home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









45. Cui

het Verzamelen



<
上六:赍咨涕洟,无咎。

Bovenaan een zes betekent:

Klagen en zuchten, tranen in stromen!
Geen blaam.



Het kan voorkomen dat men zich wel zou willen aansluiten maar in zijn goede bedoelingen miskend wordt. Dan is men treurig en klaagt. Maar dat is juist de aangewezen weg. Want daardoor kan het gebeuren dat de ander tot bezinning komt, en men de gezochte en zo smartelijk gemiste aansluiting toch nog vindt.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:萃有位,无咎。匪孚,元永贞,悔亡。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Als men bij het verzamelen de vereiste positie inneemt
Verdient dat geen blaam.
Als sommigen nog niet oprecht meedoen
Is er verheven, duurzame standvastigheid nodig,
Dan verdwijnt het berouw.



Als de mensen zich uit zichzelf om iemand heen verzamelen, dan is dat - wanneer men het zelf niet gezocht heeft - alleen maar goed. Men verkrijgt daardoor een zekere invloed, die zeer nuttig kan zijn. Maar natuurlijk is het ook mogelijk dat er zich mensen om iemand heen scharen, niet omdat zij innerlijk vertrouwen hebben, maar omdat zij worden aangelokt door de invloedrijke positie. Dat is zeker betreurenswaard. Zulke mensen moet men nader zien te komen door des te grotere plichtsbetrachting en onwrikbare standvastigheid. Daardoor wordt het heimelijk wantrouwen gaandeweg overwonnen, en alle reden voor berouw valt weg.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九四:大吉,无咎。

Negen op de vierde plaats betekent:

Groot heil! Geen blaam.



Hier wordt een man getekend die in naam van zijn heer de mensen om zich heen verzamelt. Daar hij niet naar persoonlijk voordeel streeft maar onbaatzuchtig aan de algemene eenheid werkt, wordt zijn werk met succes bekroond en alles komt goed.
六三:萃如,嗟如,无攸利,往无咎,小吝。

Zes op de derde plaats betekent:

Verzamelen onder zuchten. Niets dat bevorderlijk ware.
Heengaan is zonder blaam. Kleine beschaming.



Men heeft vaak de behoefte aan gezelschap, terwijl alle anderen in de omgeving zich reeds hebben aaneengesloten, zodat men geïsoleerd blijft. De hele toestand blijkt onhoudbaar te zijn. Dan moet men de weg van de vooruitgang kiezen, en zich resoluut aansluiten bij een man die dichter bij het middelpunt van de groep staat en de gelegenheid heeft iemand in de gesloten kring te introduceren. Dat is geen fout, ook al neemt men eerst als outsider een ietwat vernederende positie in.
六二:引吉,无咎,孚乃利用禴。

Zes op de tweede plaats betekent:

Zich laten trekken brengt heil en blijft zonder blaam.
Als men oprecht is
Is het ook bevorderlijk een klein offer te brengen.



Men mag in tijden van verzameling zijn weg niet willekeurig kiezen. Er zijn geheime krachten aan het werk, waardoor de mensen die bij elkaar passen tot elkaar gebracht worden. Aan deze aantrekkingskracht moet men zich overgeven, dan begaat men geen fouten. Waar innerlijke verwantschap bestaat, zijn geen grote voorbereidingen en formaliteiten nodig. Men begrijpt elkaar ook zonder dat alles, evenals de godheid een klein offer genadig aanneemt als het uit het hart komt.
初六:有孚不终,乃乱乃萃,若号一握为笑,勿恤,往无咎。

In het begin een zes betekent:

Als je oprecht bent, maar niet tot het einde toe,
Dan komt er nu eens verwarring, dan weer vereniging.
Als je roept, dan hoef je je hand maar uit te steken
Om weer te kunnen lachen.
Betreur niets.
Heengaan is zonder blaam.



