home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:








噬嗑

21. Shi He

het Doorbijten



<
上九:何校灭耳,凶。

Bovenaan een negen betekent:

Steekt met de hals in de houten kraag
Zodat de oren verdwijnen.
Onheil!



In tegenstelling tot de beginlijn wijst deze laatste op iemand die onverbeterlijk is. Voor straf draagt hij de houten kraag. Maar zijn oren verdwijnen daarin. Hij luistert niet meer naar waarschuwingen, maar is er doof voor. Deze verstoktheid brengt onheil over hem.*
__________

*: Hierbij valt op te merken, dat er ook een uitleg is, die in combinatie 'boven het licht, d.w.z. de zon, beneden de beweging' een markt ziet. Met name een markt van etenswaren: het vlees stelt etenswaren voor. Goud en pijlen zijn handelsartikelen. Het verdwijnen van de neus wijst op het verdwijnen van de reuk, m.a.w. de betrokkene is niet begerig. Met vergif worden de gevaren van de rijkdom bedoeld enz.
Bij: 'In het begin een negen' merkt Confucius op:
De gemene schaamt zich niet voor liefdeloosheid en schuwt geen onrechtvaardigheid. Wanneer geen voordeel hem aanlokt, verroert hij zich niet. Wanneer hem geen vrees wordt aangejaagd, verbetert hij zich niet. Maar als hij in het kleine terechtgewezen wordt, neemt hij zich in grote acht. Dat is voor nietige mensen een geluk.
Bij: 'Bovenaan een negen' merkt Confucius op:
Wanneer het goede zich niet opstapelt, is het niet genoeg om iemand beroemd te maken. Wanneer het kwade zich niet opstapelt, is het niet sterk genoeg om iemand te vernietigen. Dus denkt de gemene: goed zijn in het klein heeft geen waarde; daarom laat hij het na. Hij denkt: kleine zonden doen geen kwaad; daarom leert hij ze niet af. Zo vermeerderen zich zijn zonden tot ze niet meer te bedekken zijn, en zijn schuld wordt zo groot, dat ze zich niet meer laat delgen.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:噬乾肉,得黄金,贞厉,无咎。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Bijt op gedroogd spiervlees.
Krijgt geel goud.
Standvastig zich bewust zijn van het gevaar. Geen blaam!



Men moet een kwestie oplossen die weliswaar niet gemakkelijk, maar toch duidelijk is. Van nature is men tot goedmoedigheid geneigd. Daarom moet men bij zichzelf te rade gaan, en als 'geel goud', dat wil zeggen onpartijdig zijn - geel is de kleur van het midden - en trouw als goud. Alleen als men zich voortdurend bewust blijft van de gevaren, die voortspruiten uit de verantwoordelijkheid die men op zich heeft genomen kan men het maken van fouten vermijden.
九四:噬乾胏,得金矢,利艰贞,吉。

Negen op de vierde plaats betekent:

Bijt op gedroogd kraakbenig vlees.
Krijgt metalen pijlen.
Bevorderlijk is het
Zich de moeilijkheden bewust te blijven
En standvastig te zijn. Heil!



Er zijn zeer grote moeilijkheden te overwinnen. Machtige tegenstanders moeten bestraft worden. Dat is niet gemakkelijk, doch het gelukt. Men moet echter de hardheid van metaal en de rechtheid van een pijl bezitten om de weerstand te overwinnen. Als men de moeilijkheden kent en standvastig blijft, verkrijgt men heil. De zware opgave gelukt tenslotte.
六三:噬腊肉,遇毒;小吝,无咎。

Zes op de derde plaats betekent:

Bijt op oud gedroogd vlees en stoot op iets giftigs.
Geringe beschaming. Geen blaam.



