home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









4. Meng

de Jeugddwaasheid



<
上九:击蒙;不利为寇,利御寇。

Bovenaan een negen betekent:

Bij het bestraffen van de dwaasheid is het niet bevorderlijk
Overtredingen te begaan.
Bevorderlijk is alleen overtredingen te weren.




Onder bepaalde omstandigheden moet een onverbeterlijke dwaas worden bestraft: wie niet horen wil, moet voelen. Straf is iets anders dan het wakker schudden in het begin. Maar het opleggen ervan mag niet in toorn geschieden: men moet zich beperken tot een objectieve afweer van onrechtmatige excessen. Straf is nooit een doel op zichzelf doch mag slechts dienen om de normale toestand te herstellen. Dit geldt zowel voor de opvoeding als voor de maatregelen van een regering tegenover een bevolking die zich aan overtredingen heeft schuldig gemaakt. Het ingrijpen van de regering dient nooit anders dan corrigerend te zijn en het herstel van de openbare veiligheid en rust tot enig doel te hebben.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:童蒙,吉。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Kinderlijke dwaasheid brengt heil.




Een onervaren mens die kinderlijk en zonder pretenties onderricht zoekt verkeert in een gunstige positie. Want wie zich zonder aanmatiging overgeeft aan de leiding van zijn leraar zal zeker vooruit komen.
六四:困蒙,吝。

Zes op de vierde plaats betekent:

De jeugddwaasheid van een beperkte geest brengt beschaming




Voor jeugdige dwazen is niets hopelozer dan in hersenschimmen verstrikt te raken. Hoe eigenzinniger ze vasthouden aan de ideeën die ze zich eenmaal in het hoofd hebben gezet en die met de realiteit niets te maken hebben, des te zekerder zal beschaming hun deel zijn. Wanneer de opvoeder zulk een beperkte geest tegenover zich heeft kan hij vaak niets anders doen dan hem een tijdlang aan zijn lot overlaten en hem de beschaming die het gevolg zal zijn van zijn gedragingen niet besparen. Dat is vaak de enige weg tot behoud.
六三:勿用取女;见金夫,不有躬,无攸利。

Zes op de derde plaats betekent:

Neem geen meisje
Dat zich niet weet te beheersen
Als zij een man ziet van ijzer en staal.
Niets is gunstig.




Een zwak, onervaren mens, die naar hoge dingen streeft, verliest licht zijn persoonlijk karakter wanneer hij, opziend naar een krachtige persoonlijkheid, deze slaafs imiteert. Hij gelijkt op een meisje dat zich vergooit als zij een sterke man ontmoet. Tegenover zulk een onvrije toenadering past geen toegevendheid. Daarmee zou noch de jongeling noch de opvoeder gebaat zijn.
Een meisje is het aan haar waardigheid verschuldigd een aanzoek af te wachten. In beide gevallen is het onwaardig, zichzelf aan te bieden, en het is niet goed zulk een aanbod aan te nemen.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:包蒙吉;纳妇吉;子克家。

Negen op de tweede plaats betekent:

De dwazen in mildheid verdragen brengt heil!
De vrouwen weten te nemen zoals zij zijn brengt heil!
De zoon is opgewassen tegen de huiselijke aangelegenheden.




Hier is een man getekend die geen uiterlijke macht bezit, maar de nodige geestkracht heeft om de op hem rustende verantwoordelijkheid te dragen. Hij bezit het innerlijke overwicht en de kracht die de menselijke dwaasheden en onvolkomenheden in mildheid vermag te dragen. Dezelfde gezindheid legt hij aan de dag tegenover de vrouwen. Men moet het zwakke geslacht weten te nemen en te waarderen met een zekere ridderlijke toegeeflijkheid. Alleen met deze vereniging van innerlijke kracht en uiterlijke terughoudendheid is het verantwoord de leiding van een groter maatschappelijk organisme op zich te nemen, en is het mogelijk daar werkelijk succes mee te hebben.
初六:发蒙,利用刑人,用说桎梏,以往吝。

In het begin een zes betekent:

Om de dwaas te ontwikkelen
Is het bevorderlijk hem discipline bij te brengen.
Men moet de boeien afnemen.
Zo doorgaan brengt beschaming.




