home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:









20. Guan

de Beschouwing (de Aanblik)



<
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
上九:观其生,君子无咎。

Bovenaan een negen betekent:

Beschouwing van zijn leven.
De edele treft geen blaam.



Terwijl de vorige lijn een man voorstelt die zichzelf beschouwt is hier op de hoogste plaats al het persoonlijke, op het eigen ik betrekking hebbende, uitgeschakeld. Hier is een wijze getekend, die buiten de wereldse dingen staat. Bevrijd van zijn ik-zucht beschouwt hij de wetten van het leven en zodoende komt hij tot de erkenning dat het hoogste goed bestaat in het weten hoe we ons van alle smetten kunnen bevrijden.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:观我生,君子无咎。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Beschouwing van mijn leven.
De edele treft geen blaam.



Een man in een verantwoordelijke positie, naar wie de anderen opzien, moet altijd bereid zijn tot zelfonderzoek. De juiste manier van zelfonderzoek bestaat echter niet in een werkeloos mijmeren over zichzelf; het is nodig dat we letten op de invloed die er van ons uitgaat. Alleen wanneer deze invloed goed is - wanneer we gunstig op anderen inwerken - zal de beschouwing van ons eigen leven ons de bevrediging geven vrij van fouten te zijn.
六四:观国之光,利用宾于王。

Zes op de vierde plaats betekent:

Beschouwing van het licht van het rijk.
Bevorderlijk is het als gast van een koning werkzaam te zijn.



Hier is een man getekend die de geheimen verstaat waardoor men een rijk tot bloei brengt. Zulk een man moet een verantwoordelijke positie bekleden, waar hij invloed kan uitoefenen. Hij moet als het ware 'gast' zijn, dat wil zeggen hij moet zelfstandig kunnen optreden en geëerd worden, niet als werktuig gebruikt.
六三:观我生,进退。

Zes op de derde plaats betekent:

Beschouwing van mijn leven
Beslist over vooruitgang of terugtocht.


Dit is de plaats van de overgang. Men kijkt niet meer naar buiten om min of meer beperkte of verwarde beelden te verkrijgen, maar men richt de blik op zichzelf om een richtlijn voor zijn beslissingen te vinden. Deze zelfbeschouwing betekent het overwinnen van het naïeve egoïsme van de mens, die van nature geneigd is alles alleen vanuit zijn eigen gezichtshoek te zien. Hij begint nu na te denken en komt zodoende tot objectiviteit. Zelfkennis wil echter niet zeggen dat men zijn eigen gedachten ontleedt: het betekent veeleer dat men nagaat welke invloed men op zijn medemensen uitoefent. Alleen de resultaten van ons leven geven ons het recht om te beslissen of er voor- dan wel achteruitgang te constateren valt.
六二:闚观,利女贞。

Zes op de tweede plaats betekent:

Aanblik door de deurspleet.
Bevorderlijk is de standvastigheid van een vrouw.


Door de deurspleet heeft men een beperkt gezichtsveld: men ziet van binnen naar buiten. De beschouwingswijze is subjectief beperkt. Men betrekt alles op zichzelf. Men kan zich niet in de ander en diens beweegredenen verplaatsen. Dat is voor een goede huisvrouw op zijn plaats: die hoeft niets te begrijpen van wat er in de wereld omgaat. Voor een man echter, die actief aan het openbare leven moet deelnemen, is zulk een beperkt-egoïstische manier van beschouwen natuurlijk verkeerd.*
__________

*: Het verschil in waardering van mannelijk en vrouwelijk gedrag beperkt zich niet tot het oude China. Het beeld, dat Schiller in 'Das Lied von der Glocke' van de huisvrouw tekent, past volkomen in dit kader.
初六:童观,小人无咎,君子吝。

In het begin een zes betekent:

Jongensachtige beschouwing.
Voor een man van geringe betekenis geen blaam.
Voor een edele beschamend.


