home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









8. Bi

de Aaneengeslotenheid (Solidariteit)



<
上六:比之无首,凶。

Bovenaan een zes betekent:

Hij vindt voor de aaneengeslotenheid geen hoofd. Onheil.



Het hoofd is het begin. Zonder goed begin is er geen goed einde. Wie de aansluiting gemist heeft en verder maar blijft dralen, terugschrikkend voor volle, ware overgave - die zal zijn fout berouwen als het te laat is.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:显比,王用三驱,失前禽。邑人不诫,吉。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Openbaring van de aaneengeslotenheid.
De koning laat bij de jacht slechts van drie kanten drijven.
En doet afstand van het wild, dat aan de voorzijde ontwijkt.
De burgers hebben geen waarschuwing nodig. Heil!



Bij de koninklijke drijfjachten in het oude China was het gebruikelijk dat het wild van drie kanten werd gedreven. Aan de vierde kant kon het opgedreven wild ontwijken. De dieren die van deze kans om te ontsnappen geen gebruik maakten moesten dan door een hek heen, waarachter de koning gereed stond voor de jacht. Alleen op de dieren die hier binnendrongen werd geschoten. De anderen liet men ontsnappen. Dit gebruik was in overeenstemming met de gezindheid van de koninklijke jager, die van de jacht geen slachting wilde maken, doch slechts het wild doodde dat zich als het ware vrijwillig had aangeboden.
Er verschijnt hier een heerser - althans een invloedrijk man - ten tonele die de mensen tot zich trekt. Wie tot hem komen neemt hij op, de anderen laat hij lopen. Hij verplicht niemand, hij vleit niemand: ze komen uit eigen beweging. Op deze wijze vormt zich een vrijwillige volgzaamheid bij degenen die hun lot aan het zijne verbinden. De mensen behoeven zich geen geweld aan te doen doch kunnen spontaan van hun gezindheid blijk geven. Er zijn geen politiemaatregelen nodig: ze zijn hun heer spontaan toegedaan. Ook voor het leven in het algemeen geldt deze vrijheid. Men moet niet om de gunst van de mensen bedelen. Als wij in ons zelf de reinheid en de kracht ontwikkelen die nodig zijn om als middelpunt van een vereniging te dienen, dan komen de mensen die bij ons horen vanzelf naar ons toe.
六四:外比之,贞吉。

Zes op de vierde plaats betekent:

Sluit je ook uiterlijk bij hem aan.
Standvastigheid brengt heil!



De relaties met een man, die het middelpunt van de vereniging is, zijn hier reeds vastgelegd. Dan mag en moet men zijn aanhankelijkheid ook openlijk tonen. Men moet voet bij stuk houden en zich door niets op een dwaalspoor laten brengen.
六三:比之匪人。

Zes op de derde plaats betekent:

Je sluit je aan bij de verkeerde mensen.



We bevinden ons vaak te midden van mensen die geen van allen tot onze eigen sfeer behoren. Dan mag men zich niet door de macht der gewoonte tot een verkeerde vertrouwelijkheid laten verleiden. Het behoeft geen betoog dat zulks totaal verkeerd zou zijn. Sociaal verkeer zonder intimiteit is tegenover zulke mensen het enig juiste; op deze wijze houdt men de mogelijkheid open om later omgang met mensen van zijn eigen soort te krijgen.
六二:比之自内,贞吉。

Zes op de tweede plaats betekent:

Sluit je innerlijk bij hem aan. Standvastigheid brengt heil!



Als men op de aansporingen die men van bovenaf krijgt juist reageert en er consequent naar handelt is de verhouding met anderen voornamelijk van innerlijke aard; men verliest zichzelf niet. Wanneer men daarentegen als een kruiperige baantjesjager aansluiting zoekt volgt men niet het pad van de edele, die steeds zijn waardigheid bewaart, doch gooit men zichzelf weg.
初六:有孚,比之,无咎。有孚盈缶,终来有它吉。

In het begin een zes betekent:

Sluit je trouw en oprecht bij hem aan,
Dan treft je geen blaam.
Waarheid als een volle aarden schotel:
Zo komt ten slotte van buitenaf het heil!



