home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









49. Ge

de Omwenteling (het Ruien)



<
上六:君子豹变,小人革面,征凶,居贞吉。

Bovenaan een zes betekent:

De edele verandert als een panter,
De geringe man ruit in het gezicht.
Opbreken brengt onheil.
Verwijlen in standvastigheid brengt heil!



Nadat de grote principiële kwesties zijn beslist zijn er nog bepaalde kleinere hervormingen nodig en moet een en ander nog nauwkeuriger worden uitgewerkt. Men kan dit vergelijken met de eveneens duidelijke, maar kleinere vlekken van het pantervel. Maar ook bij de mensen uit het volk heeft dientengevolge een verandering plaats. Ze 'ruien' eveneens, zoals de nieuwe orde dat meebrengt. Het is wel geen diepgaande verandering, maar dat kan men ook niet verwachten. Men moet zich tevreden stellen met datgene wat binnen de grenzen van het mogelijke ligt. Als men te ver zou willen gaan en te veel zou willen bereiken zou dat maar op onrust en rampspoed uitlopen. Want wat men door een omwenteling moet zien te bereiken, dat zijn duidelijk overzichtelijke, bestendige toestanden, waarmee ieder vrede kan hebben, daar het in de gegeven omstandigheden mogelijke is bereikt.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:大人虎变,未占有孚。

Negen op de vijfde plaats betekent:

De grote man verandert als een tijger.
Nog voordat hij het orakel raadpleegt, vindt hij geloof.



Een tijgervel met zijn duidelijk zichtbare zwarte strepen op geel fond is reeds van verre duidelijk als zodanig te onderscheiden. Zo is het ook bij omwentelingen die een groot man tot stand brengt: er worden grote, klare richtlijnen zichtbaar, die een ieder kan begrijpen. Zo hoeft men niet eerst het orakel te raadplegen, want men wint de spontane steun van het volk.
九四:悔亡,有孚改命,吉。

Negen op de vierde plaats betekent:

Het berouw verdwijnt. Men vindt geloof.
De staatsvorm te veranderen brengt heil.



Radicale veranderingen vereisen de nodige autoriteit. Het is niet voldoende dat men een sterk en vast karakter heeft; men moet ook een invloedrijke positie innemen. Wat men doet moet beantwoorden aan een hogere waarheid en mag niet voortspruiten uit willekeurige of kleingeestige motieven, dan brengt het groot heil. Als een revolutie zulk een innerlijke waarheid als grondslag mist komt er nooit iets goeds uit voort en is ze tot mislukking gedoemd. Want de mensen ondersteunen tenslotte toch alleen die ondernemingen waarvan hun instinctief gevoel hun zegt dat ze rechtvaardig zijn.
九三:征凶,贞厉,革言三就,有孚。

Negen op de derde plaats betekent:

Opbreken brengt onheil. Standvastigheid brengt gevaar.
Als het gerucht van de omwenteling drie keer
De ronde heeft gedaan,
Dan kan men eraan meedoen en zal men geloof vinden.



Als een verandering nodig is zijn er twee fouten die men dient te vermijden. De ene is een te snel en onbesuisd ingrijpen, hetgeen onheil met zich brengt. De andere is een al te conservatief aarzelen, hetgeen eveneens gevaarlijk is. Men mag geen gewicht hechten aan elk gerucht dat om verandering van het bestaande roept. Maar men mag evenmin doof blijven voor herhaalde en gegronde bezwaren. Als men driemaal over verandering heeft horen praten en er goed over na heeft gedacht mag men er geloof aan hechten en erop ingaan. Dan zal men geloof vinden en iets bereiken.
六二:巳日乃革之,征吉,无咎。

Zes op de tweede plaats betekent:

Op de eigen dag mag je een omwenteling teweegbrengen.
Opbreken brengt heil. Geen blaam.



