekenissen ervan tot hun recht komen. Het betekent voorbijgaan, maar ook overmaat, overwicht, doorslag: alles wat aangeeft dat het midden is overschreden. Het zijn overgangstoestanden, uitzonderingstoestanden, waar het hier om gaat. De structuur van het hexagram is zó, dat de weken buiten zijn. Als bij zulk een structuur de sterken in de meerderheid zijn, ontstaat nr. 28: Overwicht van het Grote. Zijn de zwakken in de meerderheid, dan ontstaat het Overwicht van het Kleine. De kerntekens van ons hexagram leveren dezelfde structuur op als de beide trigrammen van nr. 28. Het hexagram is het tegendeel van het vorige.
het Oordeel bij hexagram het Overwicht van het Kleine 1is:

小过:亨,利贞,可小事,不可大事。飞鸟遗之音,不宜上,宜下,大吉。

Het Overwicht van het Kleine. Welslagen.
Bevorderlijk is standvastigheid.
Men kan kleine dingen doen,
Men mag geen grote dingen doen.
De vliegende vogel brengt de boodschap:
Het is niet goed omhoog te streven.
Het is goed beneden te blijven. Groot heil!



Uitnemende bescheidenheid en plichtsgetrouwheid zullen zeker met succes worden bekroond; men dient er alleen voor te zorgen dat deze deugden niet ontaarden in holle frasen en kruiperigheid; men moet in zijn persoonlijk optreden de juiste waardigheid weten te bewaren en zichzelf niet weggooien. Men moet begrijpen wat de eisen van de tijd zijn, om de juiste remedie voor de gebreken en de noden van de tijd te kunnen vinden. Toch mag men daar niet te veel van verwachten, daar men niet over voldoende kracht beschikt. Daarom is de boodschap dat men niet naar hoge dingen moet streven maar zich bij het lagere moet houden, zo belangrijk.
De structuur van het hexagram geeft aanleiding tot de uitspraak dat de boodschap door een vogel wordt gebracht. De vier sterke, zware lijnen van binnen, die slechts door twee zwakke lijnen aan de buitenkant worden gesteund (vergelijk hexagram 28: Da Guo) geven het beeld van de zware nokbalk. Hier bevinden de dragende weke lijnen zich aan de buitenkant en in de meerderheid; dat geeft het beeld van de zwevende vogel. Maar de vogel moet niet te hoog willen vliegen en zich verbeelden dat hij wel tot de zon kan komen: hij moet bij de aarde blijven, waar zijn nest is. Daarmee brengt hij de boodschap die het teken verkondigt.

Commentaar op de beslissing:

小过,小者过而亨也。过以利贞,与时行也。柔得中,是以小事吉也。刚失位而不中,是以不可大事也。有飞鸟之象焉,有飞鸟遗之音,不宜上宜下,大吉;上逆而下顺也。

Het Overwicht van het Kleine. De kleinen hebben het overwicht en hebben succes. Bij de overgang gesteund te worden door standvastigheid: dat betekent, dat men met de tijd mee gaat.
Het weke bereikt het midden, daarom heil in kleine dingen. Het harde heeft zijn plaats verloren en is niet in het midden, daarom moet men geen grote dingen doen.
Het teken heeft de vorm van een vogel.
‘De vliegende vogel brengt de boodschap: het is niet goed omhoog te streven, het is goed beneden te blijven. Groot heil!’
Omhoogstreven is rebellie, laag willen blijven is overgave.
 


