home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









29. Kan

het Onpeilbare (het Water)



<
上六:系用徽纆,置于丛棘,三岁不得,凶。

Bovenaan een zes betekent:

Met koorden en touwen gebonden,
Ingesloten tussen met doornen omheinde kerkermuren;
Drie jaren vindt men de weg niet.
Onheil!



Een mens die in het uiterste gevaar van de goede weg is afgedwaald en hopeloos verstrikt is in zijn zonden heeft geen uitzicht uit het gevaar te geraken. Hij lijkt op een misdadiger, die geboeid achter met doornen omgeven kerkermuren zit.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:坎不盈,祗既平,无咎。

Negen op de vijfde plaats betekent:

De afgrond wordt niet overvol,
Hij wordt slechts vol tot aan de rand.
Geen blaam.



Het gevaar ontstaat doordat men te hoog wil klimmen. Het water in het ravijn hoopt zich op, maar gaat slechts tot de laagste rand om eruit te kunnen komen. Zo heeft men in gevaar ook slechts de weg van de minste weerstand te volgen, dan bereikt men zijn doel. Grote werken kunnen in zulke tijden niet tot stand worden gebracht; het is voldoende als men uit het gevaar geraakt.
六四:樽酒簋贰,用缶,纳约自牖,终无咎。

Zes op de vierde plaats betekent:

Een kruik wijn, een schaal rijst als toegift, aarden schotels,
Eenvoudig door het venster naar binnen gereikt.
Dat verdient volstrekt geen blaam.



In tijden van gevaar houden de ceremoniële vormen op. Hoofdzaak is de oprechte gezindheid. Een ambtenaar heeft gewoonlijk, voor hij geïnstalleerd wordt, bepaalde geschenken en aanbevelingen als introductie nodig. Hier is alles tot het uiterste vereenvoudigd. De geschenken zijn armoedig, er is geen bijstand of introductie, men stelt zichzelf voor; toch hoeft men zich voor dit alles niet te schamen, als men maar de eerlijke bedoeling heeft, elkaar bij te staan in het gevaar. Nog een andere gedachte wordt hier gesuggereerd. Het venster is de plaats waardoor het licht in de kamer komt. Als men in moeilijke tijden iemand wil voorlichten, moet men beginnen met wat volkomen klaar en duidelijk is, en van daaruit heel eenvoudig verder gaan.
Opmerking: De gebruikelijke vertaling: 'twee rijstschalen' werd verbeterd op grond van Chinese commentaren.
六三:来之坎坎,险且枕,入于坎窞,勿用。

Zes op de derde plaats betekent:

Voorwaarts en achterwaarts, afgrond op afgrond.
Blijf in zulk een gevaar eerst stilstaan en wacht,
Anders raak je in de afgrond in een gat.
Handel niet zo.



Elke stap voor- of achteruit is gevaarlijk. Aan ontkomen valt niet te denken. Daarom mag man zich niet laten verleiden tot daden waardoor men alleen nog dieper in het gevaar zou geraken. Hoe onaangenaam het ook is in zulk een positie te verkeren, men moet zich inhouden tot zich een uitweg voordoet.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:坎有险,求小得。

Negen op de tweede plaats betekent:

De afgrond is gevaarlijk.
Men moet slechts kleine dingen trachten te bereiken.



In gevaar verkerend mogen we niet zonder meer trachten er tot elke prijs uit te komen; vooreerst moeten we al blij zijn wanneer het gevaar ons niet overweldigt. We moeten rustig de tijdsomstandigheden onder ogen zien en ons tevreden stellen met kleinigheden, daar er voorlopig geen kans is op een groot succes. Ook een bron vloeit eerst maar spaarzaam, en het duurt een tijd eer ze zich een weg naar buiten baant.
初六:习坎,入于坎窞,凶。

In het begin een zes betekent:

Herhaling van het Onpeilbare.
Men geraakt in de afgrond in een gat. Onheil.