Wanneer men alles geprobeerd heeft om hervormingen tot stand te brengen, zonder dat het succes heeft gehad, is revolutie de enige mogelijkheid. Zulk een diep ingrijpende omwenteling moet echter goed voorbereid zijn. Er moet een man zijn die de nodige capaciteiten én het vertrouwen van het volk heeft. Bij zulk een man kan men zich zonder bezwaar aansluiten. Dat brengt heil en is geen fout. Het gaat in de eerste plaats om de innerlijke instelling tegenover het nieuwe, dat komen moet. Men moet het als het ware tegemoet gaan. Alleen op die wijze kan het worden voorbereid.
初九:巩用黄牛之革。

In het begin een negen betekent:

Men wordt gewikkeld in de huid van een gele koe.



Veranderingen mag men eerst dan ondernemen wanneer er geen andere mogelijkheid meer is. Om te beginnen is uiterste terughoudendheid geboden. Men moet innerlijk heel zeker van zichzelf worden en zich matigen - geel is de kleur van het midden, de koe is het symbool van de volgzaamheid - en vooreerst nog niets ondernemen, want elk voortijdig uitvallen heeft noodlottige gevolgen.
het Teken van hexagram de Omwenteling (het Ruien) uis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Qian , het Scheppende, de hemel
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

Het teken beduidt oorspronkelijk een dierenvel, dat in de loop van het jaar door het ruien een ander aanzien krijgt. Van daaruit wordt het woord overgedragen op de 'ruitijden' in het staatsleven, de grote omwentelingen die met een wisseling van de regering gepaard gaan. De beide figuren waaruit het hexagram is samengesteld, zijn evenals bij Kui de Tegenstelling (hexagram 38) - de jongste twee dochters Li en Dui. Maar terwijl ginds de oudste van hen beiden bovenaan staat, en daaruit au fond slechts een tegenstelling der tendensen voortkomt, bevindt zich hier de jongste bovenaan: de werkingen gaan tegen elkaar in, de krachten bestrijden elkaar als vuur en water (meer), die wederkerig trachten elkaar te vernietigen. Vandaar het idee van de Omwenteling.

De volgorde:
Het systeem van een waterput moet mettertijd noodzakelijkerwijze grondig worden vernieuwd; daarom is het volgende teken: de Omwenteling.
 
Een waterput moet van tijd tot tijd worden schoongemaakt, opdat hij niet verzandt of modderig wordt. Daarom wordt de ‘Waterput’, die op een duurzame inrichting wijst, gevolgd door de ‘Omwenteling’, die de noodzakelijkheid aantoont van veranderingen in sinds lang gevestigde instellingen, opdat ze niet verstarren.

Vermengde tekens:
De Omwenteling beduidt de verwijdering van het verouderde.
 
Het hexagram is zo geconstrueerd, dat de beide trigrammen in tegenovergestelde richting werken; daardoor ontstaat gemakkelijk een omwenteling. Het vuur beneden wordt nog aangewakkerd door het kernteken Xun, dat wind of hout betekent. Het bovenste kernteken, Qian, geeft de nodige vastheid. De hele beweging van het hexagram is naar boven gericht.
het Oordeel bij hexagram de Omwenteling (het Ruien) uis:

革:巳日乃孚,元亨利贞,悔亡。

De Omwenteling.
Op de eigen dag vind je geloof.
Verheven welslagen, bevorderd door standvastigheid.
Het berouw verdwijnt.



Staatsgrepen zijn buitengewoon ernstig. Men mag er slechts in het uiterste geval, wanneer er geen andere uitweg meer open staat, zijn toevlucht toe nemen. Niet iedereen is daartoe geroepen; alleen de man die het vertrouwen van het volk geniet, en ook die uitsluitend wanneer de tijd er rijp voor is. Men moet daarbij op de juiste manier te werk gaan, zodat men het volk blijmoedig stemt en door wijze voorlichting excessen weet te voorkomen. Voorts moet men daarbij geheel vrij zijn van zelfzuchtige bedoelingen en werkelijk de nood van het volk lenigen. Alleen dan heeft men zich niets te verwijten. De tijden veranderen en daarmee ook de eisen. Ook de jaargetijden veranderen in de loop van het jaar. Zo is er ook in het wereldjaar lente en herfst onder volkeren en naties, waardoor maatschappelijke hervormingen onvermijdelijk zijn.