De situatie is hier dat men zich om een leider wil scharen tegen wie men opziet. Doch men bevindt zich te midden van een talrijk gezelschap, waardoor men zich zo laat beïnvloeden dat men onzeker wordt in zijn besluit en geen vast middelpunt voor het verzamelen meer ziet. Als men echter uiting geeft aan deze nood en om hulp roept, dan is een handdruk van de leider voldoende om alle ellende af te wenden. Men late zich dus niet van de wijs brengen: zich bij die leider aan te sluiten is zonder twijfel het beste.
het Teken van hexagram het Verzamelen 2is:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

Het teken is naar vorm en betekenis verwant aan het teken Pi, de Aaneensluiting (hexagram 8). Dáár het stromende water boven de aarde, hier een meer boven de aarde. Het meer is de verzamelplaats van het water, daardoor is het verzamelen hier nog sterker uitgedrukt dan in het andere teken. Dezelfde grondgedachte blijkt ook in de omstandigheid dat het hier twee sterke lijnen zijn (op de vierde en vijfde plaats) die de verzameling bewerken, terwijl ginds slechts één sterke lijn (op de vijfde plaats) te midden der zwakken staat.

De volgorde:
Als de wezens elkaar ontmoeten, verzamelen ze zich. Daarom is het volgende teken: het Verzamelen. Verzamelen wil zeggen opeenhopen.

Vermengde tekens:
Verzamelen betekent opeenhopen.
 
Het hexagram heeft in de beide lichte lijnen, waarvan de ene op de plaats van de vorst resp. vader, de andere op die van de minister, resp. zoon staat, een sterk middelpunt voor de verzameling der andere lijnen, die alle tot het donkere principe behoren. Terwijl de beide oertekens Kun en Dui ‘menigte’ en ‘vrolijkheid’ beduiden en dus op de grondslagen van de verzameling wijzen, hebben de beide kerntekens de betekenis van ‘stilstaan’ en ‘beïnvloeding’, wat eveneens op verzamelen wijst.
het Oordeel bij hexagram het Verzamelen 2is:

萃:亨。王假有庙,利见大人,亨,利贞。用大牲吉,利有攸往。

Het Verzamelen. Welslagen.
De koning nadert zijn tempel.
Bevorderlijk is het de grote man te zien.
Dat brengt welslagen. Bevorderlijk is standvastigheid.
Grote offers brengen schept heil.
Bevorderlijk is het iets te ondernemen.



De verzameling van mensen in grote gemeenschappen is óf een natuurlijke, zoals dit bij de familie het geval is, óf een kunstmatige, zoals in de staat. De familie verzamelt zich om de vader als haar hoofd. De voortzetting van deze verzameling voltrekt zich door de offers aan de voorouders, waarbij de hele clan zich verzamelt. De voorouders worden door de geconcentreerde aandacht en het gebed der op aarde achtergeblevenen zó verankerd in het geestelijk leven van de familieleden dat ze zich niet kunnen verstrooien en losraken.
Waar mensen verenigd moeten worden, zijn religieuze krachten nodig. Maar er moet ook een menselijk leider als middelpunt zijn. Om anderen om zich heen te kunnen verzamelen, moet men zich echter eerst in zijn eigen innerlijk hebben geconcentreerd. Slechts door verenigde morele kracht kan men de wereld tot eenheid brengen. Zulke grote tijden van éénwording zullen dan ook grote werken achterlaten. Dat is de zin van de grote offers die gebracht worden. En ook op wereldlijk gebied is er in tijden van verzamelen behoefte aan werken van groot formaat.

Commentaar op de beslissing:

萃,聚也;顺以说,刚中而应,故聚也。王假有庙,致孝享也。利见大人亨,聚以正也。用大牲吉,利有攸往,顺天命也。观其所聚,而天地万物之情可见矣。

Verzamelen beduidt opeenhopen. Toegewijd en daarbij blijmoedig. De sterke staat in het midden en vindt overeenstemming. Daarom verzamelen de anderen zich om hem heen.
‘De koning nadert zijn tempel.’
Dat bewerkt eerbied en welslagen.
‘Bevorderlijk is het, de grote man te zien. Dat brengt welslagen.’ De Verzameling vindt plaats op de juiste grondslag.
‘Grote offers brengen schept heil. Bevorderlijk is het, iets te ondernemen’;
want dat betekent: overgave aan het gebod van de hemel. Als men erop let wat zij verzamelen, kan men de verhoudingen tussen hemel en aarde en alle wezens doorzien.



