home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









48. Jing

de Waterput



<
上六:井收勿幕,有孚元吉。

Bovenaan een zes betekent:

Men put ongestoord uit de waterput.
Hij is betrouwbaar. Verheven heil!



De waterput is er voor iedereen. Geen verbod keert zich tegen degenen die eruit willen putten. Hoevelen er ook komen, zij vinden wat ze nodig hebben; want de waterput is betrouwbaar. Hij heeft een bron en droogt niet uit. Daarom is hij voor het hele land een bron van heil. Zo is het ook met de werkelijk grote man, die onuitputtelijk rijk is aan innerlijk goed: hoe meer mensen uit hem putten, des te groter wordt zijn rijkdom.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:井冽,寒泉食。

Negen op de vijfde plaats betekent:

In de waterput is een heldere, koele bron
Waaruit men kan drinken.



Dat is een goede waterput, die op zijn bodem een bron van levend water heeft. Een man die zulke deugden bezit is een geboren redder en leider der mensen. Hij bezit het water des levens. Nochtans ontbreekt de toevoeging 'heil'. Bij de waterput komt het er vóór alles op aan dat het water gedronken wordt. Ook het beste water is voor de verfrissing der mensen niet meer dan een mogelijkheid, zolang het niet omhooggehaald is. Zo komt het er ook bij de leiders van de mensheid op aan dat men uit hun bron drinkt, hun woorden in praktijk brengt.
六四:井甃,无咎。

Zes op de vierde plaats betekent:

De waterput wordt met metselwerk bekleed. Geen blaam.



Als de waterput met metselwerk bekleed wordt, kan men hem intussen wel niet gebruiken, maar het werk is niet vergeefs: het heeft ten gevolge dat het water helder blijft. Zo zijn er ook in het leven perioden waarin men aan zichzelf moet werken. Gedurende die tijd kan men weliswaar niets voor anderen doen, maar het voordeel is dat men door innerlijke ontwikkeling zijn kracht en bekwaamheid vergroot en zodoende later des te meer presteert.
九三:井渫不食,为我心恻,可用汲,王明,并受其福。

Negen op de derde plaats betekent:

De waterput is schoongemaakt maar men drinkt er niet uit.
Dat is mijn harteleed;
Want men zou er uit kunnen putten.
Als de koning het zich bewust was,
Dan zou men gemeenschappelijk het geluk genieten.



Hier is sprake van een bekwaam man. Hij gelijkt op een schoongemaakte waterput, waarvan men het water zou kunnen drinken. Maar hij wordt niet gebruikt. Tot groot verdriet van de mensen die hem kennen. De wens bestaat dat de vorst het zal vernemen; dat zou voor alle betrokkenen een geluk zijn.
九二:井谷射鲋,瓮敝漏。

Negen op de tweede plaats betekent:

Bij het gat van de put schiet men vissen.
De kruik is gebroken en lekt.



Het water op zichzelf is helder. Maar men gebruikt het niet. Dientengevolge houden zich alleen nog vissen in de waterput op, en wie er komt komt alleen om vissen te vangen; maar de kruik is gebroken, zodat men de vissen er niet in kan bewaren.
Hier wordt de situatie geschilderd dat iemand op zichzelf wel een goede aanleg heeft, maar zijn gaven verwaarloost. Niemand bekommert zich om hem. Daardoor geraakt hij innerlijk aan lager wal. Hij geeft zich met minderwaardige mensen af en kan niets belangrijks meer presteren.
初六:井泥不食,旧井无禽。

In het begin een zes betekent:

Het slik van de waterput wordt niet gedronken.
Bij een oude waterput komen geen dieren.



Als iemand in drassig, laag land omzwerft, verzinkt zijn leven in de modder. Zo iemand verliest zijn betekenis voor de mensheid. Wie zichzelf weggooit, heeft ook geen aantrekkingskracht meer voor de anderen. Ten slotte bekommert niemand zich meer om hem.
het Teken van hexagram de Waterput Nis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

Beneden is het hout, boven het water. Het hout gaat omlaag in de aarde om het water omhoog te halen. Het beeld is ontleend aan de oud-Chinese wip-waterput. Met het hout zijn niet de emmers bedoeld (die in oude tijden van klei werden gemaakt) maar de houten stang, waarvan de bewegingen het water uit de bron naar boven brachten. Het beeld duidt ook op de plantenwereld, die door haar wortels het water uit de aarde omhooghaalt. De put, waaruit men het water schept, wekt voorts de gedachte aan onuitputtelijke voedselvoorraden.