In uitzonderingstijden zijn buitengewone maatregelen noodzakelijk om de normale toestand te herstellen. Hier gaat het erom, dat de tijd een schijnbaar te ver gaande terughouding verlangt. Het is een tijd als onder koning Wen en de tiran Zhou Xin. Deze terughouding, die misschien overdreven lijkt, is juist hetgeen de tijd eist. Dit overwicht van het kleine wordt ook aangeduid, doordat het weke, d.w.z. kleine lijnen zijn, die de middelste plaatsen innemen en daardoor de heren van het hexagram zijn, terwijl de sterke lijnen van hun sleutelposities aan de buitenkant naar binnen zijn verdrongen, zonder centraal te zijn.
Het grote, dat het overwicht heeft, is als een balk. Zijn gevaar is, dat het te zwaar wordt, zodat het in het midden gestut moet worden. Het kleine, dat het overwicht heeft, is als een vogel. Hier is het gevaar juist, dat het te ver omhoog stijgt en de grond onder de voeten verliest.
het Beeld van hexagram het Overwicht van het Kleine 1is:

山上有雷,小过;君子以行过乎恭,丧过乎哀,用过乎俭。

Op de berg is de donder:
Het beeld van het Overwicht van het Kleine.
Zo hecht de edele in zijn levenswandel
Het meeste gewicht aan piëteit.
Bij sterfgevallen hecht hij het meeste gewicht
Aan de droefheid.
Bij zijn uitgaven betracht hij in de eerste plaats
De spaarzaamheid.



De donder op de berg is anders dan die in de vlakte. In de bergen is de donder veel dichterbij, terwijl hij buiten het gebergte minder hoorbaar is dan de donder van een gewoon onweer. Zo ontleent de edele aan dit beeld de opwekking om in alles wat hij doet zijn aandacht intensiever te concentreren op de plicht dan een alledaags mens dit pleegt te doen, en er zich niets van aan te trekken dat zijn gedrag van buitenaf bezien misschien kleinzielig zal lijken. Alles wat hij doet neemt hij buitengewoon ernstig; bij sterfgevallen hecht hij veel meer waarde aan innerlijke ontroering dan aan uiterlijk vertoon, en bij zijn persoonlijke uitgaven is hij zeer eenvoudig en bescheiden. Dit alles maakt dat hij tegenover de doorsnee-mens een uitzonderlijke verschijning is. Maar de essentiële betekenis van zijn houding ligt daarin dat hij zich naar buiten steeds aan de kant van het geringe en onaanzienlijke schaart.




het kernhexagram:
大过
28. Da Guo
het Overwicht van het Grote

v
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Zhen , het Opwindende, de donder
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

Terwijl bij het teken 'Het Overwicht van het Grote' (hexagram 28) de sterke lijnen overheersen - en wel van binnen, ingesloten tussen de beide weke lijnen aan het begin beneden en aan het einde (bovenaan) - overheersen hier de zwakke lijnen, eveneens aan de buitenkant, terwijl de sterke binnen (in het midden) zijn. Daarop berust juist de uitzonderingstoestand. Zijn de sterke lijnen buiten, dan hebben wij het teken Yi, 'Voeding' (hexagram 27), en Zhong Fu, 'Innerlijke Waarheid' (hexagram 61), die beide geen uitzonderingstoestanden aanduiden. Als de sterken binnenin het overwicht hebben, moeten zij zich doorzetten. Dat loopt uit op strijd en uitzonderingstoestanden in het grote. Hier daarentegen moet noodgedwongen het zwakke naar buiten de vertegenwoordiging op zich nemen. Als men een belangrijke positie inneemt, terwijl men van nature eigenlijk de capaciteiten daarvoor mist, moet men uiterst voorzichtig te werk gaan.

De volgorde:
Als men het vertrouwen der wezens heeft, brengt men hen in beweging; daarom is het volgende teken: het Overwicht van het Kleine.

Vermengde tekens:
Het Overwicht van het Kleine betekent een overgang.

Bijgevoegde oordelen:
De heren spleten hout en maakten er een stamper van, en holden de aarde uit tot een vijzel. Het nut van de vijzel en de stamper kwam alle mensen ten goede. Dat ontleenden zij waarschijnlijk aan het hexagram: Het Overwicht van het Kleine.
 