Het beschouwen vanuit de verte, zonder juist begrip, wordt hier getekend. Er is iemand aan het werk wiens invloed door de gewone mensen niet wordt begrepen. Dat komt er voor de grote massa niet veel op aan. Of ze de handelingen van de wijze heerser nu begrijpen of niet, deze komen hun toch ten goede. Maar voor de hogere mens is dat een schande. Hij mag zich niet vergenoegen met een dwaas, gedachteloos gadeslaan van de heersende invloeden. Hij moet ze in hun onderlinge samenhang beschouwen en trachten te begrijpen.
het Teken van hexagram de Beschouwing (de Aanblik) Qis:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

De Chinese naam van het teken heeft met een lichte verandering van de klemtoon een dubbele betekenis: enerzijds het (be)schouwen, anderzijds het gezien worden, het voorbeeld, de schouw (show). Deze gedachten worden gesuggereerd door de omstandigheid dat het teken kan worden opgevat als het beeld van een toren a depiction of a tower much resembling a gate, zoals deze in het oude China vaak voorkwamen. Van zulke torens had men naar alle kanten een wijd uitzicht, en omgekeerd was zulk een toren op een berg van verre zichtbaar. Zo wordt dan door het teken een heerser aangeduid die naar boven de wet van de hemel, en naar beneden de zeden van het volk opmerkzaam gadeslaat, en die met zijn goede regering een verheven voorbeeld voor de massa is. Het teken hoort bij de achtste maand (september-october). De lichte kracht trekt zich terug, de donkere is weer aan het opkomen, doch dit aspect speelt geen rol bij de interpretatie van het hexagram in zijn geheel.

De volgorde:
Als de dingen groot zijn, kan men ze goed zien. Daarom is het volgende teken: De Beschouwing.

Vermengde tekens:
De betekenis van de hexagrammen Toenadering en Beschouwing is, dat zij enerzijds geven, anderzijds nemen.

Dit hexagram is de omkering van het vorige: boven een boom, daaronder de aarde. De boom op de aarde is een schouwspel. Daarop wijst ook het bovenste kernteken Gen, de berg, die ook omhoogsteekt en zichtbaar is. Het hexagram heeft een dubbele betekenis: ‘het geeft enerzijds’, d.w.z. het schenkt een verheven aanblik, en ‘anderzijds neemt het’, d.w.z. het beschouwt en wil door beschouwing iets verkrijgen.
het Oordeel bij hexagram de Beschouwing (de Aanblik) Qis:

观:盥而不荐,有孚顒若。

De Beschouwing (Contemplatie).
De wassing is geschied, maar het offer is nog niet gebracht.
Vol vertrouwen zien zij naar hem op.



De offerhandeling in China begon met een wassing en een plengoffer, waardoor de Godheid werd aangeroepen. Daarna werden de offers aangeboden. Het tijdstip tussen de beide handelingen is het heiligste, het ogenblik van de hoogste innerlijke concentratie. Als de vroomheid vol oprecht geloof in God is, zal de aanblik daarvan op hen die er getuige van zijn, transformerend werken en hen met eerbied vervullen. Zo ziet men in de natuur een heilige ernst in de regelmaat waarmee alle natuurverschijnselen zich voltrekken. De beschouwing van de goddelijke Zin van het wereldgebeuren doet de man die geroepen is om invloed uit te oefenen op de mensheid de middelen aan de hand om dezelfde werkingen teweeg te brengen. Daarvoor is innerlijke concentratie nodig, zoals de religieuze contemplatie die teweegbrengt in mensen die groot zijn en sterk in hun geloof. Daardoor krijgen zij een inzicht in de geheimzinnige, goddelijke levenswetten, en weten ze deze door de hoge ernst van hun innerlijke concentratie in hun eigen persoonlijkheid te verwezenlijken. Zo gaat er van hun aanblik een geheimzinnige geestelijke kracht uit, die op de mensen werkt en hen onderwerpt zonder dat ze er zich van bewust worden hoe dat in zijn werk gaat.

Commentaar op de Beslissing:

观:盥而不荐,有孚顒若。大观在上,顺而巽,中正以观天下。观,盥而不荐,有孚顒若,下观而化也。观天之神道,而四时不忒,圣人以神道设教,而天下服矣。

Een groot schouwspel is boven. Toegewijd en zachtmoedig. Centraal en correct is hij een voorbeeld waar de wereld naar opziet. ‘De Beschouwing. De wassing is geschied, maar het offer is nog niet gebracht.’ Vol vertrouwen zien zij naar hem op. De ondersten kijken naar hem en worden getransformeerd. Hij laat hen de goddelijke weg van de hemel aanschouwen, en de vier jaargetijden wijken niet af van hun regel. Zo maakt de heilige gebruik van de goddelijke weg, om leringen te verstrekken, en de gehele wereld voegt zich naar hem.
 