De volgorde:
Wie boven in het nauw gebracht wordt, zal zich omlaag wenden. Daarom is het volgende teken: de Waterput.

Vermengde tekens:
De Waterput betekent samenhang.

Bijgevoegde oordelen:
De Waterput toont het veld van het karakter. De waterput blijft op zijn plaats en heeft toch invloed op andere dingen. De waterput bewerkt het vermogen te onderscheiden, wat het juiste is.
 
De waterput blijft op zijn plaats. Hij heeft een vaste, onuitputtelijke basis; zo moet ook het karakter diepe fundamenten hebben en hecht verbonden zijn met het grondwater van het leven. De waterput zelf verandert niet, maar door het water, dat men uit hem put, oefent hij een vèrstrekkende invloed uit. De waterput toont het beeld van de rustige uitdeling van gaven aan allen die hem naderen; evenzo moet het karakter rustig en klaar zijn: dan zullen ook de denkbeelden over het goede en rechtvaardige duidelijk voor ogen staan.
Voorts heeft het hexagram betrekking op de voedselvoorziening, evenals de tekens nr. 5, Xu, het Wachten, nr, 27, Yi, de Mondhoeken, en nr. 50, Ding, de Spijspot. Het teken Waterput heeft betrekking op het voor de voeding benodigde water, als onmisbaar bestanddeel van het leven.
De beide kerntekens hebben een omhooggaande tendens. De woorden bij de afzonderlijke lijnen tonen dan ook een steeds verder gaande reiniging, en de situatie wordt steeds gunstiger, in tegenstelling tot het gevaar, dat in het oordeel over het geheel wordt aangeduid.
het Oordeel bij hexagram de Waterput Nis:

井:改邑不改井,无丧无得,往来井井。汔至,亦未繘井,羸其瓶,凶。

De Waterput.
Men kan wel de stad verleggen,
Maar de waterput niet.
Hij neemt niet af en neemt niet toe.
Zij komen en gaan en scheppen uit de waterput.
Als men het welwater bijna heeft bereikt,
Maar het touw net niet lang genoeg is,
Of als de kruik breekt, dan brengt dat ongeluk.



De hoofdsteden werden in het oude China soms verlegd, hetzij ter wille van een gunstiger ligging, hetzij bij de wisseling der dynastieën. De bouwstijl wisselde in de loop der eeuwen, maar de vorm van de waterput is vanaf oeroude tijden tot op de huidige dag dezelfde gebleven. Zo is de waterput het symbool van de maatschappelijke organisatie der mensheid in haar meest primitieve levensbehoeften, die onafhankelijk is van de politiek. De politieke structuur wisselt, de naties wisselen, maar het leven der mensen met zijn levenseisen blijft eeuwig hetzelfde. Daaraan valt niets te veranderen. Dat leven is ook onuitputtelijk. Het neemt toe noch af, en is er voor iedereen. Geslachten komen en gaan, en zij allen genieten het leven in zijn onuitputtelijke volheid.
Voor een goede staatkundige of maatschappelijke organisatie van de mensheid zijn echter twee dingen nodig. Ten eerste het afdalen tot de grondslagen van het leven. Alle oppervlakkigheid in de ordening van het leven, die de diepste levensbehoeften onbevredigd laat, is even onvolkomen als had men in het geheel geen pogingen tot ordening in het werk gesteld. Vervolgens is onachtzaamheid - waardoor de kruik breekt - uit den boze. Als bijvoorbeeld de militaire bescherming van een staat zozeer wordt overdreven dat er oorlogen door ontstaan waardoor de macht van de staat wordt vernietigd, dan staat dat gelijk met het 'breken van de kruik'. Ook op de enkeling is het hexagram van toepassing. Hoe verschillend de aanleg en de ontwikkeling der mensen ook mag zijn, de menselijke natuur is au fond bij iedereen hetzelfde. En ieder mens kan bij zijn vorming putten uit de oneindig rijke bron van de goddelijke natuur van het menselijk wezen. Maar ook hier dreigen twee gevaren: het kan zijn dat men bij zijn karaktervorming niet doordringt tot de eigenlijke wortel van het mensdom, maar in conventie blijft steken - zulk een halve beschaving is even erg als in het geheel geen - òf dat men plotseling ineenstort en de vorming van zijn karakter verder verwaarloost.

Commentaar op de beslissing:

巽乎水而上水,井;井养而不穷也。改邑不改井,乃以刚中也。汔至亦未繘井,未有功也。羸其瓶,是以凶也。

Indringen onder het water en omhoogbrengen van het water, dat is de Waterput. De waterput voedt en droogt niet op.
‘Men kan wel de stad verleggen, maar de waterput niet’; want centrale positie gaat gepaard met vastheid.
‘Als men het welwater bijna heeft bereikt, maar het touw net niet lang genoeg is’:
dan heeft men nog niets gepresteerd.
‘Als de kruik breekt’:
dat brengt ongeluk.
 