Commentaar op de beslissing:

革,水火相息,二女同居,其志不相得,曰革。巳日乃孚;革而信也。文明以说,大亨以正,革而当,其悔乃亡。天地革而四时成,汤武革命,顺乎天而应乎人,革之时大矣哉。

De Omwenteling: water en vuur temperen elkander. Twee dochters wonen samen, maar hun opvattingen lopen ver uiteen. Dat beduidt: Omwenteling.
‘Op de eigen dag vind je geloof’:
Men bewerkt een omwenteling en men vindt daarbij vertrouwen.
Opheldering en daardoor blijheid:
je schept groot succes door rechtvaardigheid.
Als men bij een omwenteling het juiste weet te doen, ‘verdwijnt het berouw’.
Hemel en aarde bewerken de omwenteling, en daardoor volgen de vier jaargetijden elkaar op.
Tang en Wu bewerkten politieke omwentelingen door overgave aan de hemel in harmonie met de mensen. De tijd van de Omwenteling is waarlijk groot.



Het ruien berust op vaste wetten, het wordt voorbereid. Hetzelfde moet het geval zijn met politieke omwentelingen. De uitdrukking: ‘op de eigen dag’ wijst – evenals dat bij nr. 18, Gu, het Werk aan het Bedorvene het geval was – op een van de tien cyclische tekens. Deze tien cyclische tekens zijn: 1. jia 2. yi 3. bing 4. ding 5. wu 6. ji 7. geng 8. xin 9. ren 10. gui.
Zoals bij hexagram 18 reeds werd vermeld, heeft het achtste van deze tekens, xin (metaal, herfst), nog de bijbetekenis van ‘vernieuwen’, en het zevende, geng, beduidt ‘veranderen’. Nu is het teken, dat aan geng voorafgaat, ji. Dus op de dag vóór de verandering intreedt, vindt men geloof (vandaar in de vertaling de ‘eigen’ dag; ji betekent ook ‘eigen’). Als men de cyclische tekens met de windrichtingen van de acht diagrammen van de Latere Hemel combineert, vindt men, dat ji samen met Kun – dat aarde betekent – in het Zuidwesten staat, midden tussen Dui in het Westen en Li in het Zuiden, d.w.z. juist tussen de beide trigrammen, die elkaar bestrijden en temperen. De aarde in het midden nivelleert hun werkingen, zodat de klaarheid van het vuur (Li) en de blijheid van het water (Dui) zich afzonderlijk kunnen manifesteren. Vandaar de noodzakelijkheid van opheldering en blijheid, als men het vertrouwen van de bevolking wil winnen dat voor een omwenteling onmisbaar is.
Evenals de omwentelingen in de natuur zich volgens vaste wetten voltrekken, en daardoor het jaar in zijn kringloop ontstaat, zo moeten ook de politieke revoluties, die soms nodig kunnen zijn om een einde te maken aan verderfelijke toestanden, zich richten naar vaste wetten: 1. Men moet het juiste tijdstip kunnen afwachten. 2. Men moet op de juiste manier te werk gaan, zodat men op de sympathie van de bevolking kan rekenen en excessen worden vermeden. 3. Men moet correct zijn en geheel vrij van zelfzuchtige bedoelingen. 4. De verandering moet in een reële behoefte voorzien. Zo waren de grote omwentelingen, die de heersers Tang en Wu in de loop van de geschiedenis hebben volbracht.
het Beeld van hexagram de Omwenteling (het Ruien) uis:

泽中有火,革;君子以治历明时。

In het meer is vuur: het beeld van de Omwenteling.
Zo ordent de edele de tijdrekening
En klaart hij de tijden.



