home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









12. Pi

de Stilstand



<
上九:倾否,先否后喜。

Bovenaan een negen betekent:

De stilstand houdt op.
Eerst stilstand, dan heil!



Stilstand duurt niet eeuwig. Weliswaar komt er niet vanzelf een eind aan: daarvoor is de hulp van de juiste man nodig. Dat is het onderscheid tussen de vrede en de stilstand. De vrede kan slechts worden bewaard ten koste van aanhoudende inspanning. Aan zichzelf overgelaten zou de vrede overgaan in stilstand en verval. De tijd van verval verandert niet vanzelf in vrede en bloei; er is inspanning voor nodig om dit te bewerkstelligen. Hiermee wordt de scheppende houding gekenschetst die de mens moet aannemen opdat de wereld in orde komt.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:休否,大人吉。其亡其亡,系于苞桑。

Negen op de vijfde plaats betekent:

De stilstand wordt minder. Heil de grote man!
'Als het eens mislukte, als het eens mislukte!'
Daardoor bindt hij het vast aan een bos moerbeiloten.



De tijden veranderen. De juiste man is gekomen, die in staat is orde te scheppen. Daarom heil! Maar juist in zulke overgangstijden is het nodig bevreesd te zijn en te sidderen. Slechts door de uiterste bezorgdheid, die aanhoudend denkt: 'als het eens mislukte, als het eens mislukte!' wordt het succes duurzaam. Als een moerbeistruik wordt afgesneden schieten uit haar wortel talrijke jonge loten op, die bijzonder stevig zijn. Daarom is de consolidering van het succes symbolisch weergegeven door het beeld dat men iets vastbindt aan een bos moerbeiloten.
Confucius zegt hierover:
'Gevaar ontstaat waar iemand zich veilig voelt op zijn plaats. Ondergang dreigt waar iemand zijn rang en fortuin tracht te handhaven. Verwarring ontstaat waar iemand alles in orde heeft. Daarom blijft de edele indachtig aan het gevaar als hij veilig is; aan de ondergang als hij zich handhaaft; en aan de verwarring als hij zijn zaken in orde heeft. Daardoor komt hij persoonlijk in veiligheid en is hij in staat het rijk te beschermen.
九四:有命,无咎,畴离祉。

Negen op de vierde plaats betekent:

Wie op bevel van het hoogste werkt, blijft vrij van blaam.
De gelijkgezinden genieten van de zegen.



De tijd van stilstand nadert zijn ommekeer. Wie weer orde wil scheppen moet daartoe geroepen zijn en het nodige aanzien bezitten. Wie zich naar eigen goeddunken als hervormer zou willen opwerpen, zou licht fouten maken en de zaak doen mislukken. Wie echter geroepen is, die wordt geholpen door de tijdsomstandigheden, en alle gelijkgezinden zullen delen in zijn zegen.
六三:包羞。

Zes op de derde plaats betekent:

Zij dragen schaamte.



De gemene man, die op onrechtmatige wijze omhoog is gekomen, voelt zich niet opgewassen tegen de verantwoordelijkheid die hij op zich heeft geladen. Hij begint - voorlopig nog zonder het naar buiten te laten merken - zich in stilte te schamen. Dat is het begin van de verandering ten goede.
een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
六二:包承。小人吉,大人否,亨。

Zes op de tweede plaats betekent:

Hen dragen en dulden, dat betekent voor de gemene man heil.
De stilstand dient de grote man tot welslagen.



De gemene man is bereid op kruiperige wijze zijn superieuren te vleien. Hij zou ook de edele dulden als deze hem zou helpen om uit de verwarring te geraken. Dat is heilzaam voor hem. Maar de grote man draagt rustig de gevolgen van de stilstand. Hij mengt zich niet onder het gewone volk. Daar is zijn plaats niet. Zodoende heeft hij persoonlijk wel te lijden, maar zijn grondbeginselen verschaft hij succes.
初六:拔茅茹,以其汇,贞吉亨。

In het begin een zes betekent:

Trekt men kweekgras uit, dan gaat de graszode mee.
Elk op zijn manier.
Standvastigheid brengt heil en welslagen.