Men krijgt de indruk, dat de tekst in het begin van de Commentaar niet geheel compleet is. Van de essentiële betekenis is echter niets verloren gegaan. De eerste helft van het Oordeel heeft betrekking op het wezen van de waterput: het onveranderlijke te midden van verandering. Het bovenste trigram, Kan, duidt hierbij de waterput aan, en het onderste trigram, Xun, symboliseert een stad. De heer van het hexagram bevindt zich in het bovenste trigram, vandaar: geen verandering. De tweede helft van de tekst heeft betrekking op de gevaren bij het gebruik van de waterput. Het trigram Xun betekent een touw, het kernteken Li betekent een holle pot, het kernteken Dui betekent in stukken breken. Daardoor wordt het gevaar aangeduid, dat de kruik kan breken.
Een symbolische betekenis ligt nog in het hexagram opgesloten. Evenals het water in zijn onuitputtelijkheid een eerste levensvereiste is, zo is ook de ‘Weg der Koningen’, de goede regering, allereerste vereiste voor het leven van de staat. Plaats en tijd kunnen wisselen, maar de methodes om de menselijke samenleving te regelen, blijven steeds dezelfden. Wantoestanden ontstaan slechts dan, als het ontbreekt aan mensen, die deze ordening tot stand vermogen te brengen. Dit wordt gesymboliseerd door het breken van de kruik, voordat deze het water heeft bereikt.
het Beeld van hexagram de Waterput Nis:

木上有水,井;君子以劳民劝相。

Boven het hout is het water: het beeld van de Waterput.
Zo moedigt de edele het volk aan
En vermaant hij het, elkaar te helpen.



Onder is het trigram Xun - hout - daarboven het trigram Kan - water. Het hout zuigt het water naar boven. Gelijk het hout als organisme de werkzaamheid van de waterput nabootst, wat alle delen van de plant ten goede komt, zó ordent de edele de menselijke maatschappij, opdat ze als een plantenorganisme ten bate van het geheel in elkaar grijpt.




het kernhexagram:

38. Kui
de Tegenstelling

o
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Kan , het Onpeilbare, het water

Beneden is het hout, boven het water. Het hout gaat omlaag in de aarde om het water omhoog te halen. Het beeld is ontleend aan de oud-Chinese wip-waterput. Met het hout zijn niet de emmers bedoeld (die in oude tijden van klei werden gemaakt) maar de houten stang, waarvan de bewegingen het water uit de bron naar boven brachten. Het beeld duidt ook op de plantenwereld, die door haar wortels het water uit de aarde omhooghaalt. De put, waaruit men het water schept, wekt voorts de gedachte aan onuitputtelijke voedselvoorraden.

De volgorde:
Wie boven in het nauw gebracht wordt, zal zich omlaag wenden. Daarom is het volgende teken: de Waterput.

Vermengde tekens:
De Waterput betekent samenhang.

Bijgevoegde oordelen:
De Waterput toont het veld van het karakter. De waterput blijft op zijn plaats en heeft toch invloed op andere dingen. De waterput bewerkt het vermogen te onderscheiden, wat het juiste is.
 
De waterput blijft op zijn plaats. Hij heeft een vaste, onuitputtelijke basis; zo moet ook het karakter diepe fundamenten hebben en hecht verbonden zijn met het grondwater van het leven. De waterput zelf verandert niet, maar door het water, dat men uit hem put, oefent hij een vèrstrekkende invloed uit. De waterput toont het beeld van de rustige uitdeling van gaven aan allen die hem naderen; evenzo moet het karakter rustig en klaar zijn: dan zullen ook de denkbeelden over het goede en rechtvaardige duidelijk voor ogen staan.
Voorts heeft het hexagram betrekking op de voedselvoorziening, evenals de tekens nr. 5, Xu, het Wachten, nr, 27, Yi, de Mondhoeken, en nr. 50, Ding, de Spijspot. Het teken Waterput heeft betrekking op het voor de voeding benodigde water, als onmisbaar bestanddeel van het leven.
De beide kerntekens hebben een omhooggaande tendens. De woorden bij de afzonderlijke lijnen tonen dan ook een steeds verder gaande reiniging, en de situatie wordt steeds gunstiger, in tegenstelling tot het gevaar, dat in het oordeel over het geheel wordt aangeduid.


het Oordeel:

井:改邑不改井,无丧无得,往来井井。汔至,亦未繘井,羸其瓶,凶。

De Waterput.
Men kan wel de stad verleggen,
Maar de waterput niet.
Hij neemt niet af en neemt niet toe.
Zij komen en gaan en scheppen uit de waterput.
Als men het welwater bijna heeft bereikt,
Maar het touw net niet lang genoeg is,
Of als de kruik breekt, dan brengt dat ongeluk.