Bij het aangaan van relaties is volkomen oprechtheid de enig juiste basis. Deze gezindheid - die door het beeld van een gevulde aarden schotel wordt weergegeven: inhoud, geen lege vorm - uit zich niet in mooie woorden, maar treedt aan de dag door de kracht van het innerlijk, en deze kracht is zo sterk dat ze met onweerstaanbare macht het heil van buitenaf tot zich trekt.
het Teken van hexagram de Aaneengeslotenheid (Solidariteit) 0is:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

Het water op aarde vloeit samen waar het maar kan, bijvoorbeeld in de zee, waarin alle rivieren zich verzamelen. Dit is een symbool dat betrekking heeft op de aaneengeslotenheid en de wetten daarvan. Dezelfde gedachte wordt aan de hand gedaan door de omstandigheid dat alle lijnen week zijn, uitgezonderd de vaste lijn op de vijfde plaats, de plaats van de heerser. De weke lijnen blijven elkaar trouw, doordat ze beïnvloed worden door de vaste wil op de heersersplaats, die het middelpunt van hun vereniging vormt. Maar ook deze sterke, leidende persoonlijkheid is solidair met de anderen, in wie hij een aanvulling van zijn eigen wezen vindt.

De volgorde:
Onder de massa’s is er zeker een reden om zich aaneen te sluiten. Daarom is het volgende teken: de Aaneengeslotenheid. Aaneengeslotenheid betekent solidariteit.

Vermengde tekens:
De Aaneengeslotenheid is iets prettigs.
het Oordeel bij hexagram de Aaneengeslotenheid (Solidariteit) 0is:

比:吉。原筮元永贞,无咎。不宁方来,后夫凶。

Aaneengeslotenheid brengt heil.
Peil het orakel nog eens,
Of je verhevenheid, duurzaamheid en standvastigheid bezit;
Dan is er geen blaam.
De onzekeren komen gaandeweg naderbij.
Wie te laat komt heeft ongeluk.



Het gaat erom zich met anderen één te weten. Op deze wijze vult men elkaar wederkerig aan en helpt men elkaar vooruit. Voor zulk een onderlinge verbondenheid moet er een middelpunt zijn, waar de anderen zich omheen scharen. Middelpunt te worden van zulk een aaneengesloten groep mensen is niet gemakkelijk en brengt een grote verantwoordelijkheid met zich. Er is innerlijke grootheid, consequentie en kracht voor nodig. Daarom moet degene die anderen om zich heen verzamelen wil, zich eerst terdege afvragen of hij tegen die taak is opgewassen; want wie anderen om zich heen verzamelen wil zonder het zegel van de bevoegdheid ertoe te bezitten sticht meer verwarring dan wanneer er in het geheel geen aaneensluiting had plaatsgevonden. Waar echter een werkelijk middelpunt aanwezig is komen de onzekeren, die aanvankelijk nog aarzelden, gaandeweg vanzelf naderbij. Degenen die te laat komen hebben zelf de nadelige gevolgen ervan te dragen, want ook bij het zich aaneensluiten moet men het juiste tijdstip weten te kiezen. Relaties worden aangegaan en bestendigd volgens vaste innerlijke wetten. Gemeenschappelijke belevenissen bestendigen ze; wie te laat komt en geen deel meer kan hebben aan deze fundamentele, gemeenschappelijke ervaringen, die vindt tot zijn schade de deur gesloten.
Wie echter de noodzaak van aaneengeslotenheid heeft ingezien en niet de kracht in zich voelt om zelf als middelpunt op te treden, die heeft de plicht zich bij een andere organische gemeenschap aan te sluiten.

Commentaar op de Beslissing:

比,吉也,比,辅也,下顺从也。原筮元永贞,无咎,以刚中也。不宁方来,上下应也。后夫凶,其道穷也。

‘De Aaneengeslotenheid brengt heil.’
Aaneengeslotenheid beduidt wederzijdse hulp.
De minderen zijn toegewijd en volgzaam.
‘Peil het orakel nog eens, of je verhevenheid, duurzaamheid en standvastigheid bezit. Dan is er geen blaam’
tengevolge van de vastheid en de centrale positie.
‘De onzekeren komen gaandeweg naderbij’:
Boven en beneden harmoniëren met elkaar.
‘Wie te laat komt, heeft ongeluk.’
Zijn weg is uit. 
Dit hexagram is het omgekeerde van het vorige. Terwijl daar de veldheer, de negen op de tweede plaats, het middelpunt was, is dat hier de sterke, centrale en correcte vorst: de negen op de vijfde plaats. Alle overige lijnen zijn week, vandaar de verhouding van wederzijdse aanvulling en hulp. De weke lijnen zijn de onderdanen, die gehoorzamen. Zo wordt door de structuur van het hexagram de naam verklaard.