Als men gewend raakt aan het gevaar, brengt dit licht met zich mee dat ook het eigen wezen ervan doordrongen wordt. Men weet er alles van en raakt gewend aan het kwaad. Daarmee is men van de rechte weg af geraakt, en onheil is het natuurlijke gevolg.
het Teken van hexagram het Onpeilbare (het Water) 3is:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

Dit hexagram bestaat uit de herhaling van het trigram Kan. Het is een der acht dubbeltekens. Het teken Kan betekent 'het naar binnen storten'. Een Yang-lijn is tussen twee Yin-lijnen naar binnen gestort en wordt door hen ingesloten als het water in een ravijn. Dit is de middelste zoon. Het Ontvangende heeft de middelste lijn van het Scheppende gekregen, en zo ontstaat Kan. Als beeld is het het water, en wel het water dat van boven komt, zich op de aarde voortbeweegt in rivieren en stromen, en dat alle leven op aarde wekt. In de menselijke verhoudingen stelt Kan het hart voor, de ziel, die in het lichaam is opgesloten, het lichte dat in het donkere besloten is, het verstand. De naam van het teken heeft, omdat het wordt herhaald, de toevoeging: herhaling van het gevaar. Daarmee doelt het teken op een objectieve situatie, waaraan men dient te wennen, niet op een subjectieve gezindheid. Want gevaar als subjectieve gezindheid betekent óf roekeloosheid óf arglist. Daarom wordt het gevaar ook als ravijn aangeduid, dat wil zeggen een toestand waarin men zich bevindt zoals het water in een ravijn, en waaruit men evenals het water weer tevoorschijn komt wanneer men zich op de juiste wijze gedraagt.

De volgorde:
De dingen kunnen niet voortdurend in een overwichtstoestand zijn. Daarom is het volgende teken: het Onpeilbare. Het Onpeilbare beduidt een uitdieping.

Vermengde tekens:
Het Onpeilbare is naar beneden gericht.
 
De beweging van het water gaat van boven naar beneden. Het water stamt van de aarde, bevindt zich echter aan de hemel, vandaar zijn tendens om naar beneden terug te keren.
Het hexagram is een der verdubbelde oertekens. Het heeft de middelste lijn van het Scheppende in zich en is daardoor onder de trigrammen van de Binnenwereldlijke Rangorde naar het Noorden opgerukt, waar onder de trigrammen van de Voorwereldlijke Rangorde het Scheppende zelf zijn plaats had. Daardoor staat het samen met het volgende trigram Li, dat in soortgelijke verhouding tot het Ontvangende staat als Kan tot het Scheppende, aan het einde van het eerste deel, aan welks begin het Scheppende en het Ontvangende staan.
het Oordeel bij hexagram het Onpeilbare (het Water) 3is:

坎:习坎,有孚,维心亨,行有å尚。

Het herhaalde Onpeilbare.
Als je waarachtig bent heb je welslagen in je hart,
En al wat je doet heeft succes.



Door de herhaling van het gevaar raakt men eraan gewend. Het water geeft het voorbeeld hoe men zich in zulke omstandigheden dient te gedragen. Het stroomt altijd verder en vult alle plaatsen waar het door stroomt eenvoudig op; het schrikt voor niets terug - geen gevaarlijke plek, geen val in de diepte - en verliest door niets zijn eigen essentiële aard. Onder alle omstandigheden blijft het zichzelf trouw. Zo bewerkt de waarachtigheid in moeilijke omstandigheden dat men met zijn hart tot de kern van het probleem doordringt. En als men eenmaal innerlijk de situatie meester is geworden dan loopt alles geheel vanzelf en zullen de uiterlijke handelingen tot succes leiden. In ogenblikken van gevaar gaat het er allereerst om dat we met de grootst mogelijke grondigheid te werk gaan en niets verwaarlozen; vervolgens dat wij steeds voorwaarts gaan, opdat we niet in het gevaar blijven steken en er in omkomen.
Actief gebruikt kan het gevaar een belangrijke betekenis hebben als beschermingsmaatregel. Zo heeft de hemel zijn gevaarlijke hoogte, die hem tegen elke invasiepoging beveiligt. Zo heeft de aarde haar bergen en wateren, die door hun gevaren de landen van elkaar scheiden. Evenzo wenden de heersers het gevaar aan als beschermingsmaatregel, om zich naar buiten toe tegen agressie, naar binnen toe tegen onlusten te beschermen.

Commentaar op de Beslissing:

习坎,重险也。水流而不盈,行险而不失其信。维心亨,乃以刚中也。行有尚,往有功也。天险不可升也,地险山川丘陵也,王公设险以守其国,坎之时用大矣哉!

