home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









33. Dun

de Terugtocht



<
上九:肥遯,无不利。

Bovenaan een negen betekent:

Blijmoedige terugtocht. Alles is bevorderlijk.



De situatie is ondubbelzinnig. Men heeft zich innerlijk losgemaakt, dat is een vaststaand feit. Daardoor is men vrij in zijn bewegingen. Als men zijn weg zo duidelijk voor zich ziet, vrij van elke twijfel, ontstaat een blijmoedige stemming, die zonder enige aarzeling het juiste weet te kiezen. Zulk een duidelijk afgetekende weg leidt steeds naar het goede.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:嘉遯,贞吉。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Vriendelijke terugtocht. Standvastigheid brengt heil.



Het is de taak van de edele tijdig in te zien wanneer hij zich terug moet trekken. Als hij het juiste moment voor zijn terugtocht kiest kan deze zich in volkomen vriendschappelijke vormen en zonder onaangename uiteenzettingen voltrekken. Maar ondanks alle hoffelijkheid in de uiterlijke vorm is het noodzakelijk dat men onwrikbaar vast staat in het eenmaal genomen besluit, opdat men zich niet door andere overwegingen in de war laat brengen.
九四:好遯,君子吉,小人否。

Negen op de vierde plaats betekent:

Vrijwillige terugtocht brengt de edele heil,
De gemene man achteruitgang.



Bij de terugtocht is het voor de hogere mens van belang dat hij in alle vriendelijkheid - en gaarne - afscheid neemt. De terugtocht valt hem ook innerlijk gemakkelijk, daar hij op deze manier zijn overtuiging geen geweld behoeft aan te doen. Wie eronder te lijden heeft, dat is alleen de gemene man, van wie hij zich terugtrekt en die nu zonder de leiding van de edele aan lager wal geraakt.
九三:系遯,有疾厉,畜臣妾吉。

Negen op de derde plaats betekent:

Opgehouden terugtocht is pijnlijk en gevaarlijk.
De mensen als knechten en meiden te houden brengt heil.



Als het tijd is om zich terug te trekken en men wordt opgehouden, is dat onaangenaam en tevens gevaarlijk, daar men zijn vrijheid van handelen kwijt is. In zulk een geval is de enige uitweg dat men de mensen van wie men niet los kan komen als het ware in dienst neemt; dan behoudt men ten minste het initiatief en komt men niet weerloos onder hun heerschappij. Maar al is dit ook een uitweg, plezierig wordt de situatie toch niet. Want wat kan men met zulke dienaren uitrichten?
een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
六二:执之用黄牛之革,莫之胜说。

Zes op de tweede plaats betekent:

Hij houdt hem vast met geel osseleer.
Niemand vermag hem los te rukken.



Geel is de kleur van het midden. Ze duidt aan wat correct is en in overeenstemming met de plicht. Het leer van een os is sterk en niet te scheuren.
Terwijl de edelen zich terugtrekken en de minderen hen achtervolgen, is hier één mindere getekend, die zich zo stevig en taai aan de hielen der edelen hecht dat zij zich niet van hem kunnen losmaken. En omdat hij het goede wil en zo sterk is in zijn wil, bereikt hij ook zijn doel. Op deze wijze bevestigt de lijn het woord van het oordeel: 'In het kleine (hier zoveel als: voor de mindere, de kleine man) is standvastigheid bevorderlijk.'
een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
初六:遯尾,厉,勿用有攸往。

In het begin een zes betekent:

Bij de terugtocht aan de staart: dat is gevaarlijk.
Men mag niet iets willen ondernemen.



Daar het teken de afbeelding is van iets dat zich terugtrekt is de eerste lijn de staart en de bovenste de kop. Bij de terugtocht is het voordelig vooraan te zijn. Hier is men achteraan, in onmiddellijk contact met de nazettende vijanden. Dat is gevaarlijk. Onder zulke gevaarlijke omstandigheden is het niet raadzaam iets te ondernemen. Door zich stil te houden ontkomt men het gemakkelijkst aan het dreigende gevaar.
het Teken van hexagram de Terugtocht his:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Qian , het Scheppende, de hemel
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Qian , het Scheppende, de hemel
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

De kracht van het donkere is aan het opkomen. Het lichte trekt zich ervoor terug op een veilige plaats, waar geen duistere invloed kan doordringen. We hebben bij deze terugtocht niet te maken met menselijke willekeur, maar met de wetten van het natuurgebeuren. Daarom is in dit geval de terugtocht de juiste wijze van handelen, die de krachten niet uitput.
Als maandteken hoort het hexagram bij de zesde maand (juli-augustus) waarin de winterkrachten reeds weer hun werking beginnen te vertonen.