De tekst is bijna dezelfde als bij de eerste lijn van het vorige teken, alleen in omgekeerde zin. Hier trekt de een de ander mee bij het terugtreden uit het openbare leven, daar trekt de een de ander mee op de weg van de ambtelijke loopbaan. Daarom heet het hier niet: 'ondernemingen brengen heil', maar 'standvastigheid brengt heil en welslagen'. Alleen door zich bijtijds terug te trekken als er geen mogelijkheid meer bestaat om nog iets te bereiken, bespaart men zich beschaming en heeft men in hogere zin succes, daar men de waardigheid van zijn persoonlijkheid niet te kort doet.
het Teken van hexagram de Stilstand wis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Qian , het Scheppende, de hemel
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

Dit teken is precies het tegenovergestelde van het vorige. De hemel boven trekt zich steeds verder terug, de aarde beneden zinkt steeds verder in de diepte. De scheppende krachten hebben geen contact. Het is de tijd van stilstand en verval. Het teken hoort bij de zevende maand (augustus-september), als het jaar zijn hoogtepunt heeft overschreden en het herfstachtig verwelken wordt voorbereid.

De volgorde:
De dingen kunnen niet voortdurend verenigd zijn, daarom is het volgende teken: de Stilstand.

Dit hexagram is de omkering van het vorige. De bewegingsrichtingen gaan dus uit elkaar. Het bovenste trigram, Qian, trekt zich steeds verder naar boven terug, het onderste, Kun, zinkt steeds verder omlaag. Karakteristiek zijn ook de beide kerntekens: Xun, het Zachtmoedige, en Gen, het Stilhouden, die samen nr. 18, Gu, ‘het Werk aan het Bedorvene’ vormen en daar ook een stagnerende betekenis hebben. De zevende maand (7 juli-6 augustus) staat in dit teken.

Vermengde tekens:
De hexagrammen ‘Stilstand’ en ‘Vrede’ hebben een tegenovergesteld karakter.
het Oordeel bij hexagram de Stilstand wis:

否之匪人,不利君子贞,大往小来。

De Stilstand.
Slechte mensen zijn niet bevorderlijk
Voor de standvastigheid van de edele.
Het grote gaat heen, het kleine komt naderbij.



Hemel en aarde hebben geen contact met elkaar en alle dingen verstarren. Er is geen wisselwerking tussen hoog en laag, op aarde heerst verwarring en wanorde. Binnen is het donker, en het lichte is buiten. Binnen is zwakte, buiten is hardheid. Binnen zijn de gemenen, de edelen zijn buiten. De mentaliteit van de gemenen is aan het opkomen, die van de edelen is bezig het onderspit te delven. Maar de edelen laten zich niet van hun principes afbrengen. Als ze niet meer de gelegenheid hebben hun invloed uit te oefenen, trekken ze zich in de verborgenheid terug en blijven ondanks alles trouw aan hun beginselen.

Commentaar op de Beslissing:

否之匪人,不利君子贞。大往小来,则是天地不交,而万物不通也;上下不交,而天下无邦也。内阴而外阳,内柔而外刚,内小人而外君子。小人道长,君子道消也。

‘Slechte mensen van de tijd van de Stilstand zijn niet bevorderlijk voor de standvastigheid van de edele. Het grote gaat heen, het kleine komt naderbij.’
Op deze wijze verenigen hemel en aarde zich niet, en alle wezens komen niet met elkaar in contact.
Hogeren en lageren verenigen zich niet, en op de wereld gaan de staten te gronde.
Binnen is het schaduwrijke, buiten het lichte; binnen zwakheid, buiten hardheid; binnen de gemene, buiten de edele. De weg van de gemene is aan het toenemen, de weg van de edele is aan het afnemen.