Het Chinese woord guo 过 kan niet zó vertaald worden, dat al de bijbetekenissen ervan tot hun recht komen. Het betekent voorbijgaan, maar ook overmaat, overwicht, doorslag: alles wat aangeeft dat het midden is overschreden. Het zijn overgangstoestanden, uitzonderingstoestanden, waar het hier om gaat. De structuur van het hexagram is zó, dat de weken buiten zijn. Als bij zulk een structuur de sterken in de meerderheid zijn, ontstaat nr. 28: Overwicht van het Grote. Zijn de zwakken in de meerderheid, dan ontstaat het Overwicht van het Kleine. De kerntekens van ons hexagram leveren dezelfde structuur op als de beide trigrammen van nr. 28. Het hexagram is het tegendeel van het vorige.


het Oordeel:

小过:亨,利贞,可小事,不可大事。飞鸟遗之音,不宜上,宜下,大吉。

Het Overwicht van het Kleine. Welslagen.
Bevorderlijk is standvastigheid.
Men kan kleine dingen doen,
Men mag geen grote dingen doen.
De vliegende vogel brengt de boodschap:
Het is niet goed omhoog te streven.
Het is goed beneden te blijven. Groot heil!



Uitnemende bescheidenheid en plichtsgetrouwheid zullen zeker met succes worden bekroond; men dient er alleen voor te zorgen dat deze deugden niet ontaarden in holle frasen en kruiperigheid; men moet in zijn persoonlijk optreden de juiste waardigheid weten te bewaren en zichzelf niet weggooien. Men moet begrijpen wat de eisen van de tijd zijn, om de juiste remedie voor de gebreken en de noden van de tijd te kunnen vinden. Toch mag men daar niet te veel van verwachten, daar men niet over voldoende kracht beschikt. Daarom is de boodschap dat men niet naar hoge dingen moet streven maar zich bij het lagere moet houden, zo belangrijk.
De structuur van het hexagram geeft aanleiding tot de uitspraak dat de boodschap door een vogel wordt gebracht. De vier sterke, zware lijnen van binnen, die slechts door twee zwakke lijnen aan de buitenkant worden gesteund (vergelijk hexagram 28: Da Guo) geven het beeld van de zware nokbalk. Hier bevinden de dragende weke lijnen zich aan de buitenkant en in de meerderheid; dat geeft het beeld van de zwevende vogel. Maar de vogel moet niet te hoog willen vliegen en zich verbeelden dat hij wel tot de zon kan komen: hij moet bij de aarde blijven, waar zijn nest is. Daarmee brengt hij de boodschap die het teken verkondigt.

Commentaar op de beslissing:

小过,小者过而亨也。过以利贞,与时行也。柔得中,是以小事吉也。刚失位而不中,是以不可大事也。有飞鸟之象焉,有飞鸟遗之音,不宜上宜下,大吉;上逆而下顺也。

Het Overwicht van het Kleine. De kleinen hebben het overwicht en hebben succes. Bij de overgang gesteund te worden door standvastigheid: dat betekent, dat men met de tijd mee gaat.
Het weke bereikt het midden, daarom heil in kleine dingen. Het harde heeft zijn plaats verloren en is niet in het midden, daarom moet men geen grote dingen doen.
Het teken heeft de vorm van een vogel.
‘De vliegende vogel brengt de boodschap: het is niet goed omhoog te streven, het is goed beneden te blijven. Groot heil!’
Omhoogstreven is rebellie, laag willen blijven is overgave.
 