De volgorde:
De dingen kunnen niet voortdurend op hun plaats blijven, daarom is het volgende teken: de Terugtocht. Terugtocht wil zeggen: wijken.

Vermengde tekens:
De Terugtocht betekent het wijken.
het Oordeel bij hexagram de Terugtocht his:

遯:亨,小利贞。

De Terugtocht. Welslagen.
In het kleine is standvastigheid bevorderlijk.



De verhoudingen zijn zo dat de vijandelijke krachten, door de tijd begunstigd, aan het oprukken zijn. In dit geval is de terugtocht het beste wat men doen kan, en juist door de terugtocht heeft men succes. Het succes bestaat daarin dat men de terugtocht op de juiste manier vermag uit te voeren. Men mag terugtocht niet verwarren met vlucht, die alleen bedacht is op redding tot elke prijs. Terugtocht is een teken van kracht. Men mag het juiste moment niet laten voorbijgaan zolang men nog niet in het volle bezit van zijn kracht en zijn positie is. Men is dan in staat, de tekenen des tijds te verstaan vóór het te laat is en een voorlopige terugtocht te verkiezen boven een vertwijfeld gevecht op leven en dood. Zo ruimt men ook niet zonder meer het veld voor de tegenstander, doch men bemoeilijkt hem het voorwaarts gaan door in de details nog steeds vastberadenheid aan den dag te leggen. Op deze manier bereidt men in de terugtocht reeds de ommekeer voor. Het is niet zo gemakkelijk de wetten van zulk een actieve terugkeer te begrijpen. De zin die in zulk een tijd verborgen ligt is van grote betekenis.

Commentaar op de Beslissing:

遯亨,遯而亨也。刚当位而应,与时行也。小利贞,浸而长也。遯之时义大矣哉!

‘De Terugtocht. Welslagen’: dit betekent dat het welslagen juist in de terugtocht ligt. Het vaste is op de juiste plaats en vindt harmonie: dat wil zeggen, dat men met de tijd meegaat. ‘In het kleine is standvastigheid bevorderlijk’: dat betekent, dat het aan het opdringen is, en aan het groeien.
Groot voorwaar is de zin van de tijd van de Terugtocht.
 


De goede uitslag is juist, dat het gelukt zich tijdig en op de juiste wijze terug te trekken. Dit wordt mogelijk gemaakt doordat deze terugtocht niet is de gedwongen vlucht van een zwakkeling, maar het vrijwillig wijken van een sterke persoonlijkheid, hetgeen gemotiveerd wordt door de sterke heer van het hexagram, de negen op de vijfde plaats, die harmonie vindt bij de zwakke zes op de tweede plaats. De kracht blijkt juist daaruit, dat men niet tracht te forceren, doch slechts in de kleine dingen standvastigheid toont, aangezien het duistere element – gesymboliseerd door de beide onderste Yin-lijnen – aan het opdringen, aan het groeien is. De zin van de tijd van de terugtocht is groot, d.w.z. het is van het grootste belang, dat men het juiste ogenblik weet te kiezen, wanneer het tijd is voor de terugtocht.
het Beeld van hexagram de Terugtocht his:

天下有山,遯;君子以远小人,不恶而严。

Onder de hemel is de berg:
Het beeld van de Terugtocht.
Zo houdt de edele de gemenen op een afstand,
Niet toornig, maar beheerst.