Het herhaalde Onpeilbare is het verdubbelde gevaar. Het water stroomt en hoopt zich nergens op, het gaat door gevaarlijke plaatsen heen en verliest zijn betrouwbaarheid niet. ‘Je hebt welslagen in je hart’: want de vasten vormen het midden. ‘Wat je ook doet heeft succes’: het voortschrijden brengt werken tot stand. Het gevaar van de hemel bestaat daarin, dat men hem niet kan beklimmen. Het gevaar van de aarde zijn de bergen en rivieren, heuvels en hoogten. De koningen en vorsten benutten het gevaar om hun rijk te beschermen. De werkingen van de tijd van het gevaar zijn waarlijk groot.
 


Het teken wordt op twee manieren verklaard: 1. De mens bevindt zich in het gevaar gelijk het water te midden van de afgrond. Dan laat het water zien, hoe men zich te gedragen heeft: het stroomt voort en hoopt zich nergens op, ook op de gevaarlijke plaatsen verliest het zijn betrouwbare aard niet. Op deze wijze wordt het gevaar overwonnen. Het trigram Kan betekent voorts het hart. In het hart is het goddelijke wezen te midden van zijn natuurlijke neigingen en eigenschappen ingesloten; daardoor loopt het gevaar, te verzinken in begeerten en hartstochten. Ook hier bestaat de overwinning van het gevaar daarin, dat men de oorspronkelijke goede aanleg weet vast te houden. Dat wordt aangeduid doordat de vaste lijnen het midden vormen. Daaruit vloeit dan voort, dat het handelen succes in het goede heeft. 2. Het gevaar dient als beschermingsmaatregel: voor de hemel, voor de aarde, voor de vorst. Het is echter nooit doel op zich zelf; daarom wordt gezegd: De werkingen van de tijd van het gevaar zijn groot.
het Beeld van hexagram het Onpeilbare (het Water) 3is:

水洊至,习坎;君子以常德行,习教事。

Het water stroomt ononderbroken en komt aan het doel:
Het beeld van het herhaalde Onpeilbare.
Zo wandelt de edele in voortdurende deugd
En wijdt hij zich aan het onderricht.



Het water bereikt zijn doel door ononderbroken te stromen. Het vult elke diepte op voordat het verder stroomt. Zo doet ook de edele. Hij hecht er waarde aan dat het goede tot een vaste karaktereigenschap wordt, en niet iets toevalligs en op-zich-zelf-staands blijft. Ook bij het onderrichten van anderen komt alles aan op consequent zijn. Want alleen door herhaling neemt de leerling de stof in zich op.




het kernhexagram:

27. Yi
de Mondhoeken (de Voeding)

R
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

Dit hexagram bestaat uit de herhaling van het trigram Kan. Het is een der acht dubbeltekens. Het teken Kan betekent 'het naar binnen storten'. Een Yang-lijn is tussen twee Yin-lijnen naar binnen gestort en wordt door hen ingesloten als het water in een ravijn. Dit is de middelste zoon. Het Ontvangende heeft de middelste lijn van het Scheppende gekregen, en zo ontstaat Kan. Als beeld is het het water, en wel het water dat van boven komt, zich op de aarde voortbeweegt in rivieren en stromen, en dat alle leven op aarde wekt. In de menselijke verhoudingen stelt Kan het hart voor, de ziel, die in het lichaam is opgesloten, het lichte dat in het donkere besloten is, het verstand. De naam van het teken heeft, omdat het wordt herhaald, de toevoeging: herhaling van het gevaar. Daarmee doelt het teken op een objectieve situatie, waaraan men dient te wennen, niet op een subjectieve gezindheid. Want gevaar als subjectieve gezindheid betekent óf roekeloosheid óf arglist. Daarom wordt het gevaar ook als ravijn aangeduid, dat wil zeggen een toestand waarin men zich bevindt zoals het water in een ravijn, en waaruit men evenals het water weer tevoorschijn komt wanneer men zich op de juiste wijze gedraagt.

De volgorde:
De dingen kunnen niet voortdurend in een overwichtstoestand zijn. Daarom is het volgende teken: het Onpeilbare. Het Onpeilbare beduidt een uitdieping.

Vermengde tekens:
Het Onpeilbare is naar beneden gericht.
 