Het vuur beneden en het meer boven bestrijden en vernietigen elkaar. Zo vindt in de loop van het jaar ook een strijd tussen de lichte en de donkere kracht plaats, die zich in de omwentelingen der jaargetijden uitwerkt. De mens wordt meester over de wisselingen der natuur, als hij de regelmaat ervan onderkent en het tijdsverloop daarnaar indeelt. Daardoor komt er orde en klaarheid in de schijnbaar chaotische wisseling der tijden, en kan men zich reeds van tevoren instellen op de eisen der verschillende perioden.




het kernhexagram:

44. Gou
het Tegemoetkomen

b
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Qian , het Scheppende, de hemel
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

Het teken beduidt oorspronkelijk een dierenvel, dat in de loop van het jaar door het ruien een ander aanzien krijgt. Van daaruit wordt het woord overgedragen op de 'ruitijden' in het staatsleven, de grote omwentelingen die met een wisseling van de regering gepaard gaan. De beide figuren waaruit het hexagram is samengesteld, zijn evenals bij Kui de Tegenstelling (hexagram 38) - de jongste twee dochters Li en Dui. Maar terwijl ginds de oudste van hen beiden bovenaan staat, en daaruit au fond slechts een tegenstelling der tendensen voortkomt, bevindt zich hier de jongste bovenaan: de werkingen gaan tegen elkaar in, de krachten bestrijden elkaar als vuur en water (meer), die wederkerig trachten elkaar te vernietigen. Vandaar het idee van de Omwenteling.

De volgorde:
Het systeem van een waterput moet mettertijd noodzakelijkerwijze grondig worden vernieuwd; daarom is het volgende teken: de Omwenteling.
 
Een waterput moet van tijd tot tijd worden schoongemaakt, opdat hij niet verzandt of modderig wordt. Daarom wordt de ‘Waterput’, die op een duurzame inrichting wijst, gevolgd door de ‘Omwenteling’, die de noodzakelijkheid aantoont van veranderingen in sinds lang gevestigde instellingen, opdat ze niet verstarren.

Vermengde tekens:
De Omwenteling beduidt de verwijdering van het verouderde.
 
Het hexagram is zo geconstrueerd, dat de beide trigrammen in tegenovergestelde richting werken; daardoor ontstaat gemakkelijk een omwenteling. Het vuur beneden wordt nog aangewakkerd door het kernteken Xun, dat wind of hout betekent. Het bovenste kernteken, Qian, geeft de nodige vastheid. De hele beweging van het hexagram is naar boven gericht.


het Oordeel:

革:巳日乃孚,元亨利贞,悔亡。

De Omwenteling.
Op de eigen dag vind je geloof.
Verheven welslagen, bevorderd door standvastigheid.
Het berouw verdwijnt.



Staatsgrepen zijn buitengewoon ernstig. Men mag er slechts in het uiterste geval, wanneer er geen andere uitweg meer open staat, zijn toevlucht toe nemen. Niet iedereen is daartoe geroepen; alleen de man die het vertrouwen van het volk geniet, en ook die uitsluitend wanneer de tijd er rijp voor is. Men moet daarbij op de juiste manier te werk gaan, zodat men het volk blijmoedig stemt en door wijze voorlichting excessen weet te voorkomen. Voorts moet men daarbij geheel vrij zijn van zelfzuchtige bedoelingen en werkelijk de nood van het volk lenigen. Alleen dan heeft men zich niets te verwijten. De tijden veranderen en daarmee ook de eisen. Ook de jaargetijden veranderen in de loop van het jaar. Zo is er ook in het wereldjaar lente en herfst onder volkeren en naties, waardoor maatschappelijke hervormingen onvermijdelijk zijn.

Commentaar op de beslissing:

革,水火相息,二女同居,其志不相得,曰革。巳日乃孚;革而信也。文明以说,大亨以正,革而当,其悔乃亡。天地革而四时成,汤武革命,顺乎天而应乎人,革之时大矣哉。

De Omwenteling: water en vuur temperen elkander. Twee dochters wonen samen, maar hun opvattingen lopen ver uiteen. Dat beduidt: Omwenteling.
‘Op de eigen dag vind je geloof’:
Men bewerkt een omwenteling en men vindt daarbij vertrouwen.
Opheldering en daardoor blijheid:
je schept groot succes door rechtvaardigheid.
Als men bij een omwenteling het juiste weet te doen, ‘verdwijnt het berouw’.
Hemel en aarde bewerken de omwenteling, en daardoor volgen de vier jaargetijden elkaar op.
Tang en Wu bewerkten politieke omwentelingen door overgave aan de hemel in harmonie met de mensen. De tijd van de Omwenteling is waarlijk groot.