De lijn, waar alles betrekking op heeft, is de vorst op de vijfde plaats. Hiermee zijn al de weke lijnen daaronder in harmonie. De aaneensluiting vindt wederkerig tussen deze vijf plaats. Daardoor krijgen zij macht, en het gaat er vrolijk toe. De achterblijvende, die zich van de algemene aaneensluiting afzijdig houdt, is de bovenste zes, die eigen wegen wil gaan, welke echter tot niets leiden.
Het hexagram Bi, de Aaneengeslotenheid, heeft evenals nr. 45, Cui, het Verzamelen, beneden het trigram Kun; maar hier is Kan, water, boven, ginds Dui, het meer. Het verschil in betekenis tussen de beide hexagrammen is niet groot. ‘Verhevenheid, duurzaamheid, standvastigheid’ staan hier bij het hexagram als geheel, bij het teken Cui daarentegen bij de negen op de vijfde plaats.
Bij het teken Meng, Jeugddwaasheid, wordt het ‘eerste orakel’ genoemd en in de commentaar wordt gewezen op de vaste, centrale lijn. Dáár is Kan – dat wijsheid, duisternis, orakel beduidt – beneden; de vaste lijn verschijnt dus in het eerste trigram. Híer wordt gezegd: Peil het orakel nog eens. De uitleg in de commentaar vestigt wederom de aandacht op de vaste, centrale lijn. Hier is Kan echter boven; de vaste lijn verschijnt dus pas in het tweede, d.w.z. bovenste trigram.
het Beeld van hexagram de Aaneengeslotenheid (Solidariteit) 0is:

地上有水,比;先王以建万国,亲诸侯。

Op de aarde is water: het beeld van de Aaneengeslotenheid.
Zo hebben de koningen van de voortijd de afzonderlijke
Staten als leengoederen vergeven, en met de leenvorsten
Vriendschappelijke betrekkingen onderhouden.



Het water op de aarde vult alle leemten op en blijft er hecht mee verbonden. De sociale organisatie van de oudheid was gebaseerd op dit principe van nauwe verbondenheid tussen ondergeschikten en heerser. Het water vloeit vanzelf samen, omdat het in al zijn delen onderhevig is aan dezelfde wetten. Zo moet ook de menselijke maatschappij op basis van gemeenschappelijke belangen één gesloten geheel vormen, waarin elk lid zich een deel van het geheel voelt. De centrale macht van een sociaal organisme moet ervoor zorgen dat elk lid zijn werkelijke belang ziet in solidariteit, zoals dat in de vaderlijke verhouding van grootvorst tot leenmannen in de Chinese oudheid het geval was.




het kernhexagram:

23. Bo
de Versplintering

!
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

Het water op aarde vloeit samen waar het maar kan, bijvoorbeeld in de zee, waarin alle rivieren zich verzamelen. Dit is een symbool dat betrekking heeft op de aaneengeslotenheid en de wetten daarvan. Dezelfde gedachte wordt aan de hand gedaan door de omstandigheid dat alle lijnen week zijn, uitgezonderd de vaste lijn op de vijfde plaats, de plaats van de heerser. De weke lijnen blijven elkaar trouw, doordat ze beïnvloed worden door de vaste wil op de heersersplaats, die het middelpunt van hun vereniging vormt. Maar ook deze sterke, leidende persoonlijkheid is solidair met de anderen, in wie hij een aanvulling van zijn eigen wezen vindt.

De volgorde:
Onder de massa’s is er zeker een reden om zich aaneen te sluiten. Daarom is het volgende teken: de Aaneengeslotenheid. Aaneengeslotenheid betekent solidariteit.

Vermengde tekens:
De Aaneengeslotenheid is iets prettigs.


het Oordeel:

比:吉。原筮元永贞,无咎。不宁方来,后夫凶。

Aaneengeslotenheid brengt heil.
Peil het orakel nog eens,
Of je verhevenheid, duurzaamheid en standvastigheid bezit;
Dan is er geen blaam.
De onzekeren komen gaandeweg naderbij.
Wie te laat komt heeft ongeluk.