Het ‘grote schouwspel boven’ zijn de beide lijnen op de vijfde en bovenste plaats. Toegewijd is het onderste trigram, Kun, zachtmoedig het bovenste, Xun; centraal en correct is de negen op de vijfde plaats, de heerser van het hexagram. Het kernteken Gen, berg, dat over elkaar geschoven, ofwel verdubbeld in het gehele hexagram verschijnt (in plaats van ☶ staat er dit hexagram ䷓) duidt op deuren en paleizen, vandaar het beeld van de geheimzinnig gesloten tempel der voorvaderen. Gen is de hand, Xun is rein, vandaar gewassen handen. Gen is ophouden, vandaar het onvoltooide offer. De handeling van het offeren wordt aan de mensen getoond en door hen aanschouwd. De heilige kent de wetten des hemels. Hij toont hen aan het volk, en wat hij voorspelt, gaat in vervulling. De gebeurtenissen wijken niet af van hetgeen hij voorspeld heeft, evenals de jaargetijden zich volgens goddelijke, vaste wetten bewegen. Zo maakt hij gebruik van zijn kennis van de goddelijke wegen om het volk te onderrichten, en het volk vertrouwt hem en ziet naar hem op.
het Beeld van hexagram de Beschouwing (de Aanblik) Qis:

风行地上,观;先王以省方,观民设教。

De wind waait over de aarde: het beeld van het Schouwen.
Zo bezochten de oude koningen de streken van de wereld.
Zij beschouwden het volk en onderrichtten het.



Als de wind over de aarde waait, komt hij overal, en het gras moet zich buigen voor zijn macht. Deze beide processen vinden in dit teken hun bevestiging. Ze werden in werkelijkheid omgezet in de instellingen van de koningen van de oudheid, die zich enerzijds door geregelde reizen een blik op hun volk verschaften, waarbij niets van wat als zede in het volk leefde hun kon ontgaan, en die daarbij anderzijds hun invloed gebruikten om de zeden, die niet juist waren, te veranderen. Het geheel wijst op de macht van een superieure persoonlijkheid. Zulk een persoonlijkheid zal een helder inzicht hebben in de werkelijke gevoelens van de grote massa, zodat men hem niet zal kunnen bedriegen; anderzijds zal hij door zijn tegenwoordigheid alleen al zulk een indruk op hen maken dat ze zich naar hem richten als het gras naar de wind.




het kernhexagram:

23. Bo
de Versplintering

!
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste trigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou. Het onderste trigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee trigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.
De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
☰ De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

☰ De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lo- pen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit ach- ter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

☰ De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

☰ De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

☰ De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De
ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Xun , het Zachtmoedige, de wind
   beneden Trigram Gen , het Stilhouden, de berg

De Chinese naam van het teken heeft met een lichte verandering van de klemtoon een dubbele betekenis: enerzijds het (be)schouwen, anderzijds het gezien worden, het voorbeeld, de schouw (show). Deze gedachten worden gesuggereerd door de omstandigheid dat het teken kan worden opgevat als het beeld van een toren a depiction of a tower much resembling a gate, zoals deze in het oude China vaak voorkwamen. Van zulke torens had men naar alle kanten een wijd uitzicht, en omgekeerd was zulk een toren op een berg van verre zichtbaar. Zo wordt dan door het teken een heerser aangeduid die naar boven de wet van de hemel, en naar beneden de zeden van het volk opmerkzaam gadeslaat, en die met zijn goede regering een verheven voorbeeld voor de massa is. Het teken hoort bij de achtste maand (september-october). De lichte kracht trekt zich terug, de donkere is weer aan het opkomen, doch dit aspect speelt geen rol bij de interpretatie van het hexagram in zijn geheel.

De volgorde:
Als de dingen groot zijn, kan men ze goed zien. Daarom is het volgende teken: De Beschouwing.

Vermengde tekens:
De betekenis van de hexagrammen Toenadering en Beschouwing is, dat zij enerzijds geven, anderzijds nemen.

Dit hexagram is de omkering van het vorige: boven een boom, daaronder de aarde. De boom op de aarde is een schouwspel. Daarop wijst ook het bovenste kernteken Gen, de berg, die ook omhoogsteekt en zichtbaar is. Het hexagram heeft een dubbele betekenis: ‘het geeft enerzijds’, d.w.z. het schenkt een verheven aanblik, en ‘anderzijds neemt het’, d.w.z. het beschouwt en wil door beschouwing iets verkrijgen.


het Oordeel:

观:盥而不荐,有孚顒若。

De Beschouwing (Contemplatie).
De wassing is geschied, maar het offer is nog niet gebracht.
Vol vertrouwen zien zij naar hem op.