Hier moet iemand een straf voltrekken waartoe hij niet voldoende macht en aanzien bezit. Daarom onderwerpen de gestraften er zich niet aan. Het gaat hier om een oude zaak - gesymboliseerd door gezouten wild - en daarbij stoot men op moeilijkheden, het oude vlees is bedorven. Men haalt zich giftige haat op de hals door zich met de zaak in te laten. Daardoor komt men in een ietwat beschamende situatie. Maar daar het een eis van de tijd was dat er gestraft zou worden blijft men toch vrij van blaam.
六二:噬肤灭鼻,无咎。

Zes op de tweede plaats betekent:

Bijt door week vlees zodat de neus verdwijnt.
Geen blaam.



Het is in dit geval gemakkelijk goed en kwaad van elkaar te onderscheiden. Het is alsof men door week vlees bijt. Maar men stoot op een verstokt zondaar. Daarom gaat men in zijn opwinding uit toorn wat te ver. Het verdwijnen van de neus bij het toebijten, betekent dat men zijn fijne speurzin (voor de motieven) tengevolge van zijn verontwaardiging (over de daad) verliest. Doch dat hindert niet, daar de straf op zichzelf rechtvaardig is.
初九:屦校灭趾,无咎。

In het begin een negen betekent:

Steekt met de voeten in het blok
Zodat de tenen verdwijnen.
Geen blaam.



Als iemand direct bij de eerste poging iets verkeerds te doen straf oploopt, dan is de straf slechts licht. Alleen de tenen worden door het blok bedekt. Hij wordt daardoor verhinderd opnieuw te zondigen, en wordt derhalve vrij van smetten. Dit houdt een vermaning in om tijdig op het goede pad terug te keren.*
__________

*: De afzonderlijke lijnen worden onafhankelijk van de totale strekking van het teken zo verklaard, dat de eerste en de bovenste straf ondergaan, terwijl de overige bezig zijn met het opleggen van straffen (vergelijk hiermee de overeenkomstige lijnen van hexagram 4: De Jeugddwaasheid).
(Zie ook de voetnoot bij de bovenste lijn.)
het Teken van hexagram het Doorbijten Eis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

Het teken stelt een geopende mond voor (vergelijk hexagram 27, De Mondhoeken), met tussen de tanden een belemmering (op de vierde plaats). Tengevolge daarvan kunnen de lippen zich niet verenigen. Om die vereniging tot stand te brengen moet men energiek door het obstakel heen bijten. Het teken bestaat verder uit de trigrammen voor donder en voor bliksem (het hemelvuur), om aan te duiden hoe hinderpalen in de natuur met geweld verwijderd worden. Het energieke doorbijten overwint de hindernis die de vereniging der lippen in de weg staat. Het onweer met donder en bliksem overwint de storende spanning in de natuur. Proces en straf overwinnen de door misdadigers en lasteraars veroorzaakte verstoringen van een harmonisch samenleven. In tegenstelling met hexagram 6, De Strijd, waar het over civiele processen gaat, behandelt dit hexagram het strafproces.

De volgorde:
Als er iets is wat men beschouwen kan, is er ook iets dat vereniging tot stand brengt. Daarom is het volgende teken: het Doorbijten. Doorbijten betekent vereniging.

Vermengde tekens:
Het Doorbijten betekent opteren.

Bijgevoegde oordelen:
Toen de zon in de middag stond, hield de Goddelijke Landman een markt. Hij liet de mensen op aarde naderbij komen en verzamelde de waren op aarde. Zij ruilden die wederkerig, vervolgens keerden zij terug, en alles kwam op zijn plaats. Dat zal hij ontleend hebben aan het teken: Het Doorbijten.
 
Het hexagram wordt hier verklaard uit de betekenis der beide trigrammen. Li stelt de zon voor, die hoog aan de hemel staat, terwijl zich beneden het gewoel van de markt beweegt. De innerlijke structuur van het hexagram is overigens lang niet zo gunstig als men uit de uiterlijke vorm zou kunnen afleiden. Weliswaar zijn klaarheid en beweging voorhanden, maar als obstakels staan de kerntekens gevaar en stilstand daartussen, beide gevormd door die ene fatale streep op de vierde plaats.
het Oordeel bij hexagram het Doorbijten Eis:

噬嗑:亨。利用狱。

Het Doorbijten heeft welslagen.
Het is bevorderlijk, het gerecht voortgang te doen hebben.