Het gaat erom zich met anderen één te weten. Op deze wijze vult men elkaar wederkerig aan en helpt men elkaar vooruit. Voor zulk een onderlinge verbondenheid moet er een middelpunt zijn, waar de anderen zich omheen scharen. Middelpunt te worden van zulk een aaneengesloten groep mensen is niet gemakkelijk en brengt een grote verantwoordelijkheid met zich. Er is innerlijke grootheid, consequentie en kracht voor nodig. Daarom moet degene die anderen om zich heen verzamelen wil, zich eerst terdege afvragen of hij tegen die taak is opgewassen; want wie anderen om zich heen verzamelen wil zonder het zegel van de bevoegdheid ertoe te bezitten sticht meer verwarring dan wanneer er in het geheel geen aaneensluiting had plaatsgevonden. Waar echter een werkelijk middelpunt aanwezig is komen de onzekeren, die aanvankelijk nog aarzelden, gaandeweg vanzelf naderbij. Degenen die te laat komen hebben zelf de nadelige gevolgen ervan te dragen, want ook bij het zich aaneensluiten moet men het juiste tijdstip weten te kiezen. Relaties worden aangegaan en bestendigd volgens vaste innerlijke wetten. Gemeenschappelijke belevenissen bestendigen ze; wie te laat komt en geen deel meer kan hebben aan deze fundamentele, gemeenschappelijke ervaringen, die vindt tot zijn schade de deur gesloten.
Wie echter de noodzaak van aaneengeslotenheid heeft ingezien en niet de kracht in zich voelt om zelf als middelpunt op te treden, die heeft de plicht zich bij een andere organische gemeenschap aan te sluiten.

Commentaar op de Beslissing:

比,吉也,比,辅也,下顺从也。原筮元永贞,无咎,以刚中也。不宁方来,上下应也。后夫凶,其道穷也。

‘De Aaneengeslotenheid brengt heil.’
Aaneengeslotenheid beduidt wederzijdse hulp.
De minderen zijn toegewijd en volgzaam.
‘Peil het orakel nog eens, of je verhevenheid, duurzaamheid en standvastigheid bezit. Dan is er geen blaam’
tengevolge van de vastheid en de centrale positie.
‘De onzekeren komen gaandeweg naderbij’:
Boven en beneden harmoniëren met elkaar.
‘Wie te laat komt, heeft ongeluk.’
Zijn weg is uit. 
Dit hexagram is het omgekeerde van het vorige. Terwijl daar de veldheer, de negen op de tweede plaats, het middelpunt was, is dat hier de sterke, centrale en correcte vorst: de negen op de vijfde plaats. Alle overige lijnen zijn week, vandaar de verhouding van wederzijdse aanvulling en hulp. De weke lijnen zijn de onderdanen, die gehoorzamen. Zo wordt door de structuur van het hexagram de naam verklaard.



De lijn, waar alles betrekking op heeft, is de vorst op de vijfde plaats. Hiermee zijn al de weke lijnen daaronder in harmonie. De aaneensluiting vindt wederkerig tussen deze vijf plaats. Daardoor krijgen zij macht, en het gaat er vrolijk toe. De achterblijvende, die zich van de algemene aaneensluiting afzijdig houdt, is de bovenste zes, die eigen wegen wil gaan, welke echter tot niets leiden.
Het hexagram Bi, de Aaneengeslotenheid, heeft evenals nr. 45, Cui, het Verzamelen, beneden het trigram Kun; maar hier is Kan, water, boven, ginds Dui, het meer. Het verschil in betekenis tussen de beide hexagrammen is niet groot. ‘Verhevenheid, duurzaamheid, standvastigheid’ staan hier bij het hexagram als geheel, bij het teken Cui daarentegen bij de negen op de vijfde plaats.
Bij het teken Meng, Jeugddwaasheid, wordt het ‘eerste orakel’ genoemd en in de commentaar wordt gewezen op de vaste, centrale lijn. Dáár is Kan – dat wijsheid, duisternis, orakel beduidt – beneden; de vaste lijn verschijnt dus in het eerste trigram. Híer wordt gezegd: Peil het orakel nog eens. De uitleg in de commentaar vestigt wederom de aandacht op de vaste, centrale lijn. Hier is Kan echter boven; de vaste lijn verschijnt dus pas in het tweede, d.w.z. bovenste trigram.


het Beeld:

地上有水,比;先王以建万国,亲诸侯。

Op de aarde is water: het beeld van de Aaneengeslotenheid.
Zo hebben de koningen van de voortijd de afzonderlijke
Staten als leengoederen vergeven, en met de leenvorsten
Vriendschappelijke betrekkingen onderhouden.



Het water op de aarde vult alle leemten op en blijft er hecht mee verbonden. De sociale organisatie van de oudheid was gebaseerd op dit principe van nauwe verbondenheid tussen ondergeschikten en heerser. Het water vloeit vanzelf samen, omdat het in al zijn delen onderhevig is aan dezelfde wetten. Zo moet ook de menselijke maatschappij op basis van gemeenschappelijke belangen één gesloten geheel vormen, waarin elk lid zich een deel van het geheel voelt. De centrale macht van een sociaal organisme moet ervoor zorgen dat elk lid zijn werkelijke belang ziet in solidariteit, zoals dat in de vaderlijke verhouding van grootvorst tot leenmannen in de Chinese oudheid het geval was.


de Lijnen:


上六:比之无首,凶。

Bovenaan een zes betekent:

Hij vindt voor de aaneengeslotenheid geen hoofd. Onheil.