De offerhandeling in China begon met een wassing en een plengoffer, waardoor de Godheid werd aangeroepen. Daarna werden de offers aangeboden. Het tijdstip tussen de beide handelingen is het heiligste, het ogenblik van de hoogste innerlijke concentratie. Als de vroomheid vol oprecht geloof in God is, zal de aanblik daarvan op hen die er getuige van zijn, transformerend werken en hen met eerbied vervullen. Zo ziet men in de natuur een heilige ernst in de regelmaat waarmee alle natuurverschijnselen zich voltrekken. De beschouwing van de goddelijke Zin van het wereldgebeuren doet de man die geroepen is om invloed uit te oefenen op de mensheid de middelen aan de hand om dezelfde werkingen teweeg te brengen. Daarvoor is innerlijke concentratie nodig, zoals de religieuze contemplatie die teweegbrengt in mensen die groot zijn en sterk in hun geloof. Daardoor krijgen zij een inzicht in de geheimzinnige, goddelijke levenswetten, en weten ze deze door de hoge ernst van hun innerlijke concentratie in hun eigen persoonlijkheid te verwezenlijken. Zo gaat er van hun aanblik een geheimzinnige geestelijke kracht uit, die op de mensen werkt en hen onderwerpt zonder dat ze er zich van bewust worden hoe dat in zijn werk gaat.

Commentaar op de Beslissing:

观:盥而不荐,有孚顒若。大观在上,顺而巽,中正以观天下。观,盥而不荐,有孚顒若,下观而化也。观天之神道,而四时不忒,圣人以神道设教,而天下服矣。

Een groot schouwspel is boven. Toegewijd en zachtmoedig. Centraal en correct is hij een voorbeeld waar de wereld naar opziet. ‘De Beschouwing. De wassing is geschied, maar het offer is nog niet gebracht.’ Vol vertrouwen zien zij naar hem op. De ondersten kijken naar hem en worden getransformeerd. Hij laat hen de goddelijke weg van de hemel aanschouwen, en de vier jaargetijden wijken niet af van hun regel. Zo maakt de heilige gebruik van de goddelijke weg, om leringen te verstrekken, en de gehele wereld voegt zich naar hem.
 


Het ‘grote schouwspel boven’ zijn de beide lijnen op de vijfde en bovenste plaats. Toegewijd is het onderste trigram, Kun, zachtmoedig het bovenste, Xun; centraal en correct is de negen op de vijfde plaats, de heerser van het hexagram. Het kernteken Gen, berg, dat over elkaar geschoven, ofwel verdubbeld in het gehele hexagram verschijnt (in plaats van ☶ staat er dit hexagram ䷓) duidt op deuren en paleizen, vandaar het beeld van de geheimzinnig gesloten tempel der voorvaderen. Gen is de hand, Xun is rein, vandaar gewassen handen. Gen is ophouden, vandaar het onvoltooide offer. De handeling van het offeren wordt aan de mensen getoond en door hen aanschouwd. De heilige kent de wetten des hemels. Hij toont hen aan het volk, en wat hij voorspelt, gaat in vervulling. De gebeurtenissen wijken niet af van hetgeen hij voorspeld heeft, evenals de jaargetijden zich volgens goddelijke, vaste wetten bewegen. Zo maakt hij gebruik van zijn kennis van de goddelijke wegen om het volk te onderrichten, en het volk vertrouwt hem en ziet naar hem op.


het Beeld:

风行地上,观;先王以省方,观民设教。

De wind waait over de aarde: het beeld van het Schouwen.
Zo bezochten de oude koningen de streken van de wereld.
Zij beschouwden het volk en onderrichtten het.



Als de wind over de aarde waait, komt hij overal, en het gras moet zich buigen voor zijn macht. Deze beide processen vinden in dit teken hun bevestiging. Ze werden in werkelijkheid omgezet in de instellingen van de koningen van de oudheid, die zich enerzijds door geregelde reizen een blik op hun volk verschaften, waarbij niets van wat als zede in het volk leefde hun kon ontgaan, en die daarbij anderzijds hun invloed gebruikten om de zeden, die niet juist waren, te veranderen. Het geheel wijst op de macht van een superieure persoonlijkheid. Zulk een persoonlijkheid zal een helder inzicht hebben in de werkelijke gevoelens van de grote massa, zodat men hem niet zal kunnen bedriegen; anderzijds zal hij door zijn tegenwoordigheid alleen al zulk een indruk op hen maken dat ze zich naar hem richten als het gras naar de wind.


de Lijnen:


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
上九:观其生,君子无咎。

Bovenaan een negen betekent:

Beschouwing van zijn leven.
De edele treft geen blaam.