De sterke lijn op de vijfde plaats stelt de koning voor, de grote man, van wie gezegd wordt, dat het ‘gunstig is hem te zien’. Onder hem is het kernteken Gen, dat berg en huis beduidt. Hij wordt terzijde gestaan door de sterke lijn op de vierde plaats, de plaats van de minister. De berg duidt op standvastigheid. Berg en tempel zijn beide plaatsen waar grote offers worden gebracht. De wind, het bovenste kernteken Xun, beduidt de invloed van het hogere, met het gevolg dat begonnen werken zullen slagen.
De naam van het hexagram wordt in de Commentaar op de Beslissing op verschillende manieren verklaard: 1. De eigenschappen der beide trigrammen zijn ‘toewijding’ en ‘vrolijkheid’, op grond waarvan verzameling plaats vindt. 2. Een verzameling heeft echter ook een hoofd nodig, een kristallisatie-middelpunt: dit is de negen op de vijfde plaats, waar de andere lijnen zich omheen scharen. De heerser – boven – heeft blijmoedigheid (Dui) nodig, om het volk om zich heen te kunnen verzamelen; het volk – beneden – betoont zich toegewijd (Kun).
Verder wordt de aandacht gevestigd op de religie als grondslag van de aaneensluiting tot een gemeenschap. De verenigende band in de natuur is de hemel, evenals de voorouders de verenigende band onder de mensen vormen. Als we deze krachten kennen, worden alle verhoudingen ons duidelijk.
het Beeld van hexagram het Verzamelen 2is:

泽上于地,萃;君子以除戎器,戒不虞。

Het meer is boven de aarde:
Het beeld van de Verzameling.
Zo vernieuwt de edele zijn wapenen,
Om onvoorziene dingen het hoofd te bieden.



Wanneer zich zo veel water in het meer verzamelt dat het hoger komt dan de aarde dreigt een overstroming. Daar moet men maatregelen tegen treffen. Zo ontstaat ook licht strijd op een plaats waar mensen in groten getale bijeenkomen; en waar rijkdommen worden opgestapeld doet zich gemakkelijk roof voor. Daarom moet men zich in tijden van verzameling tijdig wapenen om het onvoorziene af te weren. Het leed op aarde komt meestal door plotselinge gebeurtenissen waartegen men niet gewapend was. Als men erop voorbereid is kan men het voorkomen.




het kernhexagram:

53. Jian
de Ontwikkeling (Geleidelijke Vooruitgang)

D
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

Het teken is naar vorm en betekenis verwant aan het teken Pi, de Aaneensluiting (hexagram 8). Dáár het stromende water boven de aarde, hier een meer boven de aarde. Het meer is de verzamelplaats van het water, daardoor is het verzamelen hier nog sterker uitgedrukt dan in het andere teken. Dezelfde grondgedachte blijkt ook in de omstandigheid dat het hier twee sterke lijnen zijn (op de vierde en vijfde plaats) die de verzameling bewerken, terwijl ginds slechts één sterke lijn (op de vijfde plaats) te midden der zwakken staat.

De volgorde:
Als de wezens elkaar ontmoeten, verzamelen ze zich. Daarom is het volgende teken: het Verzamelen. Verzamelen wil zeggen opeenhopen.

Vermengde tekens:
Verzamelen betekent opeenhopen.
 
Het hexagram heeft in de beide lichte lijnen, waarvan de ene op de plaats van de vorst resp. vader, de andere op die van de minister, resp. zoon staat, een sterk middelpunt voor de verzameling der andere lijnen, die alle tot het donkere principe behoren. Terwijl de beide oertekens Kun en Dui ‘menigte’ en ‘vrolijkheid’ beduiden en dus op de grondslagen van de verzameling wijzen, hebben de beide kerntekens de betekenis van ‘stilstaan’ en ‘beïnvloeding’, wat eveneens op verzamelen wijst.


het Oordeel:

萃:亨。王假有庙,利见大人,亨,利贞。用大牲吉,利有攸往。

Het Verzamelen. Welslagen.
De koning nadert zijn tempel.
Bevorderlijk is het de grote man te zien.
Dat brengt welslagen. Bevorderlijk is standvastigheid.
Grote offers brengen schept heil.
Bevorderlijk is het iets te ondernemen.