Het hoofd is het begin. Zonder goed begin is er geen goed einde. Wie de aansluiting gemist heeft en verder maar blijft dralen, terugschrikkend voor volle, ware overgave - die zal zijn fout berouwen als het te laat is.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:显比,王用三驱,失前禽。邑人不诫,吉。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Openbaring van de aaneengeslotenheid.
De koning laat bij de jacht slechts van drie kanten drijven.
En doet afstand van het wild, dat aan de voorzijde ontwijkt.
De burgers hebben geen waarschuwing nodig. Heil!



Bij de koninklijke drijfjachten in het oude China was het gebruikelijk dat het wild van drie kanten werd gedreven. Aan de vierde kant kon het opgedreven wild ontwijken. De dieren die van deze kans om te ontsnappen geen gebruik maakten moesten dan door een hek heen, waarachter de koning gereed stond voor de jacht. Alleen op de dieren die hier binnendrongen werd geschoten. De anderen liet men ontsnappen. Dit gebruik was in overeenstemming met de gezindheid van de koninklijke jager, die van de jacht geen slachting wilde maken, doch slechts het wild doodde dat zich als het ware vrijwillig had aangeboden.
Er verschijnt hier een heerser - althans een invloedrijk man - ten tonele die de mensen tot zich trekt. Wie tot hem komen neemt hij op, de anderen laat hij lopen. Hij verplicht niemand, hij vleit niemand: ze komen uit eigen beweging. Op deze wijze vormt zich een vrijwillige volgzaamheid bij degenen die hun lot aan het zijne verbinden. De mensen behoeven zich geen geweld aan te doen doch kunnen spontaan van hun gezindheid blijk geven. Er zijn geen politiemaatregelen nodig: ze zijn hun heer spontaan toegedaan. Ook voor het leven in het algemeen geldt deze vrijheid. Men moet niet om de gunst van de mensen bedelen. Als wij in ons zelf de reinheid en de kracht ontwikkelen die nodig zijn om als middelpunt van een vereniging te dienen, dan komen de mensen die bij ons horen vanzelf naar ons toe.


六四:外比之,贞吉。

Zes op de vierde plaats betekent:

Sluit je ook uiterlijk bij hem aan.
Standvastigheid brengt heil!



De relaties met een man, die het middelpunt van de vereniging is, zijn hier reeds vastgelegd. Dan mag en moet men zijn aanhankelijkheid ook openlijk tonen. Men moet voet bij stuk houden en zich door niets op een dwaalspoor laten brengen.


六三:比之匪人。

Zes op de derde plaats betekent:

Je sluit je aan bij de verkeerde mensen.



We bevinden ons vaak te midden van mensen die geen van allen tot onze eigen sfeer behoren. Dan mag men zich niet door de macht der gewoonte tot een verkeerde vertrouwelijkheid laten verleiden. Het behoeft geen betoog dat zulks totaal verkeerd zou zijn. Sociaal verkeer zonder intimiteit is tegenover zulke mensen het enig juiste; op deze wijze houdt men de mogelijkheid open om later omgang met mensen van zijn eigen soort te krijgen.


六二:比之自内,贞吉。

Zes op de tweede plaats betekent:

Sluit je innerlijk bij hem aan. Standvastigheid brengt heil!



Als men op de aansporingen die men van bovenaf krijgt juist reageert en er consequent naar handelt is de verhouding met anderen voornamelijk van innerlijke aard; men verliest zichzelf niet. Wanneer men daarentegen als een kruiperige baantjesjager aansluiting zoekt volgt men niet het pad van de edele, die steeds zijn waardigheid bewaart, doch gooit men zichzelf weg.


初六:有孚,比之,无咎。有孚盈缶,终来有它吉。

In het begin een zes betekent:

Sluit je trouw en oprecht bij hem aan,
Dan treft je geen blaam.
Waarheid als een volle aarden schotel:
Zo komt ten slotte van buitenaf het heil!



Bij het aangaan van relaties is volkomen oprechtheid de enig juiste basis. Deze gezindheid - die door het beeld van een gevulde aarden schotel wordt weergegeven: inhoud, geen lege vorm - uit zich niet in mooie woorden, maar treedt aan de dag door de kracht van het innerlijk, en deze kracht is zo sterk dat ze met onweerstaanbare macht het heil van buitenaf tot zich trekt.