Wanneer een hindernis de vereniging in de weg staat brengt energiek doorbijten succes. Dat geldt voor alle situaties. Het is altijd een verklikker en verrader die het tot stand komen van de eenheid verhindert en tegenhoudt. Dan moet men energiek doortasten opdat er geen blijvende schade ontstaat. Zulke bewuste tegenkantingen verdwijnen niet vanzelf. Gerecht en straf zijn nodig om de boosdoeners af te schrikken of te elimineren.
Men moet daarbij echter op de juiste wijze te werk gaan. Het teken is samengesteld uit Li, klaarheid, en Zhen, opwinding. Li is week, meegaand, Zhen is hard, onbuigzaam. Louter hardheid en opwinding bij het straffen zou te heftig zijn. Louter klaarheid en weekheid zou te zwak zijn. In vereniging met elkaar scheppen ze de juiste maat. Belangrijk is dat de man, die de beslissingen neemt (die hier door de vijfde lijn wordt vertegenwoordigd), van nature mild is terwijl hij door zijn positie eerbied afdwingt.

Commentaar op de Beslissing:

噬嗑:亨。利用狱。颐中有物,曰噬嗑,噬嗑而亨。刚柔分,动而明,雷电合而章。柔得中而上行,虽不当位,利用狱也。

Tussen de mondhoeken zit iets. Dat heet het Doorbijten. ‘Het Doorbijten, en wel met welslagen.’ Want vast en week zijn niet hetzelfde. Beweging en klaarheid, donder en bliksem zijn verenigd en vormen lijnen. Het weke krijgt de ereplaats en gaat naar boven. Hoewel dat niet de passende plaats is, is het bevorderlijk het gerecht voortgang te doen hebben.
 


Hier wordt uit de structuur van het hexagram de naam verklaard. De bovenste en de onderste lijn zijn de beide kaken. Tussen beiden in staat de negen op de vierde plaats als het obstakel, dat door het doorbijten uit de weg geruimd moet worden. Dat wijst op de noodzakelijkheid van het gebruiken van geweld. De vaste Yang-lijnen en de weke Yin-lijnen steken duidelijk tegen elkaar af zonder uiteen te vallen. Dat is de substantie van het hexagram. Zo zijn schuld en onschuld duidelijk van elkaar te onderscheiden voor het oog van de rechtvaardige rechter.
Beweging is de eigenschap van Zhen, klaarheid die van Li; beiden gaan in hun bewegingsrichting naar boven, zodoende verenigen ze zich en geven ze duidelijk zichtbare lijnen. De bewegingen zijn gescheiden, het samenkomen geschiedt aan de hemel, waarop de lijn van de bliksem verschijnt.
De heer van het teken is van nature week, dat is voor processen goed, want dan is er geen wreedheid. Daar hij aan de andere kant niet week op weke plaats, maar week op vaste plaats is, wordt deze weekheid door de vastheid van de plaats gecompenseerd, zodat ze niet in zwakheid ontaardt.
het Beeld van hexagram het Doorbijten Eis:

雷电噬嗑;先王以明罚敕法。

Donder en bliksem: het beeld van het Doorbijten.
Zo consolideerden de vroegere koningen
De wetten door duidelijk omschreven straffen.



De straffen zijn de afzonderlijke toepassingen van de wet. De wetten houden een opsomming der straffen in. Klaarheid heerst wanneer bij de vaststelling der straffen de lichtere en de zwaardere duidelijk worden omschreven, al naar de aard van het misdrijf. Dat wordt gesymboliseerd door de klaarheid van de bliksem. De consolidering der wetten is een gevolg van de rechtvaardige toepassing der straffen. Dit wordt gesymboliseerd door de verschrikking van de donder. Deze klaarheid en gestrengheid hebben ten doel dat de mensen hun eerbied voor de wet bewaren; de straf als zodanig heeft geen belang. Alle hindernissen in de samenleving der mensen worden groot door onduidelijkheid der strafbepalingen en laksheid in de uitvoering ervan. De enige manier om de wet te handhaven is een duidelijke omschrijving der straffen en een overtuigde, snelle rechtspleging.