Het ruien berust op vaste wetten, het wordt voorbereid. Hetzelfde moet het geval zijn met politieke omwentelingen. De uitdrukking: ‘op de eigen dag’ wijst – evenals dat bij nr. 18, Gu, het Werk aan het Bedorvene het geval was – op een van de tien cyclische tekens. Deze tien cyclische tekens zijn: 1. jia 2. yi 3. bing 4. ding 5. wu 6. ji 7. geng 8. xin 9. ren 10. gui.
Zoals bij hexagram 18 reeds werd vermeld, heeft het achtste van deze tekens, xin (metaal, herfst), nog de bijbetekenis van ‘vernieuwen’, en het zevende, geng, beduidt ‘veranderen’. Nu is het teken, dat aan geng voorafgaat, ji. Dus op de dag vóór de verandering intreedt, vindt men geloof (vandaar in de vertaling de ‘eigen’ dag; ji betekent ook ‘eigen’). Als men de cyclische tekens met de windrichtingen van de acht diagrammen van de Latere Hemel combineert, vindt men, dat ji samen met Kun – dat aarde betekent – in het Zuidwesten staat, midden tussen Dui in het Westen en Li in het Zuiden, d.w.z. juist tussen de beide trigrammen, die elkaar bestrijden en temperen. De aarde in het midden nivelleert hun werkingen, zodat de klaarheid van het vuur (Li) en de blijheid van het water (Dui) zich afzonderlijk kunnen manifesteren. Vandaar de noodzakelijkheid van opheldering en blijheid, als men het vertrouwen van de bevolking wil winnen dat voor een omwenteling onmisbaar is.
Evenals de omwentelingen in de natuur zich volgens vaste wetten voltrekken, en daardoor het jaar in zijn kringloop ontstaat, zo moeten ook de politieke revoluties, die soms nodig kunnen zijn om een einde te maken aan verderfelijke toestanden, zich richten naar vaste wetten: 1. Men moet het juiste tijdstip kunnen afwachten. 2. Men moet op de juiste manier te werk gaan, zodat men op de sympathie van de bevolking kan rekenen en excessen worden vermeden. 3. Men moet correct zijn en geheel vrij van zelfzuchtige bedoelingen. 4. De verandering moet in een reële behoefte voorzien. Zo waren de grote omwentelingen, die de heersers Tang en Wu in de loop van de geschiedenis hebben volbracht.


het Beeld:

泽中有火,革;君子以治历明时。

In het meer is vuur: het beeld van de Omwenteling.
Zo ordent de edele de tijdrekening
En klaart hij de tijden.



Het vuur beneden en het meer boven bestrijden en vernietigen elkaar. Zo vindt in de loop van het jaar ook een strijd tussen de lichte en de donkere kracht plaats, die zich in de omwentelingen der jaargetijden uitwerkt. De mens wordt meester over de wisselingen der natuur, als hij de regelmaat ervan onderkent en het tijdsverloop daarnaar indeelt. Daardoor komt er orde en klaarheid in de schijnbaar chaotische wisseling der tijden, en kan men zich reeds van tevoren instellen op de eisen der verschillende perioden.


de Lijnen:


上六:君子豹变,小人革面,征凶,居贞吉。

Bovenaan een zes betekent:

De edele verandert als een panter,
De geringe man ruit in het gezicht.
Opbreken brengt onheil.
Verwijlen in standvastigheid brengt heil!