Aan het begin van de opvoeding staat de wet. De onervarenheid van de jeugd is geneigd eerst alles licht op te nemen, als een spel. Men moet haar wijzen op de ernst van het leven. Door strenge tucht moet zij leren haar krachten enigermate te concentreren. Wie het leven als een spel beschouwt komt nooit goed terecht. De tucht mag echter niet ontaarden in drillen: dat werkt op de duur vernederend en verlammend.
het Teken van hexagram de Jeugddwaasheid Tis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

Op tweeërlei wijze wordt in dit teken de jeugd en de dwaasheid aangeduid. Het bovenste teken, Gen, heeft als beeld een berg, het onderste, Kan, heeft als beeld het water. De bron die aan de voet van de berg ontspringt, is het beeld van de onervaren jeugd. De eigenschap van het bovenste teken is het Stilhouden (verbergen, verzwijgen), die van het onderste de afgrond, het gevaar. Het stilhouden voor een gevaarlijke afgrond is ook een symbool voor de dwaasheid van de jeugd die van geen raad wil weten. De beide tekens geven echter tevens aan hoe de jeugdige dwaasheden overwonnen kunnen worden: het water is iets dat noodzakelijkerwijze verder stroomt. Al weet het water bij zijn eerste opwellen nog niet waarheen het zal gaan, door aanhoudend voort te stromen vult het de diepte die zijn loop belemmert en het kan aldus zijn doel bereiken.

De volgorde:
Nadat onder aanvangsmoeilijkheden de wezens zijn geboren, zijn zij de eerste tijd steeds in onwetendheid gehuld. Daarom is het nu volgende teken: de jeugddwaasheid. Want jeugddwaasheid beduidt de onwetendheid der jeugd. Dat is de jeugdtoestand der dingen.

Vermengde tekens:
Jeugddwaasheid beduidt verwardheid en daarop volgend innerlijk inzicht.
 
Aanvankelijk is de natuurlijke aanleg nog onontwikkeld, de verschillende eigenschappen liggen chaotisch door elkaar. Opvoeding leert onderscheiden, en klaarheid treedt in de plaats van onwetendheid. De onwetendheid wordt gesymboliseerd door het ‘onpeilbare’ van het binnenste, de klaarheid door de ‘berg’ van het buitenste trigram.
het Oordeel bij hexagram de Jeugddwaasheid Tis:

蒙:亨。匪我求童蒙,童蒙求我。初筮告,再三渎,渎则不告。利贞。

Jeugddwaasheid heeft welslagen.
Niet ik zoek de jonge dwaas,
De jonge dwaas zoekt mij.
Bij het eerste orakel geef ik antwoord.
Twee-, driemaal vragen is lastig vallen.
Wie mij lastig valt geef ik geen antwoord.
Bevorderlijk is standvastigheid.




In de jeugd is dwaasheid niet erg - men kan desondanks slagen. Men moet alleen een ervaren leraar weten te vinden en hem op de juiste wijze tegemoet treden. Dit betekent in de eerste plaats dat de jeugdige dwaas zich bewust moet zijn van zijn gebrek aan ervaring en een leraar moet raadplegen. Indien hij deze bescheidenheid en deze belangstelling mist is er geen waarborg dat hij zijn leraar met de nodige eerbied en bescheidenheid tegemoet treedt en ontvankelijk zal zijn voor diens lessen.
Daarom moet de leraar wachten tot men hem opzoekt en zich niet uit eigen beweging aanbieden: alleen zó; zal hij zijn lessen op de juiste tijd en op de juiste wijze kunnen geven.
Het antwoord dat de leraar op de vragen van de leerling geeft moet duidelijk en beslist zijn, evenals het antwoord dat men van een orakel wenst te ontvangen. Het moet dan worden aanvaard als een positieve beslissing, die een eind maakt aan alle twijfel. Wantrouwend of gedachteloos verder vragen is niet anders dan de leraar lastig vallen, en deze kan er dan maar beter het zwijgen toe doen, gelijk het orakel ook slechts één antwoord geeft en niet reageert op experimentele vragen van een twijfelaar.
Als hierbij nog de volharding komt, die niet rust voor men de lering punt voor punt in zich opgenomen heeft, kan men zeker zijn van een goed resultaat. Het teken bevat dus raadgevingen zowel voor de leerling als voor de leraar.