het kernhexagram:

39. Jian
de Hindernis

4
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

Het teken stelt een geopende mond voor (vergelijk hexagram 27, De Mondhoeken), met tussen de tanden een belemmering (op de vierde plaats). Tengevolge daarvan kunnen de lippen zich niet verenigen. Om die vereniging tot stand te brengen moet men energiek door het obstakel heen bijten. Het teken bestaat verder uit de trigrammen voor donder en voor bliksem (het hemelvuur), om aan te duiden hoe hinderpalen in de natuur met geweld verwijderd worden. Het energieke doorbijten overwint de hindernis die de vereniging der lippen in de weg staat. Het onweer met donder en bliksem overwint de storende spanning in de natuur. Proces en straf overwinnen de door misdadigers en lasteraars veroorzaakte verstoringen van een harmonisch samenleven. In tegenstelling met hexagram 6, De Strijd, waar het over civiele processen gaat, behandelt dit hexagram het strafproces.

De volgorde:
Als er iets is wat men beschouwen kan, is er ook iets dat vereniging tot stand brengt. Daarom is het volgende teken: het Doorbijten. Doorbijten betekent vereniging.

Vermengde tekens:
Het Doorbijten betekent opteren.

Bijgevoegde oordelen:
Toen de zon in de middag stond, hield de Goddelijke Landman een markt. Hij liet de mensen op aarde naderbij komen en verzamelde de waren op aarde. Zij ruilden die wederkerig, vervolgens keerden zij terug, en alles kwam op zijn plaats. Dat zal hij ontleend hebben aan het teken: Het Doorbijten.
 
Het hexagram wordt hier verklaard uit de betekenis der beide trigrammen. Li stelt de zon voor, die hoog aan de hemel staat, terwijl zich beneden het gewoel van de markt beweegt. De innerlijke structuur van het hexagram is overigens lang niet zo gunstig als men uit de uiterlijke vorm zou kunnen afleiden. Weliswaar zijn klaarheid en beweging voorhanden, maar als obstakels staan de kerntekens gevaar en stilstand daartussen, beide gevormd door die ene fatale streep op de vierde plaats.


het Oordeel:

噬嗑:亨。利用狱。

Het Doorbijten heeft welslagen.
Het is bevorderlijk, het gerecht voortgang te doen hebben.



Wanneer een hindernis de vereniging in de weg staat brengt energiek doorbijten succes. Dat geldt voor alle situaties. Het is altijd een verklikker en verrader die het tot stand komen van de eenheid verhindert en tegenhoudt. Dan moet men energiek doortasten opdat er geen blijvende schade ontstaat. Zulke bewuste tegenkantingen verdwijnen niet vanzelf. Gerecht en straf zijn nodig om de boosdoeners af te schrikken of te elimineren.
Men moet daarbij echter op de juiste wijze te werk gaan. Het teken is samengesteld uit Li, klaarheid, en Zhen, opwinding. Li is week, meegaand, Zhen is hard, onbuigzaam. Louter hardheid en opwinding bij het straffen zou te heftig zijn. Louter klaarheid en weekheid zou te zwak zijn. In vereniging met elkaar scheppen ze de juiste maat. Belangrijk is dat de man, die de beslissingen neemt (die hier door de vijfde lijn wordt vertegenwoordigd), van nature mild is terwijl hij door zijn positie eerbied afdwingt.

Commentaar op de Beslissing:

噬嗑:亨。利用狱。颐中有物,曰噬嗑,噬嗑而亨。刚柔分,动而明,雷电合而章。柔得中而上行,虽不当位,利用狱也。

Tussen de mondhoeken zit iets. Dat heet het Doorbijten. ‘Het Doorbijten, en wel met welslagen.’ Want vast en week zijn niet hetzelfde. Beweging en klaarheid, donder en bliksem zijn verenigd en vormen lijnen. Het weke krijgt de ereplaats en gaat naar boven. Hoewel dat niet de passende plaats is, is het bevorderlijk het gerecht voortgang te doen hebben.
 