De berg verheft zich onder de hemel, maar het ligt in zijn natuur dat hij ten slotte blijft staan. De hemel daarentegen trekt zich van hem terug in de hoge verten, zodat hij onbereikbaar blijft. Dat is het symbool voor de wijze waarop de edele zich tegenover de omhoog komende gemene man gedraagt. Hij trekt zich terug in zijn eigen gedachtenwereld als de gemene man nadert. Hij haat hem niet; want haat is een vorm van innerlijk deelhebben, waardoor men zich met het voorwerp van de haat verbindt. De edele toont zijn kracht (hemel) doordat hij de gemene man door zijn bezadigdheid tot stilstand brengt (berg).




het kernhexagram:

44. Gou
het Tegemoetkomen

b
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Qian , het Scheppende, de hemel
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Qian , het Scheppende, de hemel
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

De kracht van het donkere is aan het opkomen. Het lichte trekt zich ervoor terug op een veilige plaats, waar geen duistere invloed kan doordringen. We hebben bij deze terugtocht niet te maken met menselijke willekeur, maar met de wetten van het natuurgebeuren. Daarom is in dit geval de terugtocht de juiste wijze van handelen, die de krachten niet uitput.
Als maandteken hoort het hexagram bij de zesde maand (juli-augustus) waarin de winterkrachten reeds weer hun werking beginnen te vertonen.

De volgorde:
De dingen kunnen niet voortdurend op hun plaats blijven, daarom is het volgende teken: de Terugtocht. Terugtocht wil zeggen: wijken.

Vermengde tekens:
De Terugtocht betekent het wijken.


het Oordeel:

遯:亨,小利贞。

De Terugtocht. Welslagen.
In het kleine is standvastigheid bevorderlijk.



De verhoudingen zijn zo dat de vijandelijke krachten, door de tijd begunstigd, aan het oprukken zijn. In dit geval is de terugtocht het beste wat men doen kan, en juist door de terugtocht heeft men succes. Het succes bestaat daarin dat men de terugtocht op de juiste manier vermag uit te voeren. Men mag terugtocht niet verwarren met vlucht, die alleen bedacht is op redding tot elke prijs. Terugtocht is een teken van kracht. Men mag het juiste moment niet laten voorbijgaan zolang men nog niet in het volle bezit van zijn kracht en zijn positie is. Men is dan in staat, de tekenen des tijds te verstaan vóór het te laat is en een voorlopige terugtocht te verkiezen boven een vertwijfeld gevecht op leven en dood. Zo ruimt men ook niet zonder meer het veld voor de tegenstander, doch men bemoeilijkt hem het voorwaarts gaan door in de details nog steeds vastberadenheid aan den dag te leggen. Op deze manier bereidt men in de terugtocht reeds de ommekeer voor. Het is niet zo gemakkelijk de wetten van zulk een actieve terugkeer te begrijpen. De zin die in zulk een tijd verborgen ligt is van grote betekenis.

Commentaar op de Beslissing:

遯亨,遯而亨也。刚当位而应,与时行也。小利贞,浸而长也。遯之时义大矣哉!

‘De Terugtocht. Welslagen’: dit betekent dat het welslagen juist in de terugtocht ligt. Het vaste is op de juiste plaats en vindt harmonie: dat wil zeggen, dat men met de tijd meegaat. ‘In het kleine is standvastigheid bevorderlijk’: dat betekent, dat het aan het opdringen is, en aan het groeien.
Groot voorwaar is de zin van de tijd van de Terugtocht.
 


De goede uitslag is juist, dat het gelukt zich tijdig en op de juiste wijze terug te trekken. Dit wordt mogelijk gemaakt doordat deze terugtocht niet is de gedwongen vlucht van een zwakkeling, maar het vrijwillig wijken van een sterke persoonlijkheid, hetgeen gemotiveerd wordt door de sterke heer van het hexagram, de negen op de vijfde plaats, die harmonie vindt bij de zwakke zes op de tweede plaats. De kracht blijkt juist daaruit, dat men niet tracht te forceren, doch slechts in de kleine dingen standvastigheid toont, aangezien het duistere element – gesymboliseerd door de beide onderste Yin-lijnen – aan het opdringen, aan het groeien is. De zin van de tijd van de terugtocht is groot, d.w.z. het is van het grootste belang, dat men het juiste ogenblik weet te kiezen, wanneer het tijd is voor de terugtocht.


het Beeld:

天下有山,遯;君子以远小人,不恶而严。

Onder de hemel is de berg:
Het beeld van de Terugtocht.
Zo houdt de edele de gemenen op een afstand,
Niet toornig, maar beheerst.