Commentaar op de Beslissing:

蒙,山下有险,险而止,蒙。蒙亨,以亨行时中也。匪我求童蒙,童蒙求我,志应也。初噬告,以刚中也。再三渎,渎则不告,渎蒙也。蒙以养正,圣功也。

De Jeugddwaasheid vertoont onder de berg een gevaar. Gevaar en stilstand: dat is dwaasheid.
‘De dwaasheid heeft welslagen.’
Iemand, die slaagt, weet bij zijn handelen de juiste tijd te kiezen.
‘Niet ik zoek de jonge dwaas, de jonge dwaas zoekt mij.’
De twee posities zijn in harmonie met elkaar.
‘Bij het eerste orakel geef ik antwoord’
omdat de positie vast en centraal is,
‘Twee-, driemaal vragen is lastigvallen.
Wie mij lastigvalt, geef ik geen antwoord.’
Lastigvallen is dwaasheid.
In een dwaas het goede te versterken, dat is een heilig werk.




Het beeld van het hexagram, een berg met een waterhoudende afgrond ervoor, evenals de eigenschappen een gevaar waarvoor men halt maakt, wekt de gedachte aan de dwaasheid.
 
De heer van het hele teken is de sterke tweede lijn. Zij staat in het midden van het onderste trigram, dus op een centrale plaats. Daar zij sterk is en centraal, heeft ze succes, doordat ze op de juiste centrale tijd handelt. Zij tekent een wijze op ondergeschikte plaats, die de nodige eigenschappen bezit om een jeugdig onervaren heerser op de juiste wijze te onderrichten. De jeugdige heerser wordt voorgesteld door de zwakke vijfde lijn, die tot de sterke tweede lijn in een verhouding van wederkerige harmonie staat. Dat de vijfde lijn (die zich op een voorname plaats bevindt) zwak is, en de (op een ondergeschikte plaats staande) tweede lijn van nature sterk, drukt uit, dat niet de sterke opvoeder de jonge dwaas zoekt, maar dat de jonge dwaas de hulp van zijn opvoeder inroept. Zo behoort de verhouding bij de opvoeding te zijn.
Daar de tweede lijn sterk en centraal is, kunnen hier de vragen van de vijfde beantwoord worden, waarbij een bepaalde maat wordt gehouden. Wanneer lastig gevraag deze tracht te overschrijden, dan wordt de opvoeder zijnerzijds ook onaangenaam jegens zijn pupil en weigert hij hem verder te antwoorden.
Door de laatste zin: ‘In een dwaas het goede te versterken, dat is een heilig werk’ wordt de zinsnede van de tekst: ‘Bevorderlijk is standvastigheid’ nader uitgewerkt.
Behalve de tweede lijn is ook de bovenste sterke lijn bezig met het uitdrijven der jeugdige dwaasheid, terwijl de overige vier lijnen jeugdige dwazen van verschillende soort voorstellen. Terwijl de tweede lijn in haar centrale positie de mildheid representeert, vertegenwoordigt de bovenste de gestrengheid.
het Beeld van hexagram de Jeugddwaasheid Tis:

山下出泉,蒙;君子以果行育德。
需于沙,衍在中也。虽小有言,以终吉也。

Aan de voet van de berg ontspringt een bron: het beeld van de jeugd.
Zo ontwikkelt de edele zijn karakter door grondig te handelen.