In uitzonderingstijden zijn buitengewone maatregelen noodzakelijk om de normale toestand te herstellen. Hier gaat het erom, dat de tijd een schijnbaar te ver gaande terughouding verlangt. Het is een tijd als onder koning Wen en de tiran Zhou Xin. Deze terughouding, die misschien overdreven lijkt, is juist hetgeen de tijd eist. Dit overwicht van het kleine wordt ook aangeduid, doordat het weke, d.w.z. kleine lijnen zijn, die de middelste plaatsen innemen en daardoor de heren van het hexagram zijn, terwijl de sterke lijnen van hun sleutelposities aan de buitenkant naar binnen zijn verdrongen, zonder centraal te zijn.
Het grote, dat het overwicht heeft, is als een balk. Zijn gevaar is, dat het te zwaar wordt, zodat het in het midden gestut moet worden. Het kleine, dat het overwicht heeft, is als een vogel. Hier is het gevaar juist, dat het te ver omhoog stijgt en de grond onder de voeten verliest.


het Beeld:

山上有雷,小过;君子以行过乎恭,丧过乎哀,用过乎俭。

Op de berg is de donder:
Het beeld van het Overwicht van het Kleine.
Zo hecht de edele in zijn levenswandel
Het meeste gewicht aan piëteit.
Bij sterfgevallen hecht hij het meeste gewicht
Aan de droefheid.
Bij zijn uitgaven betracht hij in de eerste plaats
De spaarzaamheid.



De donder op de berg is anders dan die in de vlakte. In de bergen is de donder veel dichterbij, terwijl hij buiten het gebergte minder hoorbaar is dan de donder van een gewoon onweer. Zo ontleent de edele aan dit beeld de opwekking om in alles wat hij doet zijn aandacht intensiever te concentreren op de plicht dan een alledaags mens dit pleegt te doen, en er zich niets van aan te trekken dat zijn gedrag van buitenaf bezien misschien kleinzielig zal lijken. Alles wat hij doet neemt hij buitengewoon ernstig; bij sterfgevallen hecht hij veel meer waarde aan innerlijke ontroering dan aan uiterlijk vertoon, en bij zijn persoonlijke uitgaven is hij zeer eenvoudig en bescheiden. Dit alles maakt dat hij tegenover de doorsnee-mens een uitzonderlijke verschijning is. Maar de essentiële betekenis van zijn houding ligt daarin dat hij zich naar buiten steeds aan de kant van het geringe en onaanzienlijke schaart.


de Lijnen:


上六:弗遇过之,飞鸟离之,凶,是谓灾眚。

Bovenaan een zes betekent:

Zonder hem te treffen gaat hij hem voorbij.
De vliegende vogel verlaat hem. Onheil!
Dat betekent ongeluk en schade.



Als men over het doel heen schiet kan men het niet treffen. Als de vogel geen genoegen neemt met zijn nest, maar steeds hogerop wil, valt hij ten slotte in handen van de jager. Wie in tijden, waarin het Overwicht van het Kleine geldt geen halt weet te maken maar in zijn onrust steeds verder wil, trekt het ongeluk door Goden en mensen naar zich toe, daar hij zich van de natuurlijke orde verwijdert.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:密云不雨,自我西郊,公弋取彼在穴。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Dichte wolken, geen regen voor ons Westelijk gebied.
De vorst schiet en treft die in de grot.



Daar het hier een hoge plaats is, heeft het beeld van de vliegende vogel plaats gemaakt voor dat van de drijvende wolken. Maar al zijn de wolken ook nog zo dicht, ze drijven voort langs de hemel en geven geen regen. Zo is er in buitengewone tijden misschien wel een geboren heerser, die in staat zou zijn de wereld in orde te brengen, maar hij kan niets uitrichten en het volk geen welvaart schenken, omdat hij alleen staat en geen helpers heeft.
In zulke tijden moet men naar helpers zoeken met wier hulp men het werk kan voltooien. Deze helpers echter moet men bescheiden zoeken in de verborgenheid waarin ze zich hebben teruggetrokken. Niet op beroemdheid en grote namen komt het aan, maar op wat ze werkelijk waard zijn.
Door zulk een bescheidenheid vindt men de juiste man en men vermag het buitengewone werk ondanks alle moeilijkheden te voltooien.