De beweging van het water gaat van boven naar beneden. Het water stamt van de aarde, bevindt zich echter aan de hemel, vandaar zijn tendens om naar beneden terug te keren.
Het hexagram is een der verdubbelde oertekens. Het heeft de middelste lijn van het Scheppende in zich en is daardoor onder de trigrammen van de Binnenwereldlijke Rangorde naar het Noorden opgerukt, waar onder de trigrammen van de Voorwereldlijke Rangorde het Scheppende zelf zijn plaats had. Daardoor staat het samen met het volgende trigram Li, dat in soortgelijke verhouding tot het Ontvangende staat als Kan tot het Scheppende, aan het einde van het eerste deel, aan welks begin het Scheppende en het Ontvangende staan.


het Oordeel:

坎:习坎,有孚,维心亨,行有å尚。

Het herhaalde Onpeilbare.
Als je waarachtig bent heb je welslagen in je hart,
En al wat je doet heeft succes.



Door de herhaling van het gevaar raakt men eraan gewend. Het water geeft het voorbeeld hoe men zich in zulke omstandigheden dient te gedragen. Het stroomt altijd verder en vult alle plaatsen waar het door stroomt eenvoudig op; het schrikt voor niets terug - geen gevaarlijke plek, geen val in de diepte - en verliest door niets zijn eigen essentiële aard. Onder alle omstandigheden blijft het zichzelf trouw. Zo bewerkt de waarachtigheid in moeilijke omstandigheden dat men met zijn hart tot de kern van het probleem doordringt. En als men eenmaal innerlijk de situatie meester is geworden dan loopt alles geheel vanzelf en zullen de uiterlijke handelingen tot succes leiden. In ogenblikken van gevaar gaat het er allereerst om dat we met de grootst mogelijke grondigheid te werk gaan en niets verwaarlozen; vervolgens dat wij steeds voorwaarts gaan, opdat we niet in het gevaar blijven steken en er in omkomen.
Actief gebruikt kan het gevaar een belangrijke betekenis hebben als beschermingsmaatregel. Zo heeft de hemel zijn gevaarlijke hoogte, die hem tegen elke invasiepoging beveiligt. Zo heeft de aarde haar bergen en wateren, die door hun gevaren de landen van elkaar scheiden. Evenzo wenden de heersers het gevaar aan als beschermingsmaatregel, om zich naar buiten toe tegen agressie, naar binnen toe tegen onlusten te beschermen.

Commentaar op de Beslissing:

习坎,重险也。水流而不盈,行险而不失其信。维心亨,乃以刚中也。行有尚,往有功也。天险不可升也,地险山川丘陵也,王公设险以守其国,坎之时用大矣哉!

Het herhaalde Onpeilbare is het verdubbelde gevaar. Het water stroomt en hoopt zich nergens op, het gaat door gevaarlijke plaatsen heen en verliest zijn betrouwbaarheid niet. ‘Je hebt welslagen in je hart’: want de vasten vormen het midden. ‘Wat je ook doet heeft succes’: het voortschrijden brengt werken tot stand. Het gevaar van de hemel bestaat daarin, dat men hem niet kan beklimmen. Het gevaar van de aarde zijn de bergen en rivieren, heuvels en hoogten. De koningen en vorsten benutten het gevaar om hun rijk te beschermen. De werkingen van de tijd van het gevaar zijn waarlijk groot.
 


Het teken wordt op twee manieren verklaard: 1. De mens bevindt zich in het gevaar gelijk het water te midden van de afgrond. Dan laat het water zien, hoe men zich te gedragen heeft: het stroomt voort en hoopt zich nergens op, ook op de gevaarlijke plaatsen verliest het zijn betrouwbare aard niet. Op deze wijze wordt het gevaar overwonnen. Het trigram Kan betekent voorts het hart. In het hart is het goddelijke wezen te midden van zijn natuurlijke neigingen en eigenschappen ingesloten; daardoor loopt het gevaar, te verzinken in begeerten en hartstochten. Ook hier bestaat de overwinning van het gevaar daarin, dat men de oorspronkelijke goede aanleg weet vast te houden. Dat wordt aangeduid doordat de vaste lijnen het midden vormen. Daaruit vloeit dan voort, dat het handelen succes in het goede heeft. 2. Het gevaar dient als beschermingsmaatregel: voor de hemel, voor de aarde, voor de vorst. Het is echter nooit doel op zich zelf; daarom wordt gezegd: De werkingen van de tijd van het gevaar zijn groot.


het Beeld:

水洊至,习坎;君子以常德行,习教事。

Het water stroomt ononderbroken en komt aan het doel:
Het beeld van het herhaalde Onpeilbare.
Zo wandelt de edele in voortdurende deugd
En wijdt hij zich aan het onderricht.