De verzameling van mensen in grote gemeenschappen is óf een natuurlijke, zoals dit bij de familie het geval is, óf een kunstmatige, zoals in de staat. De familie verzamelt zich om de vader als haar hoofd. De voortzetting van deze verzameling voltrekt zich door de offers aan de voorouders, waarbij de hele clan zich verzamelt. De voorouders worden door de geconcentreerde aandacht en het gebed der op aarde achtergeblevenen zó verankerd in het geestelijk leven van de familieleden dat ze zich niet kunnen verstrooien en losraken.
Waar mensen verenigd moeten worden, zijn religieuze krachten nodig. Maar er moet ook een menselijk leider als middelpunt zijn. Om anderen om zich heen te kunnen verzamelen, moet men zich echter eerst in zijn eigen innerlijk hebben geconcentreerd. Slechts door verenigde morele kracht kan men de wereld tot eenheid brengen. Zulke grote tijden van éénwording zullen dan ook grote werken achterlaten. Dat is de zin van de grote offers die gebracht worden. En ook op wereldlijk gebied is er in tijden van verzamelen behoefte aan werken van groot formaat.

Commentaar op de beslissing:

萃,聚也;顺以说,刚中而应,故聚也。王假有庙,致孝享也。利见大人亨,聚以正也。用大牲吉,利有攸往,顺天命也。观其所聚,而天地万物之情可见矣。

Verzamelen beduidt opeenhopen. Toegewijd en daarbij blijmoedig. De sterke staat in het midden en vindt overeenstemming. Daarom verzamelen de anderen zich om hem heen.
‘De koning nadert zijn tempel.’
Dat bewerkt eerbied en welslagen.
‘Bevorderlijk is het, de grote man te zien. Dat brengt welslagen.’ De Verzameling vindt plaats op de juiste grondslag.
‘Grote offers brengen schept heil. Bevorderlijk is het, iets te ondernemen’;
want dat betekent: overgave aan het gebod van de hemel. Als men erop let wat zij verzamelen, kan men de verhoudingen tussen hemel en aarde en alle wezens doorzien.



De sterke lijn op de vijfde plaats stelt de koning voor, de grote man, van wie gezegd wordt, dat het ‘gunstig is hem te zien’. Onder hem is het kernteken Gen, dat berg en huis beduidt. Hij wordt terzijde gestaan door de sterke lijn op de vierde plaats, de plaats van de minister. De berg duidt op standvastigheid. Berg en tempel zijn beide plaatsen waar grote offers worden gebracht. De wind, het bovenste kernteken Xun, beduidt de invloed van het hogere, met het gevolg dat begonnen werken zullen slagen.
De naam van het hexagram wordt in de Commentaar op de Beslissing op verschillende manieren verklaard: 1. De eigenschappen der beide trigrammen zijn ‘toewijding’ en ‘vrolijkheid’, op grond waarvan verzameling plaats vindt. 2. Een verzameling heeft echter ook een hoofd nodig, een kristallisatie-middelpunt: dit is de negen op de vijfde plaats, waar de andere lijnen zich omheen scharen. De heerser – boven – heeft blijmoedigheid (Dui) nodig, om het volk om zich heen te kunnen verzamelen; het volk – beneden – betoont zich toegewijd (Kun).
Verder wordt de aandacht gevestigd op de religie als grondslag van de aaneensluiting tot een gemeenschap. De verenigende band in de natuur is de hemel, evenals de voorouders de verenigende band onder de mensen vormen. Als we deze krachten kennen, worden alle verhoudingen ons duidelijk.


het Beeld:

泽上于地,萃;君子以除戎器,戒不虞。

Het meer is boven de aarde:
Het beeld van de Verzameling.
Zo vernieuwt de edele zijn wapenen,
Om onvoorziene dingen het hoofd te bieden.



Wanneer zich zo veel water in het meer verzamelt dat het hoger komt dan de aarde dreigt een overstroming. Daar moet men maatregelen tegen treffen. Zo ontstaat ook licht strijd op een plaats waar mensen in groten getale bijeenkomen; en waar rijkdommen worden opgestapeld doet zich gemakkelijk roof voor. Daarom moet men zich in tijden van verzameling tijdig wapenen om het onvoorziene af te weren. Het leed op aarde komt meestal door plotselinge gebeurtenissen waartegen men niet gewapend was. Als men erop voorbereid is kan men het voorkomen.


de Lijnen:


上六:赍咨涕洟,无咎。

Bovenaan een zes betekent:

Klagen en zuchten, tranen in stromen!
Geen blaam.