De situatie is punt voor punt het tegenovergestelde van die in het vorige hexagram. Hoewel het om kosmische verhoudingen gaat, ligt de oorzaak toch in de verkeerde richting der mensen. Het zijn de mensen, die de situatie bederven – afgezien natuurlijk van de regelmatige verschijnselen van verval in het normale verloop van het leven alsook van het jaar. Als hemel en aarde niet met elkaar in verbinding staan, staat het leven in de natuur stil. Als hoog en laag geen contact met elkaar hebben, stagneert het politieke en openbare leven.
Binnen, in het centrum, zou licht moeten zijn, doch in plaats daarvan is er schaduw, en het licht wordt naar buiten gedrongen. De mens is innerlijk zwak en naar buiten hard; de gemenen zijn in het centrum van de regering en de edelen worden naar buiten gedrongen. Dat alles wijst erop, dat de weg der gemenen aan het toenemen, die van de edelen aan het afnemen is, net zoals de donkere lijnen van beneden af het hexagram binnenkomen en naar boven dringen, terwijl de sterken zich naar boven toe terugtrekken.
het Beeld van hexagram de Stilstand wis:

天地不交,否;君子以俭德辟难,不可荣以禄。

Hemel en aarde verenigen zich niet:
Het beeld van de Stilstand.
Zo trekt de edele zich terug op zijn innerlijke waarde
Om de moeilijkheden te ontgaan.
Hij laat zich niet door toelagen eren.



Als er tengevolge van de invloed van de gemene man in het openbare leven wederzijds wantrouwen heerst is het onmogelijk vruchtbaar werk te verrichten, daar de grondslag niet deugt. Daarom weet de edele wat hem onder zulke omstandigheden te doen staat. Hij laat zich niet door schitterende aanbiedingen verleiden tot het bekleden van een openbaar ambt. Dit zou voor hem alleen maar gevaarlijk zijn, daar hij aan de gemeenheid der anderen niet kan mee doen. Daarom verbergt hij zijn waarde, en trekt zich terug in de verborgenheid.




het kernhexagram:

53. Jian
de Ontwikkeling (Geleidelijke Vooruitgang)

D
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Qian , het Scheppende, de hemel
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

Dit teken is precies het tegenovergestelde van het vorige. De hemel boven trekt zich steeds verder terug, de aarde beneden zinkt steeds verder in de diepte. De scheppende krachten hebben geen contact. Het is de tijd van stilstand en verval. Het teken hoort bij de zevende maand (augustus-september), als het jaar zijn hoogtepunt heeft overschreden en het herfstachtig verwelken wordt voorbereid.

De volgorde:
De dingen kunnen niet voortdurend verenigd zijn, daarom is het volgende teken: de Stilstand.

Dit hexagram is de omkering van het vorige. De bewegingsrichtingen gaan dus uit elkaar. Het bovenste trigram, Qian, trekt zich steeds verder naar boven terug, het onderste, Kun, zinkt steeds verder omlaag. Karakteristiek zijn ook de beide kerntekens: Xun, het Zachtmoedige, en Gen, het Stilhouden, die samen nr. 18, Gu, ‘het Werk aan het Bedorvene’ vormen en daar ook een stagnerende betekenis hebben. De zevende maand (7 juli-6 augustus) staat in dit teken.

Vermengde tekens:
De hexagrammen ‘Stilstand’ en ‘Vrede’ hebben een tegenovergesteld karakter.


het Oordeel:

否之匪人,不利君子贞,大往小来。

De Stilstand.
Slechte mensen zijn niet bevorderlijk
Voor de standvastigheid van de edele.
Het grote gaat heen, het kleine komt naderbij.



Hemel en aarde hebben geen contact met elkaar en alle dingen verstarren. Er is geen wisselwerking tussen hoog en laag, op aarde heerst verwarring en wanorde. Binnen is het donker, en het lichte is buiten. Binnen is zwakte, buiten is hardheid. Binnen zijn de gemenen, de edelen zijn buiten. De mentaliteit van de gemenen is aan het opkomen, die van de edelen is bezig het onderspit te delven. Maar de edelen laten zich niet van hun principes afbrengen. Als ze niet meer de gelegenheid hebben hun invloed uit te oefenen, trekken ze zich in de verborgenheid terug en blijven ondanks alles trouw aan hun beginselen.