Het water uit de bron begint te vloeien en kan de stilstand overwinnen door alle diepe plaatsen die het op zijn weg ontmoet van de grond af op te vullen. Evenzo is grondigheid de weg tot karaktervorming: grondigheid, die niets overslaat maar gaandeweg en gestadig, gelijk het water, alle leemten aanvult en aldus vooruit komt.




het kernhexagram:

24. Fu
de Terugkeer (het Keerpunt)

6
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

Op tweeërlei wijze wordt in dit teken de jeugd en de dwaasheid aangeduid. Het bovenste teken, Gen, heeft als beeld een berg, het onderste, Kan, heeft als beeld het water. De bron die aan de voet van de berg ontspringt, is het beeld van de onervaren jeugd. De eigenschap van het bovenste teken is het Stilhouden (verbergen, verzwijgen), die van het onderste de afgrond, het gevaar. Het stilhouden voor een gevaarlijke afgrond is ook een symbool voor de dwaasheid van de jeugd die van geen raad wil weten. De beide tekens geven echter tevens aan hoe de jeugdige dwaasheden overwonnen kunnen worden: het water is iets dat noodzakelijkerwijze verder stroomt. Al weet het water bij zijn eerste opwellen nog niet waarheen het zal gaan, door aanhoudend voort te stromen vult het de diepte die zijn loop belemmert en het kan aldus zijn doel bereiken.

De volgorde:
Nadat onder aanvangsmoeilijkheden de wezens zijn geboren, zijn zij de eerste tijd steeds in onwetendheid gehuld. Daarom is het nu volgende teken: de jeugddwaasheid. Want jeugddwaasheid beduidt de onwetendheid der jeugd. Dat is de jeugdtoestand der dingen.

Vermengde tekens:
Jeugddwaasheid beduidt verwardheid en daarop volgend innerlijk inzicht.
 
Aanvankelijk is de natuurlijke aanleg nog onontwikkeld, de verschillende eigenschappen liggen chaotisch door elkaar. Opvoeding leert onderscheiden, en klaarheid treedt in de plaats van onwetendheid. De onwetendheid wordt gesymboliseerd door het ‘onpeilbare’ van het binnenste, de klaarheid door de ‘berg’ van het buitenste trigram.


het Oordeel:

蒙:亨。匪我求童蒙,童蒙求我。初筮告,再三渎,渎则不告。利贞。

Jeugddwaasheid heeft welslagen.
Niet ik zoek de jonge dwaas,
De jonge dwaas zoekt mij.
Bij het eerste orakel geef ik antwoord.
Twee-, driemaal vragen is lastig vallen.
Wie mij lastig valt geef ik geen antwoord.
Bevorderlijk is standvastigheid.




In de jeugd is dwaasheid niet erg - men kan desondanks slagen. Men moet alleen een ervaren leraar weten te vinden en hem op de juiste wijze tegemoet treden. Dit betekent in de eerste plaats dat de jeugdige dwaas zich bewust moet zijn van zijn gebrek aan ervaring en een leraar moet raadplegen. Indien hij deze bescheidenheid en deze belangstelling mist is er geen waarborg dat hij zijn leraar met de nodige eerbied en bescheidenheid tegemoet treedt en ontvankelijk zal zijn voor diens lessen.
Daarom moet de leraar wachten tot men hem opzoekt en zich niet uit eigen beweging aanbieden: alleen zó; zal hij zijn lessen op de juiste tijd en op de juiste wijze kunnen geven.
Het antwoord dat de leraar op de vragen van de leerling geeft moet duidelijk en beslist zijn, evenals het antwoord dat men van een orakel wenst te ontvangen. Het moet dan worden aanvaard als een positieve beslissing, die een eind maakt aan alle twijfel. Wantrouwend of gedachteloos verder vragen is niet anders dan de leraar lastig vallen, en deze kan er dan maar beter het zwijgen toe doen, gelijk het orakel ook slechts één antwoord geeft en niet reageert op experimentele vragen van een twijfelaar.
Als hierbij nog de volharding komt, die niet rust voor men de lering punt voor punt in zich opgenomen heeft, kan men zeker zijn van een goed resultaat. Het teken bevat dus raadgevingen zowel voor de leerling als voor de leraar.