De berg verheft zich onder de hemel, maar het ligt in zijn natuur dat hij ten slotte blijft staan. De hemel daarentegen trekt zich van hem terug in de hoge verten, zodat hij onbereikbaar blijft. Dat is het symbool voor de wijze waarop de edele zich tegenover de omhoog komende gemene man gedraagt. Hij trekt zich terug in zijn eigen gedachtenwereld als de gemene man nadert. Hij haat hem niet; want haat is een vorm van innerlijk deelhebben, waardoor men zich met het voorwerp van de haat verbindt. De edele toont zijn kracht (hemel) doordat hij de gemene man door zijn bezadigdheid tot stilstand brengt (berg).


de Lijnen:


上九:肥遯,无不利。

Bovenaan een negen betekent:

Blijmoedige terugtocht. Alles is bevorderlijk.



De situatie is ondubbelzinnig. Men heeft zich innerlijk losgemaakt, dat is een vaststaand feit. Daardoor is men vrij in zijn bewegingen. Als men zijn weg zo duidelijk voor zich ziet, vrij van elke twijfel, ontstaat een blijmoedige stemming, die zonder enige aarzeling het juiste weet te kiezen. Zulk een duidelijk afgetekende weg leidt steeds naar het goede.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:嘉遯,贞吉。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Vriendelijke terugtocht. Standvastigheid brengt heil.



Het is de taak van de edele tijdig in te zien wanneer hij zich terug moet trekken. Als hij het juiste moment voor zijn terugtocht kiest kan deze zich in volkomen vriendschappelijke vormen en zonder onaangename uiteenzettingen voltrekken. Maar ondanks alle hoffelijkheid in de uiterlijke vorm is het noodzakelijk dat men onwrikbaar vast staat in het eenmaal genomen besluit, opdat men zich niet door andere overwegingen in de war laat brengen.


九四:好遯,君子吉,小人否。

Negen op de vierde plaats betekent:

Vrijwillige terugtocht brengt de edele heil,
De gemene man achteruitgang.



Bij de terugtocht is het voor de hogere mens van belang dat hij in alle vriendelijkheid - en gaarne - afscheid neemt. De terugtocht valt hem ook innerlijk gemakkelijk, daar hij op deze manier zijn overtuiging geen geweld behoeft aan te doen. Wie eronder te lijden heeft, dat is alleen de gemene man, van wie hij zich terugtrekt en die nu zonder de leiding van de edele aan lager wal geraakt.


九三:系遯,有疾厉,畜臣妾吉。

Negen op de derde plaats betekent:

Opgehouden terugtocht is pijnlijk en gevaarlijk.
De mensen als knechten en meiden te houden brengt heil.



Als het tijd is om zich terug te trekken en men wordt opgehouden, is dat onaangenaam en tevens gevaarlijk, daar men zijn vrijheid van handelen kwijt is. In zulk een geval is de enige uitweg dat men de mensen van wie men niet los kan komen als het ware in dienst neemt; dan behoudt men ten minste het initiatief en komt men niet weerloos onder hun heerschappij. Maar al is dit ook een uitweg, plezierig wordt de situatie toch niet. Want wat kan men met zulke dienaren uitrichten?


een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
六二:执之用黄牛之革,莫之胜说。

Zes op de tweede plaats betekent:

Hij houdt hem vast met geel osseleer.
Niemand vermag hem los te rukken.



Geel is de kleur van het midden. Ze duidt aan wat correct is en in overeenstemming met de plicht. Het leer van een os is sterk en niet te scheuren.
Terwijl de edelen zich terugtrekken en de minderen hen achtervolgen, is hier één mindere getekend, die zich zo stevig en taai aan de hielen der edelen hecht dat zij zich niet van hem kunnen losmaken. En omdat hij het goede wil en zo sterk is in zijn wil, bereikt hij ook zijn doel. Op deze wijze bevestigt de lijn het woord van het oordeel: 'In het kleine (hier zoveel als: voor de mindere, de kleine man) is standvastigheid bevorderlijk.'


een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
初六:遯尾,厉,勿用有攸往。

In het begin een zes betekent:

Bij de terugtocht aan de staart: dat is gevaarlijk.
Men mag niet iets willen ondernemen.



Daar het teken de afbeelding is van iets dat zich terugtrekt is de eerste lijn de staart en de bovenste de kop. Bij de terugtocht is het voordelig vooraan te zijn. Hier is men achteraan, in onmiddellijk contact met de nazettende vijanden. Dat is gevaarlijk. Onder zulke gevaarlijke omstandigheden is het niet raadzaam iets te ondernemen. Door zich stil te houden ontkomt men het gemakkelijkst aan het dreigende gevaar.