Hier wordt uit de structuur van het hexagram de naam verklaard. De bovenste en de onderste lijn zijn de beide kaken. Tussen beiden in staat de negen op de vierde plaats als het obstakel, dat door het doorbijten uit de weg geruimd moet worden. Dat wijst op de noodzakelijkheid van het gebruiken van geweld. De vaste Yang-lijnen en de weke Yin-lijnen steken duidelijk tegen elkaar af zonder uiteen te vallen. Dat is de substantie van het hexagram. Zo zijn schuld en onschuld duidelijk van elkaar te onderscheiden voor het oog van de rechtvaardige rechter.
Beweging is de eigenschap van Zhen, klaarheid die van Li; beiden gaan in hun bewegingsrichting naar boven, zodoende verenigen ze zich en geven ze duidelijk zichtbare lijnen. De bewegingen zijn gescheiden, het samenkomen geschiedt aan de hemel, waarop de lijn van de bliksem verschijnt.
De heer van het teken is van nature week, dat is voor processen goed, want dan is er geen wreedheid. Daar hij aan de andere kant niet week op weke plaats, maar week op vaste plaats is, wordt deze weekheid door de vastheid van de plaats gecompenseerd, zodat ze niet in zwakheid ontaardt.


het Beeld:

雷电噬嗑;先王以明罚敕法。

Donder en bliksem: het beeld van het Doorbijten.
Zo consolideerden de vroegere koningen
De wetten door duidelijk omschreven straffen.



De straffen zijn de afzonderlijke toepassingen van de wet. De wetten houden een opsomming der straffen in. Klaarheid heerst wanneer bij de vaststelling der straffen de lichtere en de zwaardere duidelijk worden omschreven, al naar de aard van het misdrijf. Dat wordt gesymboliseerd door de klaarheid van de bliksem. De consolidering der wetten is een gevolg van de rechtvaardige toepassing der straffen. Dit wordt gesymboliseerd door de verschrikking van de donder. Deze klaarheid en gestrengheid hebben ten doel dat de mensen hun eerbied voor de wet bewaren; de straf als zodanig heeft geen belang. Alle hindernissen in de samenleving der mensen worden groot door onduidelijkheid der strafbepalingen en laksheid in de uitvoering ervan. De enige manier om de wet te handhaven is een duidelijke omschrijving der straffen en een overtuigde, snelle rechtspleging.


de Lijnen:


上九:何校灭耳,凶。

Bovenaan een negen betekent:

Steekt met de hals in de houten kraag
Zodat de oren verdwijnen.
Onheil!



In tegenstelling tot de beginlijn wijst deze laatste op iemand die onverbeterlijk is. Voor straf draagt hij de houten kraag. Maar zijn oren verdwijnen daarin. Hij luistert niet meer naar waarschuwingen, maar is er doof voor. Deze verstoktheid brengt onheil over hem.*
__________

*: Hierbij valt op te merken, dat er ook een uitleg is, die in combinatie 'boven het licht, d.w.z. de zon, beneden de beweging' een markt ziet. Met name een markt van etenswaren: het vlees stelt etenswaren voor. Goud en pijlen zijn handelsartikelen. Het verdwijnen van de neus wijst op het verdwijnen van de reuk, m.a.w. de betrokkene is niet begerig. Met vergif worden de gevaren van de rijkdom bedoeld enz.
Bij: 'In het begin een negen' merkt Confucius op:
De gemene schaamt zich niet voor liefdeloosheid en schuwt geen onrechtvaardigheid. Wanneer geen voordeel hem aanlokt, verroert hij zich niet. Wanneer hem geen vrees wordt aangejaagd, verbetert hij zich niet. Maar als hij in het kleine terechtgewezen wordt, neemt hij zich in grote acht. Dat is voor nietige mensen een geluk.
Bij: 'Bovenaan een negen' merkt Confucius op:
Wanneer het goede zich niet opstapelt, is het niet genoeg om iemand beroemd te maken. Wanneer het kwade zich niet opstapelt, is het niet sterk genoeg om iemand te vernietigen. Dus denkt de gemene: goed zijn in het klein heeft geen waarde; daarom laat hij het na. Hij denkt: kleine zonden doen geen kwaad; daarom leert hij ze niet af. Zo vermeerderen zich zijn zonden tot ze niet meer te bedekken zijn, en zijn schuld wordt zo groot, dat ze zich niet meer laat delgen.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:噬乾肉,得黄金,贞厉,无咎。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Bijt op gedroogd spiervlees.
Krijgt geel goud.
Standvastig zich bewust zijn van het gevaar. Geen blaam!