Commentaar op de Beslissing:

蒙,山下有险,险而止,蒙。蒙亨,以亨行时中也。匪我求童蒙,童蒙求我,志应也。初噬告,以刚中也。再三渎,渎则不告,渎蒙也。蒙以养正,圣功也。

De Jeugddwaasheid vertoont onder de berg een gevaar. Gevaar en stilstand: dat is dwaasheid.
‘De dwaasheid heeft welslagen.’
Iemand, die slaagt, weet bij zijn handelen de juiste tijd te kiezen.
‘Niet ik zoek de jonge dwaas, de jonge dwaas zoekt mij.’
De twee posities zijn in harmonie met elkaar.
‘Bij het eerste orakel geef ik antwoord’
omdat de positie vast en centraal is,
‘Twee-, driemaal vragen is lastigvallen.
Wie mij lastigvalt, geef ik geen antwoord.’
Lastigvallen is dwaasheid.
In een dwaas het goede te versterken, dat is een heilig werk.




Het beeld van het hexagram, een berg met een waterhoudende afgrond ervoor, evenals de eigenschappen een gevaar waarvoor men halt maakt, wekt de gedachte aan de dwaasheid.
 
De heer van het hele teken is de sterke tweede lijn. Zij staat in het midden van het onderste trigram, dus op een centrale plaats. Daar zij sterk is en centraal, heeft ze succes, doordat ze op de juiste centrale tijd handelt. Zij tekent een wijze op ondergeschikte plaats, die de nodige eigenschappen bezit om een jeugdig onervaren heerser op de juiste wijze te onderrichten. De jeugdige heerser wordt voorgesteld door de zwakke vijfde lijn, die tot de sterke tweede lijn in een verhouding van wederkerige harmonie staat. Dat de vijfde lijn (die zich op een voorname plaats bevindt) zwak is, en de (op een ondergeschikte plaats staande) tweede lijn van nature sterk, drukt uit, dat niet de sterke opvoeder de jonge dwaas zoekt, maar dat de jonge dwaas de hulp van zijn opvoeder inroept. Zo behoort de verhouding bij de opvoeding te zijn.
Daar de tweede lijn sterk en centraal is, kunnen hier de vragen van de vijfde beantwoord worden, waarbij een bepaalde maat wordt gehouden. Wanneer lastig gevraag deze tracht te overschrijden, dan wordt de opvoeder zijnerzijds ook onaangenaam jegens zijn pupil en weigert hij hem verder te antwoorden.
Door de laatste zin: ‘In een dwaas het goede te versterken, dat is een heilig werk’ wordt de zinsnede van de tekst: ‘Bevorderlijk is standvastigheid’ nader uitgewerkt.
Behalve de tweede lijn is ook de bovenste sterke lijn bezig met het uitdrijven der jeugdige dwaasheid, terwijl de overige vier lijnen jeugdige dwazen van verschillende soort voorstellen. Terwijl de tweede lijn in haar centrale positie de mildheid representeert, vertegenwoordigt de bovenste de gestrengheid.


het Beeld:

山下出泉,蒙;君子以果行育德。
需于沙,衍在中也。虽小有言,以终吉也。

Aan de voet van de berg ontspringt een bron: het beeld van de jeugd.
Zo ontwikkelt de edele zijn karakter door grondig te handelen.




Het water uit de bron begint te vloeien en kan de stilstand overwinnen door alle diepe plaatsen die het op zijn weg ontmoet van de grond af op te vullen. Evenzo is grondigheid de weg tot karaktervorming: grondigheid, die niets overslaat maar gaandeweg en gestadig, gelijk het water, alle leemten aanvult en aldus vooruit komt.


de Lijnen:


上九:击蒙;不利为寇,利御寇。

Bovenaan een negen betekent:

Bij het bestraffen van de dwaasheid is het niet bevorderlijk
Overtredingen te begaan.
Bevorderlijk is alleen overtredingen te weren.