De hoofdsteden werden in het oude China soms verlegd, hetzij ter wille van een gunstiger ligging, hetzij bij de wisseling der dynastieën. De bouwstijl wisselde in de loop der eeuwen, maar de vorm van de waterput is vanaf oeroude tijden tot op de huidige dag dezelfde gebleven. Zo is de waterput het symbool van de maatschappelijke organisatie der mensheid in haar meest primitieve levensbehoeften, die onafhankelijk is van de politiek. De politieke structuur wisselt, de naties wisselen, maar het leven der mensen met zijn levenseisen blijft eeuwig hetzelfde. Daaraan valt niets te veranderen. Dat leven is ook onuitputtelijk. Het neemt toe noch af, en is er voor iedereen. Geslachten komen en gaan, en zij allen genieten het leven in zijn onuitputtelijke volheid.
Voor een goede staatkundige of maatschappelijke organisatie van de mensheid zijn echter twee dingen nodig. Ten eerste het afdalen tot de grondslagen van het leven. Alle oppervlakkigheid in de ordening van het leven, die de diepste levensbehoeften onbevredigd laat, is even onvolkomen als had men in het geheel geen pogingen tot ordening in het werk gesteld. Vervolgens is onachtzaamheid - waardoor de kruik breekt - uit den boze. Als bijvoorbeeld de militaire bescherming van een staat zozeer wordt overdreven dat er oorlogen door ontstaan waardoor de macht van de staat wordt vernietigd, dan staat dat gelijk met het 'breken van de kruik'. Ook op de enkeling is het hexagram van toepassing. Hoe verschillend de aanleg en de ontwikkeling der mensen ook mag zijn, de menselijke natuur is au fond bij iedereen hetzelfde. En ieder mens kan bij zijn vorming putten uit de oneindig rijke bron van de goddelijke natuur van het menselijk wezen. Maar ook hier dreigen twee gevaren: het kan zijn dat men bij zijn karaktervorming niet doordringt tot de eigenlijke wortel van het mensdom, maar in conventie blijft steken - zulk een halve beschaving is even erg als in het geheel geen - òf dat men plotseling ineenstort en de vorming van zijn karakter verder verwaarloost.

Commentaar op de beslissing:

巽乎水而上水,井;井养而不穷也。改邑不改井,乃以刚中也。汔至亦未繘井,未有功也。羸其瓶,是以凶也。

Indringen onder het water en omhoogbrengen van het water, dat is de Waterput. De waterput voedt en droogt niet op.
‘Men kan wel de stad verleggen, maar de waterput niet’; want centrale positie gaat gepaard met vastheid.
‘Als men het welwater bijna heeft bereikt, maar het touw net niet lang genoeg is’:
dan heeft men nog niets gepresteerd.
‘Als de kruik breekt’:
dat brengt ongeluk.
 


Men krijgt de indruk, dat de tekst in het begin van de Commentaar niet geheel compleet is. Van de essentiële betekenis is echter niets verloren gegaan. De eerste helft van het Oordeel heeft betrekking op het wezen van de waterput: het onveranderlijke te midden van verandering. Het bovenste trigram, Kan, duidt hierbij de waterput aan, en het onderste trigram, Xun, symboliseert een stad. De heer van het hexagram bevindt zich in het bovenste trigram, vandaar: geen verandering. De tweede helft van de tekst heeft betrekking op de gevaren bij het gebruik van de waterput. Het trigram Xun betekent een touw, het kernteken Li betekent een holle pot, het kernteken Dui betekent in stukken breken. Daardoor wordt het gevaar aangeduid, dat de kruik kan breken.
Een symbolische betekenis ligt nog in het hexagram opgesloten. Evenals het water in zijn onuitputtelijkheid een eerste levensvereiste is, zo is ook de ‘Weg der Koningen’, de goede regering, allereerste vereiste voor het leven van de staat. Plaats en tijd kunnen wisselen, maar de methodes om de menselijke samenleving te regelen, blijven steeds dezelfden. Wantoestanden ontstaan slechts dan, als het ontbreekt aan mensen, die deze ordening tot stand vermogen te brengen. Dit wordt gesymboliseerd door het breken van de kruik, voordat deze het water heeft bereikt.


het Beeld:

木上有水,井;君子以劳民劝相。

Boven het hout is het water: het beeld van de Waterput.
Zo moedigt de edele het volk aan
En vermaant hij het, elkaar te helpen.