Men moet een kwestie oplossen die weliswaar niet gemakkelijk, maar toch duidelijk is. Van nature is men tot goedmoedigheid geneigd. Daarom moet men bij zichzelf te rade gaan, en als 'geel goud', dat wil zeggen onpartijdig zijn - geel is de kleur van het midden - en trouw als goud. Alleen als men zich voortdurend bewust blijft van de gevaren, die voortspruiten uit de verantwoordelijkheid die men op zich heeft genomen kan men het maken van fouten vermijden.


九四:噬乾胏,得金矢,利艰贞,吉。

Negen op de vierde plaats betekent:

Bijt op gedroogd kraakbenig vlees.
Krijgt metalen pijlen.
Bevorderlijk is het
Zich de moeilijkheden bewust te blijven
En standvastig te zijn. Heil!



Er zijn zeer grote moeilijkheden te overwinnen. Machtige tegenstanders moeten bestraft worden. Dat is niet gemakkelijk, doch het gelukt. Men moet echter de hardheid van metaal en de rechtheid van een pijl bezitten om de weerstand te overwinnen. Als men de moeilijkheden kent en standvastig blijft, verkrijgt men heil. De zware opgave gelukt tenslotte.


六三:噬腊肉,遇毒;小吝,无咎。

Zes op de derde plaats betekent:

Bijt op oud gedroogd vlees en stoot op iets giftigs.
Geringe beschaming. Geen blaam.



Hier moet iemand een straf voltrekken waartoe hij niet voldoende macht en aanzien bezit. Daarom onderwerpen de gestraften er zich niet aan. Het gaat hier om een oude zaak - gesymboliseerd door gezouten wild - en daarbij stoot men op moeilijkheden, het oude vlees is bedorven. Men haalt zich giftige haat op de hals door zich met de zaak in te laten. Daardoor komt men in een ietwat beschamende situatie. Maar daar het een eis van de tijd was dat er gestraft zou worden blijft men toch vrij van blaam.


六二:噬肤灭鼻,无咎。

Zes op de tweede plaats betekent:

Bijt door week vlees zodat de neus verdwijnt.
Geen blaam.



Het is in dit geval gemakkelijk goed en kwaad van elkaar te onderscheiden. Het is alsof men door week vlees bijt. Maar men stoot op een verstokt zondaar. Daarom gaat men in zijn opwinding uit toorn wat te ver. Het verdwijnen van de neus bij het toebijten, betekent dat men zijn fijne speurzin (voor de motieven) tengevolge van zijn verontwaardiging (over de daad) verliest. Doch dat hindert niet, daar de straf op zichzelf rechtvaardig is.


初九:屦校灭趾,无咎。

In het begin een negen betekent:

Steekt met de voeten in het blok
Zodat de tenen verdwijnen.
Geen blaam.



Als iemand direct bij de eerste poging iets verkeerds te doen straf oploopt, dan is de straf slechts licht. Alleen de tenen worden door het blok bedekt. Hij wordt daardoor verhinderd opnieuw te zondigen, en wordt derhalve vrij van smetten. Dit houdt een vermaning in om tijdig op het goede pad terug te keren.*
__________

*: De afzonderlijke lijnen worden onafhankelijk van de totale strekking van het teken zo verklaard, dat de eerste en de bovenste straf ondergaan, terwijl de overige bezig zijn met het opleggen van straffen (vergelijk hiermee de overeenkomstige lijnen van hexagram 4: De Jeugddwaasheid).
(Zie ook de voetnoot bij de bovenste lijn.)