Onder bepaalde omstandigheden moet een onverbeterlijke dwaas worden bestraft: wie niet horen wil, moet voelen. Straf is iets anders dan het wakker schudden in het begin. Maar het opleggen ervan mag niet in toorn geschieden: men moet zich beperken tot een objectieve afweer van onrechtmatige excessen. Straf is nooit een doel op zichzelf doch mag slechts dienen om de normale toestand te herstellen. Dit geldt zowel voor de opvoeding als voor de maatregelen van een regering tegenover een bevolking die zich aan overtredingen heeft schuldig gemaakt. Het ingrijpen van de regering dient nooit anders dan corrigerend te zijn en het herstel van de openbare veiligheid en rust tot enig doel te hebben.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:童蒙,吉。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Kinderlijke dwaasheid brengt heil.




Een onervaren mens die kinderlijk en zonder pretenties onderricht zoekt verkeert in een gunstige positie. Want wie zich zonder aanmatiging overgeeft aan de leiding van zijn leraar zal zeker vooruit komen.


六四:困蒙,吝。

Zes op de vierde plaats betekent:

De jeugddwaasheid van een beperkte geest brengt beschaming




Voor jeugdige dwazen is niets hopelozer dan in hersenschimmen verstrikt te raken. Hoe eigenzinniger ze vasthouden aan de ideeën die ze zich eenmaal in het hoofd hebben gezet en die met de realiteit niets te maken hebben, des te zekerder zal beschaming hun deel zijn. Wanneer de opvoeder zulk een beperkte geest tegenover zich heeft kan hij vaak niets anders doen dan hem een tijdlang aan zijn lot overlaten en hem de beschaming die het gevolg zal zijn van zijn gedragingen niet besparen. Dat is vaak de enige weg tot behoud.


六三:勿用取女;见金夫,不有躬,无攸利。

Zes op de derde plaats betekent:

Neem geen meisje
Dat zich niet weet te beheersen
Als zij een man ziet van ijzer en staal.
Niets is gunstig.




Een zwak, onervaren mens, die naar hoge dingen streeft, verliest licht zijn persoonlijk karakter wanneer hij, opziend naar een krachtige persoonlijkheid, deze slaafs imiteert. Hij gelijkt op een meisje dat zich vergooit als zij een sterke man ontmoet. Tegenover zulk een onvrije toenadering past geen toegevendheid. Daarmee zou noch de jongeling noch de opvoeder gebaat zijn.
Een meisje is het aan haar waardigheid verschuldigd een aanzoek af te wachten. In beide gevallen is het onwaardig, zichzelf aan te bieden, en het is niet goed zulk een aanbod aan te nemen.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:包蒙吉;纳妇吉;子克家。

Negen op de tweede plaats betekent:

De dwazen in mildheid verdragen brengt heil!
De vrouwen weten te nemen zoals zij zijn brengt heil!
De zoon is opgewassen tegen de huiselijke aangelegenheden.




Hier is een man getekend die geen uiterlijke macht bezit, maar de nodige geestkracht heeft om de op hem rustende verantwoordelijkheid te dragen. Hij bezit het innerlijke overwicht en de kracht die de menselijke dwaasheden en onvolkomenheden in mildheid vermag te dragen. Dezelfde gezindheid legt hij aan de dag tegenover de vrouwen. Men moet het zwakke geslacht weten te nemen en te waarderen met een zekere ridderlijke toegeeflijkheid. Alleen met deze vereniging van innerlijke kracht en uiterlijke terughoudendheid is het verantwoord de leiding van een groter maatschappelijk organisme op zich te nemen, en is het mogelijk daar werkelijk succes mee te hebben.


初六:发蒙,利用刑人,用说桎梏,以往吝。

In het begin een zes betekent:

Om de dwaas te ontwikkelen
Is het bevorderlijk hem discipline bij te brengen.
Men moet de boeien afnemen.
Zo doorgaan brengt beschaming.




Aan het begin van de opvoeding staat de wet. De onervarenheid van de jeugd is geneigd eerst alles licht op te nemen, als een spel. Men moet haar wijzen op de ernst van het leven. Door strenge tucht moet zij leren haar krachten enigermate te concentreren. Wie het leven als een spel beschouwt komt nooit goed terecht. De tucht mag echter niet ontaarden in drillen: dat werkt op de duur vernederend en verlammend.