九四:无咎,弗过遇之。往厉必戒,勿用永贞。

Negen op de vierde plaats betekent:

Geen blaam. Zonder voorbij te gaan treft hij hem.
Heengaan brengt gevaar. Men moet op zijn hoede zijn.
Handel niet. Wees steeds standvastig.



De hardheid van het karakter wordt getemperd door de weekheid van de positie, zodat men geen fouten maakt. Men bevindt zich in een situatie, waarin men uiterst terughoudend moet zijn. Men mag op eigen initiatief niets ondernemen om het gewenste doel te bereiken. En als men erop uit zou willen gaan om met geweld zijn doel te bereiken zou men in gevaar geraken. Daarom moet men op zijn hoede zijn en niet handelen, maar wel voortdurend zijn innerlijke standvastigheid bewaren.


九三:弗过防之,从或戕之,凶。

Negen op de derde plaats betekent:

Als men niet buitengewoon voorzichtig is
Loopt men gevaar,
In de rug te worden aangevallen en geslagen.
Onheil!



Soms is het nodig buitengewoon op zijn hoede te zijn. Maar juist in zulke situaties zijn er altijd eerlijke en sterke persoonlijkheden, die het in het bewustzijn van hun goed recht versmaden voorzorgsmaatregelen te nemen, omdat ze dat kinderachtig vinden. Zij gaan veeleer fier en onbekommerd huns weegs. Maar dit zelfvertrouwen brengt hen op een dwaalspoor. Er zijn gevaren die uit een hinderlaag op hen loeren, en waar ze niet tegen opgewassen zijn.
Het gaat hier evenwel om een gevaar dat men kan vermijden, als men maar begrijpt dat de tijdsomstandigheden meer dan anders verlangen dat men aandacht besteedt aan het kleine, het onbeduidende.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六二:过其祖,遇其妣;不及其君,遇其臣;无咎。

Zes op de tweede plaats betekent:

Zij gaat haar stamvader voorbij en ontmoet de stammoeder.
Hij dringt niet door tot zijn vorst en ontmoet de beambte.
Geen blaam.



Twee uitzonderingsgevallen worden hier genoemd: In de tempel der voorvaderen, waar wisseling der generaties plaatsvindt, staat de kleinzoon aan dezelfde kant als de grootvader; daarom staat hij tot hem in de nauwste relatie. Hier wordt de vrouw van de kleinzoon getekend, die bij het offer de stamvader voorbijgaat en zich tot de stammoeder wendt. Door dit ongewone gedrag geeft zij echter blijk van haar bescheidenheid. Zij waagt het eerder zich aan de stammoeder te vertonen, met wie zij zich door haar geslacht verwant voelt; daarom is dit afwijken van de regel geen misstap.
Een ander beeld is dat van de beambte, die eerst langs de gebruikelijke weg bij zijn vorst om audiëntie vraagt. Als hij hierin echter niet slaagt tracht hij niets te forceren: hij neemt zijn plaats in onder de ambtenaren, en bevindt zich wél bij nauwgezette plichtsbetrachting. Ook deze buitengewone gereserveerdheid is in uitzonderingstijden geen fout. (Als regel geldt dat elke ambtenaar eerst in audiëntie wordt ontvangen door zijn vorst, die hem ook zijn aanstelling heeft gegeven. Hier gaat de aanstelling uit van de minister.)


初六:飞鸟以凶。

In het begin een zes betekent:

De vogel komt door vliegen in het ongeluk.



De vogel moet beginnen met in zijn nest te blijven tot hij kan vliegen. Als hij te vroeg het nest uit wil stort hij zich in het ongeluk. Buitengewone maatregelen mag men pas nemen als er geen andere weg meer open staat. Zo lang mogelijk moet men zich houden aan het van ouds bestaande, anders verspilt men zijn kracht maar, zonder iets tot stand te brengen.