Nadat de grote principiële kwesties zijn beslist zijn er nog bepaalde kleinere hervormingen nodig en moet een en ander nog nauwkeuriger worden uitgewerkt. Men kan dit vergelijken met de eveneens duidelijke, maar kleinere vlekken van het pantervel. Maar ook bij de mensen uit het volk heeft dientengevolge een verandering plaats. Ze 'ruien' eveneens, zoals de nieuwe orde dat meebrengt. Het is wel geen diepgaande verandering, maar dat kan men ook niet verwachten. Men moet zich tevreden stellen met datgene wat binnen de grenzen van het mogelijke ligt. Als men te ver zou willen gaan en te veel zou willen bereiken zou dat maar op onrust en rampspoed uitlopen. Want wat men door een omwenteling moet zien te bereiken, dat zijn duidelijk overzichtelijke, bestendige toestanden, waarmee ieder vrede kan hebben, daar het in de gegeven omstandigheden mogelijke is bereikt.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:大人虎变,未占有孚。

Negen op de vijfde plaats betekent:

De grote man verandert als een tijger.
Nog voordat hij het orakel raadpleegt, vindt hij geloof.



Een tijgervel met zijn duidelijk zichtbare zwarte strepen op geel fond is reeds van verre duidelijk als zodanig te onderscheiden. Zo is het ook bij omwentelingen die een groot man tot stand brengt: er worden grote, klare richtlijnen zichtbaar, die een ieder kan begrijpen. Zo hoeft men niet eerst het orakel te raadplegen, want men wint de spontane steun van het volk.


九四:悔亡,有孚改命,吉。

Negen op de vierde plaats betekent:

Het berouw verdwijnt. Men vindt geloof.
De staatsvorm te veranderen brengt heil.



Radicale veranderingen vereisen de nodige autoriteit. Het is niet voldoende dat men een sterk en vast karakter heeft; men moet ook een invloedrijke positie innemen. Wat men doet moet beantwoorden aan een hogere waarheid en mag niet voortspruiten uit willekeurige of kleingeestige motieven, dan brengt het groot heil. Als een revolutie zulk een innerlijke waarheid als grondslag mist komt er nooit iets goeds uit voort en is ze tot mislukking gedoemd. Want de mensen ondersteunen tenslotte toch alleen die ondernemingen waarvan hun instinctief gevoel hun zegt dat ze rechtvaardig zijn.


九三:征凶,贞厉,革言三就,有孚。

Negen op de derde plaats betekent:

Opbreken brengt onheil. Standvastigheid brengt gevaar.
Als het gerucht van de omwenteling drie keer
De ronde heeft gedaan,
Dan kan men eraan meedoen en zal men geloof vinden.



Als een verandering nodig is zijn er twee fouten die men dient te vermijden. De ene is een te snel en onbesuisd ingrijpen, hetgeen onheil met zich brengt. De andere is een al te conservatief aarzelen, hetgeen eveneens gevaarlijk is. Men mag geen gewicht hechten aan elk gerucht dat om verandering van het bestaande roept. Maar men mag evenmin doof blijven voor herhaalde en gegronde bezwaren. Als men driemaal over verandering heeft horen praten en er goed over na heeft gedacht mag men er geloof aan hechten en erop ingaan. Dan zal men geloof vinden en iets bereiken.


六二:巳日乃革之,征吉,无咎。

Zes op de tweede plaats betekent:

Op de eigen dag mag je een omwenteling teweegbrengen.
Opbreken brengt heil. Geen blaam.



Wanneer men alles geprobeerd heeft om hervormingen tot stand te brengen, zonder dat het succes heeft gehad, is revolutie de enige mogelijkheid. Zulk een diep ingrijpende omwenteling moet echter goed voorbereid zijn. Er moet een man zijn die de nodige capaciteiten én het vertrouwen van het volk heeft. Bij zulk een man kan men zich zonder bezwaar aansluiten. Dat brengt heil en is geen fout. Het gaat in de eerste plaats om de innerlijke instelling tegenover het nieuwe, dat komen moet. Men moet het als het ware tegemoet gaan. Alleen op die wijze kan het worden voorbereid.


初九:巩用黄牛之革。

In het begin een negen betekent:

Men wordt gewikkeld in de huid van een gele koe.



Veranderingen mag men eerst dan ondernemen wanneer er geen andere mogelijkheid meer is. Om te beginnen is uiterste terughoudendheid geboden. Men moet innerlijk heel zeker van zichzelf worden en zich matigen - geel is de kleur van het midden, de koe is het symbool van de volgzaamheid - en vooreerst nog niets ondernemen, want elk voortijdig uitvallen heeft noodlottige gevolgen.