Commentaar op de Beslissing:

否之匪人,不利君子贞。大往小来,则是天地不交,而万物不通也;上下不交,而天下无邦也。内阴而外阳,内柔而外刚,内小人而外君子。小人道长,君子道消也。

‘Slechte mensen van de tijd van de Stilstand zijn niet bevorderlijk voor de standvastigheid van de edele. Het grote gaat heen, het kleine komt naderbij.’
Op deze wijze verenigen hemel en aarde zich niet, en alle wezens komen niet met elkaar in contact.
Hogeren en lageren verenigen zich niet, en op de wereld gaan de staten te gronde.
Binnen is het schaduwrijke, buiten het lichte; binnen zwakheid, buiten hardheid; binnen de gemene, buiten de edele. De weg van de gemene is aan het toenemen, de weg van de edele is aan het afnemen.



De situatie is punt voor punt het tegenovergestelde van die in het vorige hexagram. Hoewel het om kosmische verhoudingen gaat, ligt de oorzaak toch in de verkeerde richting der mensen. Het zijn de mensen, die de situatie bederven – afgezien natuurlijk van de regelmatige verschijnselen van verval in het normale verloop van het leven alsook van het jaar. Als hemel en aarde niet met elkaar in verbinding staan, staat het leven in de natuur stil. Als hoog en laag geen contact met elkaar hebben, stagneert het politieke en openbare leven.
Binnen, in het centrum, zou licht moeten zijn, doch in plaats daarvan is er schaduw, en het licht wordt naar buiten gedrongen. De mens is innerlijk zwak en naar buiten hard; de gemenen zijn in het centrum van de regering en de edelen worden naar buiten gedrongen. Dat alles wijst erop, dat de weg der gemenen aan het toenemen, die van de edelen aan het afnemen is, net zoals de donkere lijnen van beneden af het hexagram binnenkomen en naar boven dringen, terwijl de sterken zich naar boven toe terugtrekken.


het Beeld:

天地不交,否;君子以俭德辟难,不可荣以禄。

Hemel en aarde verenigen zich niet:
Het beeld van de Stilstand.
Zo trekt de edele zich terug op zijn innerlijke waarde
Om de moeilijkheden te ontgaan.
Hij laat zich niet door toelagen eren.



Als er tengevolge van de invloed van de gemene man in het openbare leven wederzijds wantrouwen heerst is het onmogelijk vruchtbaar werk te verrichten, daar de grondslag niet deugt. Daarom weet de edele wat hem onder zulke omstandigheden te doen staat. Hij laat zich niet door schitterende aanbiedingen verleiden tot het bekleden van een openbaar ambt. Dit zou voor hem alleen maar gevaarlijk zijn, daar hij aan de gemeenheid der anderen niet kan mee doen. Daarom verbergt hij zijn waarde, en trekt zich terug in de verborgenheid.


de Lijnen:


上九:倾否,先否后喜。

Bovenaan een negen betekent:

De stilstand houdt op.
Eerst stilstand, dan heil!



Stilstand duurt niet eeuwig. Weliswaar komt er niet vanzelf een eind aan: daarvoor is de hulp van de juiste man nodig. Dat is het onderscheid tussen de vrede en de stilstand. De vrede kan slechts worden bewaard ten koste van aanhoudende inspanning. Aan zichzelf overgelaten zou de vrede overgaan in stilstand en verval. De tijd van verval verandert niet vanzelf in vrede en bloei; er is inspanning voor nodig om dit te bewerkstelligen. Hiermee wordt de scheppende houding gekenschetst die de mens moet aannemen opdat de wereld in orde komt.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:休否,大人吉。其亡其亡,系于苞桑。

Negen op de vijfde plaats betekent:

De stilstand wordt minder. Heil de grote man!
'Als het eens mislukte, als het eens mislukte!'
Daardoor bindt hij het vast aan een bos moerbeiloten.