Onder is het trigram Xun - hout - daarboven het trigram Kan - water. Het hout zuigt het water naar boven. Gelijk het hout als organisme de werkzaamheid van de waterput nabootst, wat alle delen van de plant ten goede komt, zó ordent de edele de menselijke maatschappij, opdat ze als een plantenorganisme ten bate van het geheel in elkaar grijpt.


de Lijnen:


上六:井收勿幕,有孚元吉。

Bovenaan een zes betekent:

Men put ongestoord uit de waterput.
Hij is betrouwbaar. Verheven heil!



De waterput is er voor iedereen. Geen verbod keert zich tegen degenen die eruit willen putten. Hoevelen er ook komen, zij vinden wat ze nodig hebben; want de waterput is betrouwbaar. Hij heeft een bron en droogt niet uit. Daarom is hij voor het hele land een bron van heil. Zo is het ook met de werkelijk grote man, die onuitputtelijk rijk is aan innerlijk goed: hoe meer mensen uit hem putten, des te groter wordt zijn rijkdom.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:井冽,寒泉食。

Negen op de vijfde plaats betekent:

In de waterput is een heldere, koele bron
Waaruit men kan drinken.



Dat is een goede waterput, die op zijn bodem een bron van levend water heeft. Een man die zulke deugden bezit is een geboren redder en leider der mensen. Hij bezit het water des levens. Nochtans ontbreekt de toevoeging 'heil'. Bij de waterput komt het er vóór alles op aan dat het water gedronken wordt. Ook het beste water is voor de verfrissing der mensen niet meer dan een mogelijkheid, zolang het niet omhooggehaald is. Zo komt het er ook bij de leiders van de mensheid op aan dat men uit hun bron drinkt, hun woorden in praktijk brengt.


六四:井甃,无咎。

Zes op de vierde plaats betekent:

De waterput wordt met metselwerk bekleed. Geen blaam.



Als de waterput met metselwerk bekleed wordt, kan men hem intussen wel niet gebruiken, maar het werk is niet vergeefs: het heeft ten gevolge dat het water helder blijft. Zo zijn er ook in het leven perioden waarin men aan zichzelf moet werken. Gedurende die tijd kan men weliswaar niets voor anderen doen, maar het voordeel is dat men door innerlijke ontwikkeling zijn kracht en bekwaamheid vergroot en zodoende later des te meer presteert.


九三:井渫不食,为我心恻,可用汲,王明,并受其福。

Negen op de derde plaats betekent:

De waterput is schoongemaakt maar men drinkt er niet uit.
Dat is mijn harteleed;
Want men zou er uit kunnen putten.
Als de koning het zich bewust was,
Dan zou men gemeenschappelijk het geluk genieten.



Hier is sprake van een bekwaam man. Hij gelijkt op een schoongemaakte waterput, waarvan men het water zou kunnen drinken. Maar hij wordt niet gebruikt. Tot groot verdriet van de mensen die hem kennen. De wens bestaat dat de vorst het zal vernemen; dat zou voor alle betrokkenen een geluk zijn.


九二:井谷射鲋,瓮敝漏。

Negen op de tweede plaats betekent:

Bij het gat van de put schiet men vissen.
De kruik is gebroken en lekt.



Het water op zichzelf is helder. Maar men gebruikt het niet. Dientengevolge houden zich alleen nog vissen in de waterput op, en wie er komt komt alleen om vissen te vangen; maar de kruik is gebroken, zodat men de vissen er niet in kan bewaren.
Hier wordt de situatie geschilderd dat iemand op zichzelf wel een goede aanleg heeft, maar zijn gaven verwaarloost. Niemand bekommert zich om hem. Daardoor geraakt hij innerlijk aan lager wal. Hij geeft zich met minderwaardige mensen af en kan niets belangrijks meer presteren.


初六:井泥不食,旧井无禽。

In het begin een zes betekent:

Het slik van de waterput wordt niet gedronken.
Bij een oude waterput komen geen dieren.



Als iemand in drassig, laag land omzwerft, verzinkt zijn leven in de modder. Zo iemand verliest zijn betekenis voor de mensheid. Wie zichzelf weggooit, heeft ook geen aantrekkingskracht meer voor de anderen. Ten slotte bekommert niemand zich meer om hem.