Terwijl de vorige lijn een man voorstelt die zichzelf beschouwt is hier op de hoogste plaats al het persoonlijke, op het eigen ik betrekking hebbende, uitgeschakeld. Hier is een wijze getekend, die buiten de wereldse dingen staat. Bevrijd van zijn ik-zucht beschouwt hij de wetten van het leven en zodoende komt hij tot de erkenning dat het hoogste goed bestaat in het weten hoe we ons van alle smetten kunnen bevrijden.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九五:观我生,君子无咎。

Negen op de vijfde plaats betekent:

Beschouwing van mijn leven.
De edele treft geen blaam.



Een man in een verantwoordelijke positie, naar wie de anderen opzien, moet altijd bereid zijn tot zelfonderzoek. De juiste manier van zelfonderzoek bestaat echter niet in een werkeloos mijmeren over zichzelf; het is nodig dat we letten op de invloed die er van ons uitgaat. Alleen wanneer deze invloed goed is - wanneer we gunstig op anderen inwerken - zal de beschouwing van ons eigen leven ons de bevrediging geven vrij van fouten te zijn.


六四:观国之光,利用宾于王。

Zes op de vierde plaats betekent:

Beschouwing van het licht van het rijk.
Bevorderlijk is het als gast van een koning werkzaam te zijn.



Hier is een man getekend die de geheimen verstaat waardoor men een rijk tot bloei brengt. Zulk een man moet een verantwoordelijke positie bekleden, waar hij invloed kan uitoefenen. Hij moet als het ware 'gast' zijn, dat wil zeggen hij moet zelfstandig kunnen optreden en geëerd worden, niet als werktuig gebruikt.


六三:观我生,进退。

Zes op de derde plaats betekent:

Beschouwing van mijn leven
Beslist over vooruitgang of terugtocht.


Dit is de plaats van de overgang. Men kijkt niet meer naar buiten om min of meer beperkte of verwarde beelden te verkrijgen, maar men richt de blik op zichzelf om een richtlijn voor zijn beslissingen te vinden. Deze zelfbeschouwing betekent het overwinnen van het naïeve egoïsme van de mens, die van nature geneigd is alles alleen vanuit zijn eigen gezichtshoek te zien. Hij begint nu na te denken en komt zodoende tot objectiviteit. Zelfkennis wil echter niet zeggen dat men zijn eigen gedachten ontleedt: het betekent veeleer dat men nagaat welke invloed men op zijn medemensen uitoefent. Alleen de resultaten van ons leven geven ons het recht om te beslissen of er voor- dan wel achteruitgang te constateren valt.


六二:闚观,利女贞。

Zes op de tweede plaats betekent:

Aanblik door de deurspleet.
Bevorderlijk is de standvastigheid van een vrouw.


Door de deurspleet heeft men een beperkt gezichtsveld: men ziet van binnen naar buiten. De beschouwingswijze is subjectief beperkt. Men betrekt alles op zichzelf. Men kan zich niet in de ander en diens beweegredenen verplaatsen. Dat is voor een goede huisvrouw op zijn plaats: die hoeft niets te begrijpen van wat er in de wereld omgaat. Voor een man echter, die actief aan het openbare leven moet deelnemen, is zulk een beperkt-egoïstische manier van beschouwen natuurlijk verkeerd.*
__________

*: Het verschil in waardering van mannelijk en vrouwelijk gedrag beperkt zich niet tot het oude China. Het beeld, dat Schiller in 'Das Lied von der Glocke' van de huisvrouw tekent, past volkomen in dit kader.


初六:童观,小人无咎,君子吝。

In het begin een zes betekent:

Jongensachtige beschouwing.
Voor een man van geringe betekenis geen blaam.
Voor een edele beschamend.


Het beschouwen vanuit de verte, zonder juist begrip, wordt hier getekend. Er is iemand aan het werk wiens invloed door de gewone mensen niet wordt begrepen. Dat komt er voor de grote massa niet veel op aan. Of ze de handelingen van de wijze heerser nu begrijpen of niet, deze komen hun toch ten goede. Maar voor de hogere mens is dat een schande. Hij mag zich niet vergenoegen met een dwaas, gedachteloos gadeslaan van de heersende invloeden. Hij moet ze in hun onderlinge samenhang beschouwen en trachten te begrijpen.