De tijden veranderen. De juiste man is gekomen, die in staat is orde te scheppen. Daarom heil! Maar juist in zulke overgangstijden is het nodig bevreesd te zijn en te sidderen. Slechts door de uiterste bezorgdheid, die aanhoudend denkt: 'als het eens mislukte, als het eens mislukte!' wordt het succes duurzaam. Als een moerbeistruik wordt afgesneden schieten uit haar wortel talrijke jonge loten op, die bijzonder stevig zijn. Daarom is de consolidering van het succes symbolisch weergegeven door het beeld dat men iets vastbindt aan een bos moerbeiloten.
Confucius zegt hierover:
'Gevaar ontstaat waar iemand zich veilig voelt op zijn plaats. Ondergang dreigt waar iemand zijn rang en fortuin tracht te handhaven. Verwarring ontstaat waar iemand alles in orde heeft. Daarom blijft de edele indachtig aan het gevaar als hij veilig is; aan de ondergang als hij zich handhaaft; en aan de verwarring als hij zijn zaken in orde heeft. Daardoor komt hij persoonlijk in veiligheid en is hij in staat het rijk te beschermen.


九四:有命,无咎,畴离祉。

Negen op de vierde plaats betekent:

Wie op bevel van het hoogste werkt, blijft vrij van blaam.
De gelijkgezinden genieten van de zegen.



De tijd van stilstand nadert zijn ommekeer. Wie weer orde wil scheppen moet daartoe geroepen zijn en het nodige aanzien bezitten. Wie zich naar eigen goeddunken als hervormer zou willen opwerpen, zou licht fouten maken en de zaak doen mislukken. Wie echter geroepen is, die wordt geholpen door de tijdsomstandigheden, en alle gelijkgezinden zullen delen in zijn zegen.


六三:包羞。

Zes op de derde plaats betekent:

Zij dragen schaamte.



De gemene man, die op onrechtmatige wijze omhoog is gekomen, voelt zich niet opgewassen tegen de verantwoordelijkheid die hij op zich heeft geladen. Hij begint - voorlopig nog zonder het naar buiten te laten merken - zich in stilte te schamen. Dat is het begin van de verandering ten goede.


een geel blok dat aangeeft dat dit de constituerende heer van het hexagram is
六二:包承。小人吉,大人否,亨。

Zes op de tweede plaats betekent:

Hen dragen en dulden, dat betekent voor de gemene man heil.
De stilstand dient de grote man tot welslagen.



De gemene man is bereid op kruiperige wijze zijn superieuren te vleien. Hij zou ook de edele dulden als deze hem zou helpen om uit de verwarring te geraken. Dat is heilzaam voor hem. Maar de grote man draagt rustig de gevolgen van de stilstand. Hij mengt zich niet onder het gewone volk. Daar is zijn plaats niet. Zodoende heeft hij persoonlijk wel te lijden, maar zijn grondbeginselen verschaft hij succes.


初六:拔茅茹,以其汇,贞吉亨。

In het begin een zes betekent:

Trekt men kweekgras uit, dan gaat de graszode mee.
Elk op zijn manier.
Standvastigheid brengt heil en welslagen.



De tekst is bijna dezelfde als bij de eerste lijn van het vorige teken, alleen in omgekeerde zin. Hier trekt de een de ander mee bij het terugtreden uit het openbare leven, daar trekt de een de ander mee op de weg van de ambtelijke loopbaan. Daarom heet het hier niet: 'ondernemingen brengen heil', maar 'standvastigheid brengt heil en welslagen'. Alleen door zich bijtijds terug te trekken als er geen mogelijkheid meer bestaat om nog iets te bereiken, bespaart men zich beschaming en heeft men in hogere zin succes, daar men de waardigheid van zijn persoonlijkheid niet te kort doet.