Het kan voorkomen dat men zich wel zou willen aansluiten maar in zijn goede bedoelingen miskend wordt. Dan is men treurig en klaagt. Maar dat is juist de aangewezen weg. Want daardoor kan het gebeuren dat de ander tot bezinning komt, en men de gezochte en zo smartelijk gemiste aansluiting toch nog vindt.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:萃有位,无咎。匪孚,元永贞,悔亡。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Als men bij het verzamelen de vereiste positie inneemt
Verdient dat geen blaam.
Als sommigen nog niet oprecht meedoen
Is er verheven, duurzame standvastigheid nodig,
Dan verdwijnt het berouw.



Als de mensen zich uit zichzelf om iemand heen verzamelen, dan is dat - wanneer men het zelf niet gezocht heeft - alleen maar goed. Men verkrijgt daardoor een zekere invloed, die zeer nuttig kan zijn. Maar natuurlijk is het ook mogelijk dat er zich mensen om iemand heen scharen, niet omdat zij innerlijk vertrouwen hebben, maar omdat zij worden aangelokt door de invloedrijke positie. Dat is zeker betreurenswaard. Zulke mensen moet men nader zien te komen door des te grotere plichtsbetrachting en onwrikbare standvastigheid. Daardoor wordt het heimelijk wantrouwen gaandeweg overwonnen, en alle reden voor berouw valt weg.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九四:大吉,无咎。

Negen op de vierde plaats betekent:

Groot heil! Geen blaam.



Hier wordt een man getekend die in naam van zijn heer de mensen om zich heen verzamelt. Daar hij niet naar persoonlijk voordeel streeft maar onbaatzuchtig aan de algemene eenheid werkt, wordt zijn werk met succes bekroond en alles komt goed.


六三:萃如,嗟如,无攸利,往无咎,小吝。

Zes op de derde plaats betekent:

Verzamelen onder zuchten. Niets dat bevorderlijk ware.
Heengaan is zonder blaam. Kleine beschaming.



Men heeft vaak de behoefte aan gezelschap, terwijl alle anderen in de omgeving zich reeds hebben aaneengesloten, zodat men geïsoleerd blijft. De hele toestand blijkt onhoudbaar te zijn. Dan moet men de weg van de vooruitgang kiezen, en zich resoluut aansluiten bij een man die dichter bij het middelpunt van de groep staat en de gelegenheid heeft iemand in de gesloten kring te introduceren. Dat is geen fout, ook al neemt men eerst als outsider een ietwat vernederende positie in.


六二:引吉,无咎,孚乃利用禴。

Zes op de tweede plaats betekent:

Zich laten trekken brengt heil en blijft zonder blaam.
Als men oprecht is
Is het ook bevorderlijk een klein offer te brengen.



Men mag in tijden van verzameling zijn weg niet willekeurig kiezen. Er zijn geheime krachten aan het werk, waardoor de mensen die bij elkaar passen tot elkaar gebracht worden. Aan deze aantrekkingskracht moet men zich overgeven, dan begaat men geen fouten. Waar innerlijke verwantschap bestaat, zijn geen grote voorbereidingen en formaliteiten nodig. Men begrijpt elkaar ook zonder dat alles, evenals de godheid een klein offer genadig aanneemt als het uit het hart komt.


初六:有孚不终,乃乱乃萃,若号一握为笑,勿恤,往无咎。

In het begin een zes betekent:

Als je oprecht bent, maar niet tot het einde toe,
Dan komt er nu eens verwarring, dan weer vereniging.
Als je roept, dan hoef je je hand maar uit te steken
Om weer te kunnen lachen.
Betreur niets.
Heengaan is zonder blaam.



De situatie is hier dat men zich om een leider wil scharen tegen wie men opziet. Doch men bevindt zich te midden van een talrijk gezelschap, waardoor men zich zo laat beïnvloeden dat men onzeker wordt in zijn besluit en geen vast middelpunt voor het verzamelen meer ziet. Als men echter uiting geeft aan deze nood en om hulp roept, dan is een handdruk van de leider voldoende om alle ellende af te wenden. Men late zich dus niet van de wijs brengen: zich bij die leider aan te sluiten is zonder twijfel het beste.