Het water bereikt zijn doel door ononderbroken te stromen. Het vult elke diepte op voordat het verder stroomt. Zo doet ook de edele. Hij hecht er waarde aan dat het goede tot een vaste karaktereigenschap wordt, en niet iets toevalligs en op-zich-zelf-staands blijft. Ook bij het onderrichten van anderen komt alles aan op consequent zijn. Want alleen door herhaling neemt de leerling de stof in zich op.


de Lijnen:


上六:系用徽纆,置于丛棘,三岁不得,凶。

Bovenaan een zes betekent:

Met koorden en touwen gebonden,
Ingesloten tussen met doornen omheinde kerkermuren;
Drie jaren vindt men de weg niet.
Onheil!



Een mens die in het uiterste gevaar van de goede weg is afgedwaald en hopeloos verstrikt is in zijn zonden heeft geen uitzicht uit het gevaar te geraken. Hij lijkt op een misdadiger, die geboeid achter met doornen omgeven kerkermuren zit.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:坎不盈,祗既平,无咎。

Negen op de vijfde plaats betekent:

De afgrond wordt niet overvol,
Hij wordt slechts vol tot aan de rand.
Geen blaam.



Het gevaar ontstaat doordat men te hoog wil klimmen. Het water in het ravijn hoopt zich op, maar gaat slechts tot de laagste rand om eruit te kunnen komen. Zo heeft men in gevaar ook slechts de weg van de minste weerstand te volgen, dan bereikt men zijn doel. Grote werken kunnen in zulke tijden niet tot stand worden gebracht; het is voldoende als men uit het gevaar geraakt.


六四:樽酒簋贰,用缶,纳约自牖,终无咎。

Zes op de vierde plaats betekent:

Een kruik wijn, een schaal rijst als toegift, aarden schotels,
Eenvoudig door het venster naar binnen gereikt.
Dat verdient volstrekt geen blaam.



In tijden van gevaar houden de ceremoniële vormen op. Hoofdzaak is de oprechte gezindheid. Een ambtenaar heeft gewoonlijk, voor hij geïnstalleerd wordt, bepaalde geschenken en aanbevelingen als introductie nodig. Hier is alles tot het uiterste vereenvoudigd. De geschenken zijn armoedig, er is geen bijstand of introductie, men stelt zichzelf voor; toch hoeft men zich voor dit alles niet te schamen, als men maar de eerlijke bedoeling heeft, elkaar bij te staan in het gevaar. Nog een andere gedachte wordt hier gesuggereerd. Het venster is de plaats waardoor het licht in de kamer komt. Als men in moeilijke tijden iemand wil voorlichten, moet men beginnen met wat volkomen klaar en duidelijk is, en van daaruit heel eenvoudig verder gaan.
Opmerking: De gebruikelijke vertaling: 'twee rijstschalen' werd verbeterd op grond van Chinese commentaren.


六三:来之坎坎,险且枕,入于坎窞,勿用。

Zes op de derde plaats betekent:

Voorwaarts en achterwaarts, afgrond op afgrond.
Blijf in zulk een gevaar eerst stilstaan en wacht,
Anders raak je in de afgrond in een gat.
Handel niet zo.



Elke stap voor- of achteruit is gevaarlijk. Aan ontkomen valt niet te denken. Daarom mag man zich niet laten verleiden tot daden waardoor men alleen nog dieper in het gevaar zou geraken. Hoe onaangenaam het ook is in zulk een positie te verkeren, men moet zich inhouden tot zich een uitweg voordoet.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:坎有险,求小得。

Negen op de tweede plaats betekent:

De afgrond is gevaarlijk.
Men moet slechts kleine dingen trachten te bereiken.



In gevaar verkerend mogen we niet zonder meer trachten er tot elke prijs uit te komen; vooreerst moeten we al blij zijn wanneer het gevaar ons niet overweldigt. We moeten rustig de tijdsomstandigheden onder ogen zien en ons tevreden stellen met kleinigheden, daar er voorlopig geen kans is op een groot succes. Ook een bron vloeit eerst maar spaarzaam, en het duurt een tijd eer ze zich een weg naar buiten baant.


初六:习坎,入于坎窞,凶。

In het begin een zes betekent:

Herhaling van het Onpeilbare.
Men geraakt in de afgrond in een gat. Onheil.



Als men gewend raakt aan het gevaar, brengt dit licht met zich mee dat ook het eigen wezen ervan doordrongen wordt. Men weet er alles van en raakt gewend aan het kwaad. Daarmee is men van de rechte weg af geraakt, en onheil is het natuurlijke gevolg.